Παραδοχή από Φεντόροφ ότι χάνεται ο πόλεμος – Τι γυρεύει στη Μόσχα το αφεντικό της CIA

Το ρεπορτάζ αναφέρει ότι κατά τον πρώην Ουκρανό υπουργό Άμυνας, το Κίεβο έχει ένα σχετικά μικρό χρονικό περιθώριο κάποιων μηνών για να λάβει βασικές αποφάσεις που απαιτούνται ώστε να αλλάξει η κατάσταση υπέρ της Ουκρανίας. Σύμφωνα με το Ρόιτερς «ο Φεντόροφ, ένας στην ουσία νεαρός μεταρρυθμιστής του οποίου η καρατόμηση τον περασμένο μήνα πυροδότησε εβδομάδες διαδηλώσεων και διαμαρτυριών στο Κίεβο και άλλες πόλεις, δήλωσε ότι η Ουκρανία δεν είχε κανένα συνολικό όραμα για το πώς να κερδίσει την τετραετή σύγκρουση και ότι παραλύει από την αποτυχία της να καινοτομήσει. Η βαθιά ριζωμένη διαφθορά και οι πελατειακές σχέσεις, καθώς και η έλλειψη πολιτικής ανεξαρτησίας στους θεσμούς, κρατούν επίσης τη χώρα πίσω».

«Νομίζω ότι υπάρχει τώρα ένα σημείο καμπής που θα καθορίσει τη μελλοντική μας πορεία, αλλά φαίνεται ότι σταδιακά, με αργούς ρυθμούς, χάνουμε», δήλωσε ο Φεντόροφ σε μια έντονη απόκλιση από την επίσημη ρητορική του Κιέβου. Πρόσθεσε ότι η Ουκρανία είχε ακόμα «κάθε ευκαιρία να νικήσει, αλλά χρειαζόταν επειγόντως ένα σχέδιο για να δώσει τέλος στον πόλεμο». Το γραφείο του Ζελένσκι δήλωσε, απαντώντας στα σχόλια του Φεντόροφ, ότι «ήταν θετικός για την πορεία του πολέμου όταν ήταν υπουργός, και το μόνο πράγμα που έχει αλλάξει έκτοτε, είναι ότι δεν είναι πλέον υπουργός».

Η Ρωσία πλήττει ουκρανικά εργοστάσια και αποθήκες με δεκάδες βαλλιστικούς πυραύλους κάθε μήνα, τους οποίους η Ουκρανία ως επί το πλείστον δεν μπορεί να καταρρίψει καθώς τα αναχαιτιστικά πυραυλικά συστήματα εξαντλούνται. Αν και η Ρωσία κατακτά λιγότερα εδάφη σε σύγκριση με το 2025,  εξακολουθεί να προχωρά έστω και αργά στο Ντονμπάς, ενώ η πρώτη γραμμή της Ουκρανίας έχει λιγους και απροθυμους στρατιώτες, γράφει το Reuters.

Η Ουκρανία, με τη σειρά της, έχει εντείνει τις δικές της επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους βαθιά στη Ρωσία, πλήττοντας ορισμένα βασικά στρατιωτικά εργοστάσια, προκαλώντας σοβαρές ζημιές σε διυλιστήρια πετρελαίου και δημιουργώντας ελλείψεις καυσίμων σε εθνικό επίπεδο. Μια δημοσκόπηση που διεξήχθη στα τέλη Ιουλίου δείχνει ότι το 82% των Ουκρανών πιστεύει πως η Ουκρανία θα νικήσει, αλλά οι περισσότεροι πιστεύουν ότι ο πόλεμος θα συνεχιστεί το 2027 ή και το 2028.

Ο 35χρονος Φεντόροφ απολύθηκε έξι μήνες μετά τον διορισμό του, έχοντας ξεκινήσει μεταρρυθμίσεις σχετικά με τις προμήθειες και την επιστράτευση, ενέργειες που τον έφεραν σε σύγκρουση με το στρατιωτικό κατεστημένο και τους πολιτικούς αντιπάλους του. Την περασμένη εβδομάδα ήταν ο πρώτος σημαντικός πολιτικός που ζήτησε εκλογές εν καιρώ πολέμου, καταγγέλλοντας «την συστημική κρίση διακυβέρνησης».

Η συνέντευξη Φεντόροφ

Σε συνέντευξη που έδωσε χθες και δημοσιεύεται σήμερα, τόνισε ότι για να αλλάξει η πορεία του πολέμου, η Ουκρανία πρέπει να αναπτύξει αυτόνομα drones με καθοδήγηση από τεχνητή νοημοσύνη, να κατασκευάζει φθηνούς αναχαιτιστικούς πυραύλους και να ολοκληρώσει ένα δικό της πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων. Είπε ότι οι Ουκρανοί κατασκευαστές εργάζονται ήδη πάνω σε αυτές τις τεχνολογίες, αλλά πρόσθεσε ότι η χώρα χρειάζεται μια κοινή στρατηγική για να μεγιστοποιήσει το αποτέλεσμά τους μόλις αναπτυχθούν.

«Παρουσίασε ένα όραμα για μια πρώτη γραμμή που θα καλύπτεται από ηλεκτρονικούς αισθητήρες για την ανίχνευση εχθρών, με drones στην ξηρά και στον αέρα για την ελαχιστοποίηση της ανθρώπινης παρουσίας», όπως γράφει το Reuters. «Υπάρχουν ήδη τεχνολογίες που θα μπορούσαν να σταματήσουν εντελώς τους Ρώσους, αλλά η απουσία οράματος από εμάς… σημαίνει ότι δεν τις εφαρμόζουμε», είπε o Φεντόροφ kai επέκρινε το χαμένο δυναμικό και την αναποτελεσματικότητα του ουκρανικού κράτους, το οποίο, όπως είπε, λειτουργούσε με «αποτελεσματικότητα της τάξης του 5%.»

Ο Φεντόροφ λέει ότι εκείνος ήταν η κινητήρια δύναμη πίσω από μια εκστρατεία με μη επανδρωμένα αεροσκάφη φέτος -“εκστρατεία” που στόχευε τα καύσιμα και τη στρατιωτική εφοδιαστική αλυσίδα της Ρωσίας στο Ντονμπάς και στη Χερσώνα και στην Ζαπορίζια, προκαλώντας προβλήματα στις δυνάμεις της Μόσχας στον ανεφοδιασμό της πρώτης γραμμής. Είπε ότι υπήρχε ακόμα ένα παράθυρο ευκαιρίας μερικών μηνών για να προχωρήσει αυτή η επιχείρηση, με στόχο να αποκοπεί η Κριμαία, προτου η Ρωσία βρει πώς να αντιδράσει στις τακτικές της Ουκρανίας.

Αυτή η εκστρατεία επιθέσεων ήταν ένας σημαντικός παράγοντας στην αλλαγή των εκτιμήσεων για τις  προοπτικές της Ουκρανίας. Ο Φεντόροφ είπε ότι η επιτυχία αυτής της εκστρατείας οφειλόταν στην δική του απόφαση να ξοδευτούν χρήματα που είχαν προϋπολογστεί για αργότερα. Επιτάχυνε δηλαδή την επένδυση στις επιθέσεις.

Η ρήξη με Ζελένσκι 

Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι – πρώην πολιτικός προστάτης του Φεντόροφ που έγινε αντίπαλος – δήλωσε το Σαββατοκύριακο ότι η επίσπευση των δαπανών άφησε ένα κενό 27 δισεκατομμυρίων δολαρίων στον προϋπολογισμό του υπουργείου, για το οποίο η εξαρτώμενη από τους δωρητές Ουκρανία δεν έχει βρει ακόμη λύση.

Ο Φεντόροφ απαντά σε αυτό ότι δεν είχε ιδέα από πού βρήκε ο Ζελένσκι αυτό το ποσό και υποστήριξε ότι το υπουργείο του σχεδίασε ένα σχέδιο δαπανών που βασιζόταν σε εξοικονόμηση από νέους διαγωνισμούς προμηθειών και διεθνή υποστήριξη. Πρόσθεσε ότι όταν έφτασε στο υπουργείο Άμυνας, βρήκε επικεφαλής τμημάτων διορισμένους κατόπιν εντολής ουκρανικών αμυντικών εταιρειών, που ασκούσαν πιέσεις για τα δικά τους ιδιωτικά συμφέροντα.

«Μέχρι το τέλος του έτους, το έλλειμμα του προϋπολογισμού βάσει του σχεδιασμού μας ήταν περίπου πέντε δισεκατομμύρια δολάρια και ξέραμε από πού θα βρίσκαμε λεφτά για να το κλεισουμε», είπε. «Ίσως το σχέδιο άλλαξε και προέκυψαν νέα έργα που απαιτούν έναν τέτοιο προϋπολογισμό»., είπε για το νούμερο που επικαλέσθηκε ο Ζελένσκι.

Η έκκληση του Φεντόροφ για εκλογές αντιμετωπίστηκε -σύμφωνα με το Reuters- αρνητικά από πολλούς Ουκρανούς και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν σταθερά χαμηλό ενθουσιασμό για εκλογές εν καιρώ πολέμου. Ο Ζελένσκι καταδίκασε την προεκλογική έκκληση του Φεντόροφ, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να καταστρέψει την Ουκρανία καθώς βρίσκεται σε πόλεμο και κατηγόρησε τον πρώην υπουργό Άμυνας ότι ίσως ζητάει εκλογές επειδή «πιέζεται από εξωτερικές δυνάμεις», κάτι που ο Φεντόροφ αρνείται κατηγορηματικά.

Ενώ υπάρχουν τεράστιες υλικοτεχνικές προκλήσεις για τη διεξαγωγή εκλογών εν καιρώ πολέμου, ο Φεντόροφ δήλωσε ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να βρει καινοτόμες λύσεις και οι εκλογές να διεξαχθούν. Ωστόσο, είπε ότι είναι πολύ νωρίς για να πει αν θα θέσει υποψηφιότητα για την προεδρία. Εν τω μεταξύ, ο Φεντόροφ σχεδιάζει να μοιράσει τον χρόνο του μεταξύ της προσπάθειάς του να επισπεύσει τις εκλογές στην Ουκρανία και των επιχειρήσεων που επικεντρώνονται σε καινοτόμες στρατιωτικές τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένου ενός επενδυτικού ταμείου για το οποίο σχεδιάζει να συγκεντρώσει κεφάλαια κατά τη διάρκεια ενός ερχόμενου ταξιδιού του στις ΗΠΑ.

Στην Μόσχα ο διευθυντής της CIA

Ένα αμερικανικό στρατιωτικό μεταγωγικό αεροσκάφος C-17 απογειώνεται από την αεροπορική βάση Άντριους, πραγματοποιεί στάση στη Ρίγα της Λετονίας και προσγειώνεται στη Μόσχα. Λίγο αργότερα, αυτοκινητοπομπή με αμερικανικές διπλωματικές πινακίδες εμφανίζεται στη ρωσική πρωτεύουσα.

Στο αεροσκάφος βρίσκεται ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, σε μια επίσκεψη που ούτε η Ουάσινγκτον ούτε το Κρεμλίνο θέλουν να εξηγήσουν -και… προσποιούνται, μάλιστα, ότι την αγνοούν. Η παρουσία του Ράτκλιφ στη Μόσχα επιβεβαιώθηκε από Αμερικανούς αξιωματούχους σε CBS News, CNN και Axios. Δεν αποκαλύφθηκαν, όμως, ούτε οι συνομιλητές του ούτε το αντικείμενο των συναντήσεων. Η CIA και ο Λευκός Οίκος απέφυγαν να σχολιάσουν, ενώ το Κρεμλίνο υποστήριξε ότι δεν είχε προγραμματιστεί συνάντηση με Αμερικανό αξιωματούχο.

Η χρονική στιγμή της επίσκεψης, πάντως, δύσκολα περνά απαρατήρητη. Ο επικεφαλής της CIA έφθασε στη Ρωσία, ενώ οι διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία παραμένουν σε αδιέξοδο και μόλις μία ημέρα μετά την ανακοίνωση της νέας εκστρατείας αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν. Μέσα σε αυτό το σκηνικό, τα διεθνή μέσα εξετάζουν έξι βασικά σενάρια.

Το Ιράν και η προειδοποίηση προς τη Μόσχα

Το πρώτο και, λόγω συγκυρίας, ισχυρότερο σενάριο, είναι ότι ο Ράτκλιφ μετέφερε ένα αυστηρό μήνυμα σχετικά με τη στήριξη της Ρωσίας προς το Ιράν. Το Reuters συνδέει χρονικά την επίσκεψη με τις νέες αμερικανικές κυρώσεις προς το Ιράν και υπενθυμίζει ότι η Ρωσία διατηρεί στενές στρατιωτικές και οικονομικές σχέσεις με την Τεχεράνη. Το Ιράν έχει προμηθεύσει τη Μόσχα με drones για τον πόλεμο στην Ουκρανία, ενώ το Κίεβο κατηγορεί τη Ρωσία ότι, αντιστρόφως, παρέχει τεχνολογία μη επανδρωμένων αεροσκαφών και δορυφορικά δεδομένα στην Τεχεράνη.

Η Μόσχα αρνείται ότι βοηθά το Ιράν να πλήττει αμερικανικούς στόχους και δηλώνει έτοιμη να συμβάλει στην επίλυση της κρίσης. Το ερώτημα, ωστόσο, είναι εάν η Ουάσινγκτον πιστεύει αυτές τις διαβεβαιώσεις. Ο ίδιος ο Ράτκλιφ είχε δηλώσει τον Μάρτιο ότι το Ιράν ζητούσε βοήθεια από τη Ρωσία, την Κίνα και άλλους αντιπάλους των ΗΠΑ. Είχε αποφύγει να διευκρινίσει σε δημόσια ακρόαση εάν η βοήθεια αυτή τελικά παρασχέθηκε, λέγοντας ότι το ζήτημα μπορούσε να συζητηθεί μόνο σε απόρρητη συνεδρίαση.

Η Wall Street Journal εκτιμά ότι στις συνομιλίες ενδέχεται να τέθηκε τόσο η ρωσική υποστήριξη προς το Ιράν όσο και η δυνατότητα της Μόσχας να συμβάλει σε μια συμφωνία αποκλιμάκωσης. Ο Ράτκλιφ μπορεί, επομένως, να επιχείρησε να εξακριβώσει μέχρι πού είναι διατεθειμένος να φτάσει ο Πούτιν για να στηρίξει την Τεχεράνη -αλλά και να προειδοποίησε για τις συνέπειες μιας βαθύτερης εμπλοκής.

Μήνυμα για τις στρατιωτικές προθέσεις της Ρωσίας

Μια δεύτερη εκδοχή, την οποία προβάλλει επίσης η Wall Street Journal, είναι ότι ο επικεφαλής της CIA μετέφερε στη ρωσική ηγεσία μια προειδοποίηση βασισμένη σε ευαίσθητες αμερικανικές πληροφορίες.

Η επιλογή του διευθυντή της CIA, αντί ενός πολιτικού ή διπλωματικού απεσταλμένου, όπως π.χ. ο Στιβ Γουίτκοφ ή ο Τζάρεντ Κούσνερ, ενισχύει την πιθανότητα να συζητήθηκαν στρατιωτικές προθέσεις, επιχειρησιακά δεδομένα ή «κόκκινες γραμμές». Το αντικείμενο θα μπορούσε να αφορά μια νέα ρωσική κλιμάκωση στην Ουκρανία, υβριδικές επιχειρήσεις εναντίον χωρών του ΝΑΤΟ ή κινήσεις της Μόσχας στο πλευρό του Ιράν.

Ανάλογο προηγούμενο υπήρξε τον Νοέμβριο του 2021, όταν ο τότε διευθυντής της CIA, Ουίλιαμ Μπερνς, ταξίδεψε στη Μόσχα και προειδοποίησε -μάταια- τη ρωσική ηγεσία για τις συνέπειες μιας εισβολής στην Ουκρανία. Ο Μπερνς είχε συναντηθεί με υψηλόβαθμους Ρώσους αξιωματούχους και είχε συνομιλήσει τηλεφωνικά με τον Πούτιν.

Η σύγκριση που κάνουν το CBS News και άλλα αμερικανικά μέσα δεν αποδεικνύει, προφανώς, ότι ο Ράτκλιφ μετέφερε παρόμοιο τελεσίγραφο. Δείχνει, όμως, ότι η Ουάσινγκτον χρησιμοποιεί τον επικεφαλής της CIA όταν θέλει να παραδώσει απευθείας ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο μήνυμα στο Κρεμλίνο. Μέχρι στιγμής δεν έχει επιβεβαιωθεί συνάντηση του Ράτκλιφ με τον Ρώσο πρόεδρο. Ούτε έχει τεκμηριωθεί ο ισχυρισμός ορισμένων βρετανικών δημοσιευμάτων ότι ο Πούτιν είχε «αδειάσει» το πρόγραμμά του, ειδικά για να τον δεχθεί.

Το αδιέξοδο στην Ουκρανία

Το τρίτο σενάριο αφορά μια παρασκηνιακή προσπάθεια επανεκκίνησης των διαπραγματεύσεων για την Ουκρανία. Το CBS News σημειώνει ότι η επίσκεψη πραγματοποιείται, ενώ η αμερικανική μεσολάβηση παραμένει ουσιαστικά βαλτωμένη και η Μόσχα με το Κίεβο εξακολουθούν να απέχουν στα σημαντικότερα ζητήματα. Στην ίδια συγκυρία εστιάζουν και άλλα μέσα ενημέρωσης, όπως το Axios και η βρετανική εφημερίδα The Guardian.

Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η πληροφορία ότι η κυβέρνηση Τραμπ είχε ζητήσει από την Ουκρανία να αναστείλει προσωρινά επιθέσεις στη Μόσχα και στην Αγία Πετρούπολη, επειδή ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος θα ταξίδευε στη Ρωσία. Σύμφωνα με το Kyiv Post, το αίτημα αφορούσε την αποφυγή επιθέσεων κατά τη διάρκεια της παραμονής του Ράτκλιφ. Το Reuters αναφέρει ευρύτερα ότι η κυβέρνηση Τραμπ ζήτησε να μην πραγματοποιηθούν πλήγματα στη βόρεια Ρωσία. Η λεπτομέρεια αυτή δείχνει ότι η επίσκεψη είχε σχεδιαστεί εκ των προτέρων και θεωρούνταν αρκετά σημαντική, ώστε οι ΗΠΑ να ζητήσουν ειδικές εγγυήσεις ασφαλείας από το Κίεβο.

Υπάρχει, πάντως, ένα στοιχείο που αποδυναμώνει την εκδοχή της καθαρά ειρηνευτικής αποστολής. Τις πολιτικές διαπραγματεύσεις με το Κρεμλίνο χειρίζονται κυρίως ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και άλλοι συνεργάτες του Τραμπ. Η παρουσία του Ράτκλιφ υποδηλώνει ότι, ακόμη κι αν συζητήθηκε η Ουκρανία, το περιεχόμενο των επαφών ήταν πιθανότατα περισσότερο επιχειρησιακό και πληροφοριακό, παρά αμιγώς διπλωματικό.

Το σενάριο ανταλλαγής κρατουμένων

Ο Guardian και αμερικανικά μέσα αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο η επίσκεψη να σχετίζεται και με νέα ανταλλαγή κρατουμένων μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας. Η CIA έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο σε προηγούμενες συμφωνίες. Συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις για την ανταλλαγή του 2024, κατά την οποία απελευθερώθηκαν, μεταξύ άλλων, ο δημοσιογράφος της Wall Street Journal Έβαν Γκέρσκοβιτς και ο πρώην πεζοναύτης Πολ Γουίλαν.

Ο ίδιος ο Ράτκλιφ είχε προσωπική συμμετοχή στις συνομιλίες που οδήγησαν στην απελευθέρωση της Ρωσοαμερικανίδας Κσένια Καρέλινα τον Απρίλιο του 2025. Η νέα επίσκεψη έρχεται, παράλληλα, λίγο μετά την αποφυλάκιση από τη Ρωσία ενός Αμερικανού πρώην πεζοναύτη, που κρατούνταν από το 2022.

Η προσγείωση του C-17 προκάλεσε από την πρώτη στιγμή φήμες για πιθανή ανταλλαγή, καθώς το αεροδρόμιο Βνούκοβο έχει χρησιμοποιηθεί και στο παρελθόν για ευαίσθητες διπλωματικές αποστολές. Το σενάριο, επομένως, έχει πραγματική βάση. Δύσκολα, όμως, εξηγεί από μόνο του το πολιτικό βάρος της επίσκεψης και την προσωπική μετάβαση του διευθυντή της CIA στη ρωσική πρωτεύουσα.

Ο δίαυλος ανάμεσα στις δύο υπηρεσίες πληροφοριών

Υπάρχει και μία λιγότερο θεαματική, αλλά ιδιαίτερα σημαντική εξήγηση: η προσπάθεια διατήρησης ενός απευθείας διαύλου ανάμεσα στη CIA και τη ρωσική Υπηρεσία Εξωτερικών Πληροφοριών, την SVR. Ο Ράτκλιφ είχε ήδη συνομιλήσει τηλεφωνικά με τον επικεφαλής της SVR, Σεργκέι Ναρίσκιν. Όπως είχε μεταδώσει το Reuters, οι δύο άνδρες είχαν συμφωνήσει να διατηρήσουν επικοινωνία για τη συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών και τη διαχείριση κρίσεων.

Τέτοιοι δίαυλοι παραμένουν ενεργοί ακόμη και στις περιόδους μεγάλης έντασης. Δεν προϋποθέτουν πολιτική προσέγγιση ούτε σχέση εμπιστοσύνης. Χρησιμοποιούνται για να μεταφέρονται προειδοποιήσεις, να αποφεύγονται επικίνδυνοι λανθασμένοι υπολογισμοί και να αντιμετωπίζονται ζητήματα που δεν μπορούν να συζητηθούν μέσω των συνηθισμένων, επίσημων διπλωματικών οδών. Η σημασία τους είναι ακόμη μεγαλύτερη αυτήν την περίοδο, καθώς οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν πρεσβευτή στη Ρωσία και ταυτόχρονα διαχειρίζονται δύο κρίσεις στις οποίες εμπλέκεται η Μόσχα: τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη σύγκρουση με το Ιράν.

Μία αποστολή με περισσότερα από ένα μηνύματα

Καμία από τις διαθέσιμες πληροφορίες, εν τέλει, δεν αποδεικνύει ότι ο Ράτκλιφ ταξίδεψε στη Μόσχα αποκλειστικά για ένα από αυτά τα ζητήματα. Το πιθανότερο είναι ότι η αποστολή είχε σύνθετη ατζέντα. Η Ουκρανία αποτελεί το μόνιμο υπόβαθρο των αμερικανο-ρωσικών επαφών και οι κρατούμενοι ένα πεδίο στο οποίο εξακολουθεί να υπάρχει δυνατότητα συνεννόησης. Η χρονική σύμπτωση με τις νέες κυρώσεις, όμως, φέρνει το Ιράν στο προσκήνιο.

Η Ουάσινγκτον θέλει να γνωρίζει αν η Μόσχα είναι πρόθυμη να περιορίσει τη βοήθεια προς την Τεχεράνη ή, αντιθέτως, να τη διευρύνει. Θέλει επίσης να διαπιστώσει εάν η Ρωσία μπορεί να λειτουργήσει ως μεσολαβητής ή αν θα αποτελέσει έναν ακόμη μηχανισμό παράκαμψης των αμερικανικών πιέσεων.

Το σύντομο πέρασμα του Ράτκλιφ από τη Μόσχα μοιάζει, επομένως, περισσότερο με αποστολή μεταφοράς μηνυμάτων και ανταλλαγής εξαιρετικά ευαίσθητων πληροφοριών παρά με μια συμβατική διπλωματική επίσκεψη. Και η σιωπή που τη συνοδεύει δείχνει ότι, προς το παρόν τουλάχιστον, τόσο η Ουάσινγκτον όσο και το Κρεμλίνο θεωρούν χρησιμότερο να αφήσουν το πραγματικό περιεχόμενό της στο σκοτάδι.

Πεσκόφ: Δεν έχω πληροφορίες

Ερωτηθείς για την ασυνήθιστη άφιξη του αμερικανικού στρατιωτικού αεροσκάφους, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι δεν διαθέτει σχετική ενημέρωση. «Όχι, δεν έχω αυτή την πληροφορία», απάντησε σε δημοσιογράφους όταν ρωτήθηκε εάν το Κρεμλίνο μπορεί να σχολιάσει την προσγείωση του αμερικανικού μεταγωγικού στο Βνούκοβο.

Το ρωσικό πρακτορείο RIA Novosti, επικαλούμενο επίσης στοιχεία πτήσεων, μετέδωσε ότι το Boeing C-17A Globemaster III της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας έφτασε πράγματι την Τρίτη στο Βνούκοβο προερχόμενο από τη Ρίγα.

Το Boeing C-17 Globemaster III είναι ένα από τα βασικά βαρέα στρατιωτικά μεταγωγικά αεροσκάφη των Ηνωμένων Πολιτειών και έχει σχεδιαστεί για την ταχεία μεταφορά στρατευμάτων, στρατιωτικού εξοπλισμού και μεγάλων φορτίων. Μπορεί να μεταφέρει περισσότερους από 77 τόνους φορτίου, ενώ ένα από τα σημαντικότερα επιχειρησιακά χαρακτηριστικά του είναι η δυνατότητα απογείωσης και προσγείωσης σε σχετικά μικρούς και περιορισμένων υποδομών διαδρόμους.

Το C-17 βρίσκεται σε υπηρεσία με την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ από το 1995 και χρησιμοποιείται τόσο για στρατιωτικές αποστολές όσο και για μεταφορές προσωπικού και υλικού σε μεγάλες αποστάσεις.

Στις θάλασσες το Khabarovsk

Ένα από τα πλέον πολυσυζητημένα οπλικά συστήματα που έχει παρουσιάσει τα τελευταία χρόνια η Ρωσία φαίνεται πως περνά πλέον από τη θεωρία στην πράξη. Το Khabarovsk, το ειδικού σκοπού πυρηνοκίνητο υποβρύχιο που έχει σχεδιαστεί εξαρχής για τη μεταφορά και ανάπτυξη των πυρηνοκίνητων υποβρύχιων drones Poseidon, φέρεται να πραγματοποίησε το πρώτο του ταξίδι στη θάλασσα στο πλαίσιο δοκιμών.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το συγκεκριμένο υποβρύχιο αποτελεί βασικό μέρος της ρωσικής στρατηγικής πυρηνικής αποτροπής και έχει συνδεθεί με ένα από τα πιο φιλόδοξα οπλικά προγράμματα της Μόσχας. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, το Project 09851 Khabarovsk απέπλευσε από το Σεβεροντβίνσκ στις 17 Αυγούστου και κατευθύνθηκε προς τη Λευκή Θάλασσα, όπου φέρεται να ξεκίνησε τις πρώτες εργοστασιακές θαλάσσιες δοκιμές του. Η έξοδός του από τη βάση έγινε αντιληπτή από ανοιχτές πηγές και σχετικές εικόνες που δημοσιεύθηκαν τις τελευταίες ημέρες.

Το υποβρύχιο, εκτοπίσματος περίπου 10.000 τόνων, έχει σχεδιαστεί ειδικά για να επιχειρεί με τα Poseidon και, σύμφωνα με τις μέχρι σήμερα διαθέσιμες εκτιμήσεις, μπορεί να μεταφέρει έως και έξι από αυτά τα ιδιαίτερα μεγάλου μεγέθους πυρηνοκίνητα υποβρύχια drones.

Η έναρξη των δοκιμών δεν σημαίνει από μόνη της ότι το σύστημα είναι ήδη επιχειρησιακά πλήρως έτοιμο. Ωστόσο, αποτελεί ένδειξη ότι η Ρωσία συνεχίζει να προωθεί ένα πρόγραμμα το οποίο έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον αλλά και ανησυχία στις δυτικές χώρες.

Το Poseidon, ένα διαφορετικό είδος πυρηνικού όπλου

Το Poseidon δεν πρόκειται για μια συμβατική τορπίλη. Πρόκειται για ένα τεράστιο, πυρηνοκίνητο υποβρύχιο όχημα, σχεδιασμένο να κινείται αυτόνομα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας και να μπορεί να μεταφέρει πυρηνική κεφαλή. Οι δυνατότητες που έχουν αποδοθεί στο συγκεκριμένο σύστημα είναι εντυπωσιακές. Ρωσικές πηγές και εκτιμήσεις που έχουν δημοσιευθεί κατά καιρούς κάνουν λόγο για εμβέλεια άνω των 6.000 μιλίων, δηλαδή περίπου 9.650 χιλιομέτρων, ενώ το Poseidon φέρεται να μπορεί να επιχειρεί σε βάθος περίπου 3.280 ποδιών, σχεδόν ενός χιλιομέτρου κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Αυτό είναι και ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά που καθιστούν το σύστημα ιδιαίτερα δύσκολο στην αντιμετώπισή του. Σε αντίθεση με έναν διηπειρωτικό βαλλιστικό πύραυλο, το Poseidon κινείται υποβρυχίως και μπορεί θεωρητικά να προσεγγίσει παράκτιους στόχους από διαφορετικές κατευθύνσεις. Η Μόσχα έχει παρουσιάσει το όπλο ως ένα σύστημα ικανό να προκαλέσει καταστροφικές συνέπειες σε παράκτιες περιοχές. Παράλληλα, έχει διατυπωθεί ο ισχυρισμός ότι μια ισχυρή πυρηνική έκρηξη κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας θα μπορούσε να προκαλέσει τεράστια κύματα και εκτεταμένη ραδιενεργό μόλυνση.

Ωστόσο, αρκετοί από τους πιο εντυπωσιακούς ισχυρισμούς που έχουν συνοδεύσει το Poseidon προέρχονται από ρωσικές πηγές και δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.

Γιατί η έξοδος του Khabarovsk έχει σημασία

Η έναρξη των θαλάσσιων δοκιμών του Khabarovsk δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική εξέλιξη. Εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο στρατηγικού ανταγωνισμού ανάμεσα στη Ρωσία και τη Δύση, σε μια περίοδο κατά την οποία η Μόσχα επιδιώκει να ενισχύσει την εικόνα της ως πυρηνικής υπερδύναμης.

Το Poseidon αποτελεί μέρος αυτής της προσπάθειας. Η ανάπτυξή του δείχνει ότι η Ρωσία επενδύει σε νέα μέσα πυρηνικής αποτροπής, τα οποία δεν περιορίζονται στα παραδοσιακά πυραυλικά συστήματα. Παράλληλα, η δημοσιοποίηση εικόνων από την έξοδο του Khabarovsk στη θάλασσα λειτουργεί και σε επίπεδο στρατηγικής επικοινωνίας. Η Μόσχα γνωρίζει ότι κάθε εξέλιξη γύρω από το Poseidon προσελκύει το ενδιαφέρον των δυτικών υπηρεσιών, των στρατιωτικών αναλυτών και των μέσων ενημέρωσης.

Οι απειλές προς τη Βρετανία

Η συγκεκριμένη εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η αντιπαράθεση Ρωσίας και Βρετανίας παραμένει ιδιαίτερα έντονη, κυρίως λόγω της συνεχιζόμενης βρετανικής υποστήριξης προς την Ουκρανία.

Η στάση του Λονδίνου έχει προκαλέσει επανειλημμένες απειλές από Ρώσους αξιωματούχους αλλά και από πρόσωπα της ρωσικής κρατικής τηλεόρασης. Χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτηση του παρουσιαστή της ρωσικής κρατικής τηλεόρασης Βλαντίμιρ Σολοβιόφ, ο οποίος αναφέρθηκε στο Poseidon με ιδιαίτερα επιθετικό τρόπο, λέγοντας ότι οι Βρετανοί θα έπρεπε να προετοιμαστούν «να αναπνέουν κάτω από το νερό» πριν δεχθούν επίθεση με το συγκεκριμένο όπλο.

Την ίδια στιγμή, η ρωσική πρεσβεία προειδοποίησε ότι όσο περισσότερο η Βρετανία ενισχύει την Ουκρανία, τόσο μεγαλύτερο θα είναι το τίμημα που θα κληθεί να πληρώσει. Το Λονδίνο, από την πλευρά του, δεν φαίνεται να υποχωρεί από τη γραμμή της υποστήριξης προς το Κίεβο.