Δεύτερη ημέρα της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ – Στο επίκεντρο Ουκρανία, αμυντικές δαπάνες και Μέση Ανατολή

Οι εργασίες της ημέρας περιλαμβάνουν τη συνεδρίαση των ηγετών, την οικογενειακή φωτογραφία, σειρά διμερών επαφών και, στο τέλος της Συνόδου, την υιοθέτηση της κοινής διακήρυξης και τη συνέντευξη Τύπου του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.

Η ατζέντα της ημέρας

Κεντρικό θέμα των συζητήσεων αποτελεί η εφαρμογή της απόφασης για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ, στόχος που συμφωνήθηκε στην προηγούμενη Σύνοδο. Η Άγκυρα θεωρείται η πρώτη ουσιαστική δοκιμασία για το κατά πόσο οι πολιτικές δεσμεύσεις των συμμάχων θα μετατραπούν σε πραγματικές επενδύσεις και επιχειρησιακές δυνατότητες.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας μέσω κοινών προγραμμάτων παραγωγής και προμηθειών, ώστε η αυξημένη χρηματοδότηση να μεταφραστεί ταχύτερα σε στρατιωτική ισχύ.

Στην ατζέντα βρίσκεται επίσης το νέο στρατηγικό μοντέλο «ΝΑΤΟ 3.0», που προβλέπει μεγαλύτερο ρόλο της Ευρώπης στη συμβατική άμυνα, διατήρηση της αμερικανικής ηγεσίας στην πυρηνική αποτροπή και νέα κατανομή ευθυνών μεταξύ Ευρωπαίων και Αμερικανών συμμάχων.

Οι ηγέτες θα εξετάσουν ακόμη τη συνέχιση της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία, με έμφαση στην ενίσχυση της αεράμυνας, ενώ στην τελική διακήρυξη αναμένεται να επαναβεβαιώνεται η δέσμευση στη συλλογική άμυνα, να χαρακτηρίζεται η Ρωσία ως η βασική μακροπρόθεσμη απειλή για τη Συμμαχία, να δίνεται έμφαση στην αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και να επιβεβαιώνεται η στρατιωτική στήριξη προς το Κίεβο για την περίοδο 2026-2027.

Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή

Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή εξακολουθούν να επηρεάζουν τις εργασίες της Συνόδου. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι θεωρεί πως η εκεχειρία με το Ιράν έχει ουσιαστικά τερματιστεί, κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι δεν είναι αξιόπιστος συνομιλητής και επανέλαβε ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Παράλληλα επέκρινε εκ νέου την Ισπανία για τη στάση της στο ΝΑΤΟ και υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να επωμίζονται δυσανάλογο βάρος για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Από την πλευρά του, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε εκτίμησε ότι η πίεση για αύξηση των αμυντικών δαπανών έχει ήδη αποδώσει αποτελέσματα, καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες ενισχύουν σημαντικά τους αμυντικούς τους προϋπολογισμούς.

Ο Αχμέντ αλ Σάρα στην Άγκυρα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η παρουσία του μεταβατικού προέδρου της Συρίας, Αχμέντ αλ Σάρα, ο οποίος βρίσκεται στην Άγκυρα για σειρά διμερών επαφών, με σημαντικότερη τη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ.

Αν και η Συρία δεν συμμετέχει στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, η παρουσία του συνδέεται με τις ευρύτερες περιφερειακές εξελίξεις. Ο Σύρος ηγέτης είχε προηγουμένως συναντηθεί στη Δαμασκό με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, ενώ δεν αποκλείονται νέες επαφές τους και στην τουρκική πρωτεύουσα.

Μερτς: «Η Ρωσία δεν μπορεί να κερδίσει»

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι προσδοκά η Σύνοδος της Άγκυρας να δώσει «νέο πνεύμα» στη Συμμαχία, υπογραμμίζοντας ότι το ΝΑΤΟ θα παραμείνει διατλαντικό αλλά θα αποκτήσει ισχυρότερο ευρωπαϊκό χαρακτήρα.

Ανακοίνωσε επίσης ευρωπαϊκή πρωτοβουλία ύψους 140 δισ. ευρώ για τη στρατιωτική και οικονομική στήριξη της Ουκρανίας την περίοδο 2026-2027, τονίζοντας ότι «η Ρωσία δεν έχει καμία πιθανότητα να κερδίσει αυτόν τον πόλεμο» και ότι η απόφαση για τον τερματισμό του βρίσκεται πλέον στη Μόσχα.

Μηνύματα ενότητας απέναντι στη Ρωσία

Οι ηγέτες της Πολωνίας, της Εσθονίας και της Λιθουανίας επανέλαβαν ότι η Ρωσία εξακολουθεί να αποτελεί τη σημαντικότερη απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Ζήτησαν ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος του ΝΑΤΟ, αύξηση των αμυντικών δαπανών και συνέχιση της στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία, ενώ η Βαρσοβία επανέφερε το αίτημα για μόνιμη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στο πολωνικό έδαφος.

Τουρκία, Ευρωπαϊκή Ένωση και S-400

Στο περιθώριο της Συνόδου ξεχωρίζει η συνάντηση του προέδρου Ερντογάν με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.

Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Τουρκία επιδιώκουν στενότερο συντονισμό σε ζητήματα ασφάλειας, ευρωπαϊκής άμυνας, συνεργασίας ΕΕ-ΝΑΤΟ και περιφερειακών εξελίξεων, με ιδιαίτερη έμφαση στον πόλεμο στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα αναμένεται να συζητηθούν οι ευρωτουρκικές σχέσεις και η προοπτική ενίσχυσης της συνεργασίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της ασφάλειας.

Την ίδια ώρα συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις για το μέλλον των ρωσικών συστημάτων S-400. Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζεται η λεγόμενη «φόρμουλα του Ντουμπάι», δηλαδή η μεταφορά των συστημάτων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ως πιθανή λύση που θα μπορούσε να οδηγήσει στην άρση των αμερικανικών κυρώσεων CAATSA και να ανοίξει τον δρόμο για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35.

Διμερείς πρωτοβουλίες

Στο περιθώριο της Συνόδου αναμένεται επίσης η υπογραφή εκτεταμένης συμφωνίας στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Ηνωμένου Βασιλείου στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας, της καταπολέμησης της τρομοκρατίας και της κυβερνοασφάλειας.

Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν συναντήθηκε με τον Αμερικανό ομόλογό του Μάρκο Ρούμπιο, ενώ συνεχίζονται οι διμερείς επαφές μεταξύ των ηγετών.

Παρεμβάσεις συμμάχων

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε τη δέσμευση της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ, αναφέρθηκε στο εξοπλιστικό πρόγραμμα των 25 δισ. ευρώ και τάχθηκε υπέρ της συνέχισης της βελτίωσης των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Η Ουγγαρία ανακοίνωσε ότι θα αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες της, επιμένοντας όμως ότι δεν πρόκειται να αποστείλει όπλα ή στρατεύματα στην Ουκρανία.

Η Βουλγαρία υποστήριξε ότι η αύξηση των αμυντικών δαπανών πρέπει να συνοδευτεί από επενδύσεις σε υποδομές, στρατιωτική κινητικότητα, κυβερνοασφάλεια και ψηφιακή ανθεκτικότητα.

Ο Καναδάς ανακοίνωσε ότι θα αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες του στο 4% του ΑΕΠ μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, χαρακτηρίζοντας τη Ρωσία άμεση απειλή για τη διεθνή ασφάλεια.

Η Σύνοδος αναμένεται να ολοκληρωθεί το απόγευμα με τη συνέντευξη Τύπου του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο οποίος θα παρουσιάσει τα βασικά συμπεράσματα και τις αποφάσεις που θα διαμορφώσουν τη στρατηγική πορεία της Συμμαχίας για τα επόμενα χρόνια.

Εξοπλιστικές συμφωνίες 50 δισ. δολαρίων από την πρώτη ημέρα

Στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, οι σύμμαχοι κατέληξαν σε συμφωνίες για την προμήθεια αμυντικού εξοπλισμού συνολικής αξίας 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ αναμένεται να παρουσιάσει σήμερα τις λεπτομέρειες των συμφωνιών.

Η πρώτη ημέρα της Συνόδου εξελίχθηκε σε ιδιαίτερα θετικό κλίμα για τη βιομηχανία άμυνας. Οι σύμμαχοι έδωσαν τα χέρια για μαζικές αγορές στρατιωτικού εξοπλισμού συνολικής αξίας 50 δισ. δολαρίων.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Le Monde, η Ευρώπη δεν αγοράζει απλώς έτοιμα οπλικά συστήματα, αλλά αποκτά πλέον στο εσωτερικό της στρατηγικές δυνατότητες από τις οποίες εξαρτιόταν επί δεκαετίες από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι βασικές συμφωνίες της Συνόδου

Αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης GlobalEye: Περίπου δέκα χώρες, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Ολλανδία, η Γαλλία και ο Καναδάς, συμφώνησαν στην αγορά δέκα αεροσκαφών έγκαιρης προειδοποίησης GlobalEye, που κατασκευάζει η σουηδική Saab. Η συνολική επένδυση ανέρχεται σε 4,3 δισ. ευρώ.

Μεταγωγικά αεροσκάφη A400M: Επτά χώρες, με επικεφαλής τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Πολωνία, προχώρησαν στην αγορά δέκα βαρέων μεταγωγικών αεροσκαφών A400M, που κατασκευάζει η Airbus.

Η Γερμανία στο επίκεντρο

Η χώρα που συγκέντρωσε το μεγαλύτερο ενδιαφέρον στη Σύνοδο ήταν αναμφίβολα η Γερμανία.

Το Βερολίνο ανακοίνωσε ότι, σε συνεργασία με τις σκανδιναβικές χώρες, θα προμηθευτεί 5 μη επανδρωμένα αεροσκάφη Triton μεγάλου ύψους και μεγάλης διάρκειας πτήσης από την αμερικανική Northrop Grumman, έναντι ποσού που υπερβαίνει τα 2 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, η Γερμανία, η Ολλανδία και η Πολωνία συμφώνησαν στη δημιουργία κοινού κέντρου συντήρησης των αντιαεροπορικών συστημάτων Patriot, ενώ οι εταιρείες Rheinmetall και Lockheed Martin συμφώνησαν να προχωρήσουν σε κοινή παραγωγή πυραύλων ATACMS στην Κάτω Σαξονία.

Τέλος, ο Καναδάς υπέγραψε ιστορική σύμβαση πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ με τη γερμανική ναυπηγική εταιρεία TKMS για την κατασκευή 12 υποβρυχίων.