Οι τέσσερις πιθανοί στόχοι του θαλάσσιου drone – Ποια στοιχεία βάζουν οι αρχές στο “μικροσκόπιο”

Ήδη το drone βρίσκεται στο μικροσκόπιο των Ενόπλων Δυνάμεων, οι οποίες καλούνται να διερευνήσουν πού κατασκευάστηκε, ποια είναι τα τεχνικά του χαρακτηριστικά και οι δυνατότητές του, ενώ θα πρέπει να δώσουν απαντήσεις και για το περιεχόμενό του. Την ίδια ώρα το Mega, επικαλούμενο πηγές από την έρευνα, σημειώνει ότι το drone έχασε την κατεύθυνσή του. Εντός του βρέθηκαν τέσσερις σελίδες χειρόγραφων σημειώσεων που σχετίζονται με τη συνδεσμολογία και τη λειτουργία του.

Ωστόσο το βάρος της έρευνας πέφτει σε δύο βασικούς άξονες. Ο πρώτος αφορά το λογισμικό, δηλαδή την «ψηφιακή μνήμη» του drone. Ο δεύτερος αφορά τον εξοπλισμό που φέρει, τους αισθητήρες, τα συστήματα επικοινωνίας, την πρόωση, την πηγή ενέργειας, τις κεραίες, την εκρηκτική ύλη, καθώς και κάθε εξάρτημα που μπορεί να οδηγήσει στον κατασκευαστή ή στον τελικό χρήστη.

Οι ειδικοί που θα εξετάσουν το drone καλούνται να εστιάσουν στα ηλεκτρονικά του συστήματα. Και αυτό διότι η ανάκτηση δεδομένων από τον υπολογιστή αποστολής, τα συστήματα πλοήγησης, τις μονάδες GPS, τους δέκτες επικοινωνιών και τυχόν αποθηκευτικά μέσα μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.

Στα κυκλώματα οι ειδικοί μπορούν να αναζητήσουν ίχνη από τη διαδρομή που ακολούθησε. Τα waypoints, δηλαδή τα προκαθορισμένα σημεία πορείας, μπορούν να δείξουν αν το drone είχε αποστολή προς συγκεκριμένη περιοχή ή αν κινήθηκε για μεγάλο διάστημα εκτός ελέγχου. Οι τελευταίες εντολές που δέχθηκε μπορούν να δείξουν αν υπήρχε ενεργός χειριστής, αν λειτούργησε σε αυτόνομο πρόγραμμα ή αν κάποια δυσλειτουργία οδήγησε στην απώλεια ελέγχου.

Όπως επισημαίνει σε δημοσίευμά του το newsit.gr ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η εξέταση των πρωτοκόλλων επικοινωνίας. Από εκεί μπορεί να προκύψει αν το drone κατευθυνόταν μέσω δορυφορικής ζεύξης, μέσω ραδιοζεύξης, μέσω κινητού δικτύου, μέσω relay από άλλο μέσο ή με συνδυασμό αυτών. Η πρώτη εικόνα πάντως δείχνει καθαρά ότι το drone κατευθυνόταν μέσω διπλού συστήματος starlink.

Κάθε συχνότητα, κάθε κρυπτογραφημένο πακέτο δεδομένων, κάθε καταγεγραμμένη προσπάθεια σύνδεσης μπορεί να οδηγήσει σε συμπεράσματα για το επίπεδο τεχνολογίας, την προέλευση του συστήματος και τον βαθμό επαγγελματικής οργάνωσης πίσω από τη χρήση του.

Το λογισμικό μπορεί, επίσης, να αποκαλύψει αν πρόκειται για πλατφόρμα μαζικής παραγωγής, για τροποποιημένο πολιτικό σύστημα ή για κατασκευή ειδικής αποστολής. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ακόμη και τα ονόματα αρχείων, οι γλώσσες προγραμματισμού, τα firmware logs, οι ημερομηνίες εγκατάστασης και οι ρυθμίσεις παραμέτρων μπορούν να λειτουργήσουν ως «δακτυλικά αποτυπώματα».

Το φορτίο και οι αισθητήρες

Παράλληλα με το λογισμικό, κρίσιμη θεωρείται η τεχνική εξέταση του φορτίου. Οι ειδικοί θα βάλουν στο μικροσκόπιο την ποιότητα και ποσότητα της εκρηκτικής ύλης, πυροκροτητές, κάμερες ημέρας ή νύχτας, θερμικές κάμερες, αισθητήρες εντοπισμού στόχου, κεραίες υψηλής απολαβής, δέκτες GPS πολλαπλών συχνοτήτων, συστήματα αποφυγής εμποδίων ή ηλεκτρονικά ίχνη που δείχνουν σύνδεση με συγκεκριμένο τύπο μη επανδρωμένου συστήματος.

Η προέλευση εξαρτημάτων μπορεί επίσης να δώσει απαντήσεις. Πολλά μη επανδρωμένα συστήματα χρησιμοποιούν εμπορικά διαθέσιμα υλικά, τα οποία όμως όταν συνδυάζονται με στρατιωτικό λογισμικό και ειδική διαμόρφωση αποκτούν εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα.

Ένας κινητήρας, ένας ελεγκτής πρόωσης, μια κάμερα, ένας δορυφορικός δέκτης ή ένα σύστημα τηλεμετρίας μπορεί να είναι διαθέσιμο στην αγορά, αλλά ο τρόπος ενσωμάτωσής του δείχνει το επίπεδο τεχνογνωσίας εκείνου που κατασκεύασε ή τροποποίησε την πλατφόρμα.

Σοβαρή υπόθεση

Σύμφωνα με την ΕΡΤ που επικαλέστηκε πηγές, η υπόθεση αξιολογείται ως σοβαρή καθώς, εκτός από απειλή για την ελεύθερη ναυσιπλοΐα, εγκυμονεί κινδύνους για τα σκάφη αναψυχής που πλέουν στη Μεσόγειο, αλλά και για τις ακτές.

Οι ερευνητές εξετάζουν αν το drone προοριζόταν να στοχεύσει πλοία που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου, ανέφερε πηγή της ακτοφυλακής. Μία πηγή ανέφερε ότι το σκάφος ενδέχεται να αποτελούσε μέρος αποστολής τέτοιων drones ή να παρέκκλινε από την πορεία του μετά από βλάβη στο σήμα.

Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι το ένα σενάριο θέλει το drone να είχε ως στόχο ρωσικά πλοία που κινούνταν στη νότια Μεσόγειο, ωστόσο χάθηκε η τηλεκατεύθυνση.

Ο εντοπισμός του drone στο Ιόνιο απασχόλησε τα διεθνή Μέσα, όπως το BBC και το Reuters, τα οποία μετέφεραν την είδηση.

Το άρθρο του βρετανικού μέσου τιτλοφορούνταν ως «Η Ελλάδα εξετάζει μυστηριώδες ναυτικό drone που βρέθηκε στο Ιόνιο Πέλαγος». Σε αυτό περιέγραψε το συμβάν, ενώ αναφέρει ότι και το drone θα μπορούσε να έχει στόχο τον «σκιώδη» ρωσικό στόλο.

Τα πιθανά σενάρια για τον στόχο

Το μεγάλο ερώτημα που καλείται να απαντήσει η έρευνα είναι αν το drone είχε συγκεκριμένο στόχο ή αν βρέθηκε στην περιοχή έπειτα από απώλεια ελέγχου, παρασυρόμενο από ρεύματα, ανέμους και μηχανική αδράνεια. Στο τραπέζι βρίσκονται περισσότερα από ένα σενάρια, τα οποία εξετάζονται με βάση τη διαδρομή, την κατάσταση του σκάφους, το φορτίο και τα στοιχεία που θα εξαχθούν από τα ηλεκτρονικά του.

Το πρώτο σενάριο αφορά δεξαμενόπλοιο. Τα τάνκερ αποτελούν στόχους υψηλής αξίας, καθώς ένα πλήγμα εναντίον τους μπορεί να προκαλέσει όχι μόνο απώλειες και ζημιές, αλλά και περιβαλλοντική καταστροφή, οικονομική αναστάτωση και διεθνή συναγερμό. Αν το drone είχε σχεδιαστεί για προσβολή πλοίου μεγάλου μεγέθους, τότε οι ειδικοί θα αναζητήσουν στοιχεία σχετικά με το εκρηκτικό φορτίο, την ταχύτητα προσέγγισης, τη δυνατότητα τηλεχειρισμού στην τελική φάση και την ύπαρξη κάμερας ή άλλου συστήματος οπτικής καθοδήγησης.

Το επόμενο σενάριο αφορά εμπορικό πλοίο. Η ευρύτερη θαλάσσια περιοχή του Ιονίου δεν είναι αποκομμένη από σημαντικές γραμμές ναυσιπλοΐας. Ένα USV με εκρηκτικό φορτίο θα μπορούσε θεωρητικά να χρησιμοποιηθεί εναντίον εμπορικού πλοίου, είτε για τρομοκρατικό πλήγμα είτε για στοχευμένη ενέργεια με σκοπό την πρόκληση διεθνούς αντίκτυπου.

Ένα τέτοιο σενάριο θα απαιτούσε, βέβαια, ακριβή γνώση της πορείας του στόχου, δυνατότητα παρακολούθησης και επαρκή έλεγχο μέχρι την τελική φάση προσβολής.

Το τρίτο σενάριο αφορά ιδιωτικό σκάφος ή θαλαμηγό. Αν και σε πρώτη ανάγνωση μοιάζει λιγότερο πιθανό, δεν μπορεί να αποκλειστεί χωρίς δεδομένα. Στην περιοχή του Ιονίου κινούνται συχνά ιδιωτικά σκάφη υψηλής αξίας, ενώ κατά καιρούς υπάρχουν παρουσίες προσώπων οικονομικού, πολιτικού ή άλλου ενδιαφέροντος.

Ένα μικρό, γρήγορο και δύσκολα εντοπίσιμο θαλάσσιο drone θα μπορούσε θεωρητικά να χρησιμοποιηθεί και για στοχευμένη ενέργεια κατά συγκεκριμένου σκάφους, ιδίως αν υπήρχε προγενέστερη πληροφόρηση για το δρομολόγιο.

Το τέταρτο σενάριο αφορά στρατιωτικό ή κρίσιμο στόχο. Η μεταφορά του drone και η εμπλοκή εξειδικευμένων στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων δείχνουν ότι το περιστατικό αξιολογείται με αυξημένη σοβαρότητα. Ένα τέτοιο μέσο θα μπορούσε να έχει χρησιμοποιηθεί για αναγνώριση, δοκιμή διείσδυσης, πρόβα επιχειρησιακής προσέγγισης ή ακόμη και για πραγματική αποστολή κρούσης.

Σε αυτή την περίπτωση, τα δεδομένα διαδρομής θα είναι απολύτως κρίσιμα. Αν τα waypoints δείχνουν προσέγγιση προς συγκεκριμένη εγκατάσταση, λιμάνι, αγκυροβόλιο ή περιοχή ενδιαφέροντος, τότε το περιστατικό αποκτά διαφορετικές διαστάσεις.