Από το “πρώτα η Αμερική” στο “μόνο η Αμερική”

Ούτε λέξη περί δημοκρατικής αλλαγής στην ταλαιπωρημένη Βενεζουέλα, τη φτωχότερη χώρα του κόσμου με όρους ΑΕΠ και ταυτόχρονα εν δυνάμει πλουσιότερη λόγω πετρελαϊκών αποθεμάτων. Πρόκειται για την αποθέωση του φοβικού ρεπουμπλικανικού απομονωτισμού. Γιατί θα εξανέμιζε τη δημοφιλία του, ακόμη και στο σκληρό πυρήνα των δικών του ψηφοφόρων, έστω και η υπόνοια ότι αυτός ο Πρόεδρος θα διανοείτο να αναμιχθεί στο εγγύς εξωτερικό των ΗΠΑ, με σκοπό την αποκατάσταση της Δημοκρατίας ή την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Από την άλλη, το σοκ και το δέος που προκάλεσε αυτή η – απαραίτητη για τους οπαδούς του και το MAGA – αρχική δήλωση Τραμπ, οδήγησε σύσσωμους τους Δυτικούς εταίρους και Συμμάχους των ΗΠΑ να εξισορροπήσουν στις δικές τους δηλώσεις, αυτόκλητοι, εν είδει “εξαγνισμού” της “μη πολιτικά ορθής” τοποθέτησης του Αμερικανού ηγέτη, την εκ μέρους του “παράλειψη” αναφοράς σε καθεστωτική ανατροπή, προκειμένου να υπαινιχθούν διστακτικά και κυρίως χωρίς το φόβο “προεδρικής οργής”, την ωμή παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου από τις ΗΠΑ. Αλλά it takes two to tango… Και αυτή η διαφορά φάσης ανάμεσα στα δυο βάθρα του συλλογικού συστήματος οικονομικής και στρατηγικής ασφαλείας της Δύσης καταδεικνύει ότι εφεξής η ενότητά τους θα διατηρηθεί -ίσως- μόνο αν ο ευρωπαϊκός πυλώνας αποδεχθεί χωρίς όρους καταστατική ηγεμονία του ατλαντικού εταίρου.

Στην περίπτωση της Βενεζουέλας οι υπερβολικές κατηγορίες κατά του Μαδούρο, για ναρκοτρομοκρατία, αρκούν ασφαλώς επικοινωνιακά για να συγκινήσουν χιλιάδες οικογένειες των μεσοδυτικών πολιτειών που ψηφίζουν Τραμπ. Πίσω ωστόσο απ’ την προσχηματική τους επίκληση, υποβόσκει μακροχρόνια σοβαρή βλάβη των αμερικανικών συμφερόντων από τη διαχείριση του Καράκας σε ζητήματα ενεργειακά, οικονομικά, γεωπολιτικά και μεταναστευτικά. Το συνολικό κόστος της ανεκτικότητας από αμερικανικής πλευράς υπερέβη πλέον το όφελος μιας απροκάλυπτης μονομερούς “λύσης”, ακόμη και αν συνυπολογιστεί η απομείωση της εικόνας της Ουάσιγκτον στους διεθνείς της εταίρους. Εξ ου και η επέμβαση.

Παρά τη σχετικά πρόσφατη συμβατική πρόσκληση προς την Exxon να προχωρήσει σε γεωτρήσεις στο κοίτασμα του Orinoco, το μπλοκ εξουσίας στη Βενεζουέλα διευθετούσε παρασκηνιακά με τους κυριότερους οικονομικούς του εταίρους (Ρωσία, Κίνα λοιπούς BRICS και Ιράν), ένα σύστημα διεθνών πληρωμών αποκλειστικά με barter και τοπικά νομίσματα, πλην δολαρίου και ευρώ. Αν και η διευθέτηση αυτή, με όρους διεθνούς εμπορίου, κόστιζε στο Καράκας (με αντάλλαγμα την απεξάρτηση από το δολάριο…), εν τούτοις η γεωστρατηγική απειλή από την επιτυχή εφαρμογή της, ταρακούνησε την Ουάσιγκτον. Ήταν το πρώτο πείραμα σημαντικών διεθνών πληρωμών χωρίς δολάρια ή ευρώ…

Η άσκηση παγκόσμιας ηγεμονίας από τις ΗΠΑ

Η ενεργειακή αυτάρκεια των ΗΠΑ πάλι, δεν αρκεί για την άσκηση παγκόσμιας ηγεμονίας. Απαιτείται να συνδυάζεται με παγκόσμια πρωτοπορία στην τεχνολογική καινοτομία και με στρατηγική υπεροχή. Για αποτελεσματικό έλεγχο στις παγκόσμιες ενεργειακές οδούς και -κυρίως- για την αποφυγή περιέλευσης στρατηγικών ενεργειακών αποθεμάτων σε ανταγωνιστές, ακόμη και σε εταίρους. Πόσο μάλλον όταν από την κακοδιαχείριση της κρατικής εταιρείας πετρελαίων της Βενεζουέλας και τις αμερικανικές κυρίως κυρώσεις, οι υποδομές γεωτρήσεων και διύλισης των μεγαλύτερων πετρελαϊκών αποθεμάτων παγκοσμίως χωρίς υψηλές επενδύσεις κινδυνεύουν να τεθούν εκτός διεθνούς εμπορίου.

Γιατί το βαρύ αργό του Orinoco αποδίδει μεν περισσότερα υποπροϊόντα διύλισης, αλλά μόνο με χρήση ειδικής και κοστοβόρας τεχνογνωσίας που, σαν από σύμπτωση, μόνο οι πολυάριθμες “μικρομεσαίες” πετρελαϊκές του Τέξας κατέχουν. Αυτές διαθέτουν και χρηματοδοτική επάρκεια για διείσδυση στο ευθέως ανταγωνιστικό γι’ αυτές αργό Βενεζουέλας, χωρίς μάλιστα ανταγωνιστές μετά τις πρόσφατες εξελίξεις. Αντί για παγκόσμια ρύθμιση ενεργειακών αγορών και οδεύσεων, δαπανώντας άπειρο διπλωματικό και αμυντικό κεφάλαιο, οι ΗΠΑ αρκεί πλέον να ελέγχουν με ελάχιστα μέσα την ασφαλή δίοδο της Καραϊβικής, εφόσον βέβαια επιβιώσει η νέα γραμμή πολιτικής διαδοχής στο Καράκας.

Έτσι, η παγκόσμια ρυθμιστική παρεμβατικότητα της Ουάσιγκτον θα περιοριστεί σε απλή εποπτεία του διεθνούς ανταγωνισμού, στον Περσικό Κόλπο, τον Ινδικό Ωκεανό και την Κίτρινη Θάλασσα. Ενόσω μάλιστα το αντίπαλο μπλοκ θα βασίζεται σε μια ελαττωματική και πολυδιασπασμένη “συμβιωτική αλυσίδα”, όπου η Ρωσία και το Ιράν ενεργούν σαν υποπρακτορεία εξόρυξης και η Κίνα σαν “βρώμικο” (λόγω κυρώσεων) εργαστήριο επεξεργασίας. Στον επόμενο τόνο και καθώς πλησιάζει η ώρα της Δανίας να τρέχει μόνη της πίσω από την ουρά της, η υπόλοιπη Δύση παρακολουθεί άναυδη τη γέννηση του νέου παγκόσμιου συστήματος ασφαλείας, που έρχεται με ωδίνες και εκπλήξεις.