Κόντρα Ισραήλ – Τουρκίας στο γήπεδο της Συρίας

Τα ισραηλινά πολεμικά αεροσκάφη άρχισαν να βομβαρδίζουν το στρατιωτικό αεροδρόμιο Αμπού Ζουχούρ, κοντά στην πόλη Ιντλίμπ της Συρίας, στις 18 Αυγούστου, τα ξημερώματα. Στο αεροδρόμιο υπήρχαν δύο παλαιά αεροσκάφη Su-22 σοβιετικής κατασκευής, εκπαιδευτικά αεροσκάφη L-39 και ελικόπτερα που είχαν απομείνει από τον πόλεμο. Ωστόσο, τα ισραηλινά αεροσκάφη δεν έπληξαν τα συριακά αεροσκάφη. Στόχευσαν απευθείας τα κτίρια, τις αποθήκες των εργοταξίων και τον διάδρομο προσγείωσης. Το στρατιωτικό αεροδρόμιο Αμπού Ζουχούρ είχε καταστραφεί κατά τον εμφύλιο πόλεμο και παρέμενε επί χρόνια εκτός λειτουργίας. Την επισκευή του είχε αναλάβει η Τουρκία.

Μία ημέρα πριν από την επίθεση, τουρκική στρατιωτική αντιπροσωπεία είχε μεταβεί στο Αμπού Ζουχούρ για επιτόπιες επιθεωρήσεις για την αποκατάσταση και την επαναλειτουργία του. Η τουρκική στρατιωτική αντιπροσωπεία επιθεώρησε τις εργασίες επισκευής του αεροδρομίου και αποχώρησε. Λίγες ώρες αργότερα, τις πρώτες πρωινές ώρες της 18ης Αυγούστου, ισραηλινά αεροσκάφη βομβάρδισαν εκ νέου τον διάδρομο και κατέστρεψαν για άλλη μία φορά τις εργασίες αποκατάστασης.

Ο Μπάρακ διαψεύδει το Ισραήλ

Το αεροδρόμιο Αμπού Ζουχούρ βρισκόταν μεταξύ του Ιντλίμπ και του Χαλεπίου, κοντά στα τουρκικά σύνορα. Δεν βρισκόταν κοντά στα ισραηλινά σύνορα και, ακόμη και αν ολοκληρωνόταν η αποκατάστασή του, δεν βρισκόταν σε θέση από την οποία θα μπορούσε να αποτελέσει άμεση απειλή για το Ισραήλ.
Η ισραηλινή κυβέρνηση έσπευσε να υποστηρίξει ότι η Συρία είχε αναπτύξει εκεί «δυνάμεις πληρεξουσίων» και ότι γι’ αυτό το χτύπησε. Με τον όρο «δυνάμεις πληρεξουσίων» εννοούσε τις φιλοϊρανικές δυνάμεις.

Ωστόσο, η κυβέρνηση της Δαμασκού είναι πλέον ο Άχμεντ αλ-Σάρα, πρώην ηγέτης της HTS, ο οποίος είχε πολεμήσει επί χρόνια το καθεστώς Άσαντ και τις φιλοϊρανικές δυνάμεις, με κυριότερη τη Χεζμπολάχ. Ούτε ο ίδιος ούτε η νέα συριακή κυβέρνηση είχαν σχέσεις με το Ιράν ή τη Χεζμπολάχ.

Πράγματι, η πρώτη αντίδραση ήρθε από τον πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ. Ο Μπάρακ, μέσω του επίσημου λογαριασμού της αμερικανικής πρεσβείας στην Άγκυρα στο X, δήλωσε ότι η κυβέρνηση Σάραα ούτε επιτρέπει την παρουσία δυνάμεων πληρεξουσίων ούτε ακολουθεί επιθετική στάση. Αντίθετα, επέλεγε τη «μείωση της έντασης» με το Ισραήλ.
Ο Αμερικανός πρέσβης, ο οποίος ουσιαστικά διέψευδε ευθέως τον ισραηλινό ισχυρισμό, υπογράμμισε ότι οι ΗΠΑ ανησυχούν για αυτή την «περιττή κλιμάκωση».

Ο Σύρος υπουργός βρισκόταν στην Τουρκία

Στην Άγκυρα, τα ραντάρ αεράμυνας του τουρκικού υπουργείου Εθνικής Άμυνας είχαν αρχίσει να παρακολουθούν τα ισραηλινά αεροσκάφη από τη στιγμή που απογειώθηκαν και κατευθύνθηκαν προς τα βόρεια, προς τα τουρκικά σύνορα.
Ωστόσο, το Ισραήλ δεν είχε ενημερώσει την Τουρκία για την επίθεση μέσω των ΗΠΑ. Κι αυτό, παρότι το 2025, με τη μεσολάβηση του Αζερμπαϊτζάν, είχε καθοριστεί μια γραμμή αποτροπής συγκρούσεων μεταξύ ισραηλινών και τουρκικών πολεμικών αεροσκαφών. Τα ισραηλινά πολεμικά αεροσκάφη, όμως, είχαν φτάσει χωρίς προειδοποίηση μέχρι κυριολεκτικά δίπλα στην Τουρκία.

Σε μεταγενέστερη δήλωσή του στο Reuters, ο Μπάρακ ανέφερε ότι:
η Τουρκία δεν είχε προειδοποιηθεί για τις ισραηλινές επιθέσεις, είχε παρακολουθήσει τα αεροσκάφη να κατευθύνονται προς την τουρκική επικράτεια, και, ως εκ τούτου, είχε λόγο να προετοιμάσει τη δική της απάντηση.
Η δήλωση αυτή δεν ήταν απλώς προσπάθεια να κατευνάσει την αντίδραση της Άγκυρας. Ήταν επίσης ένα μήνυμα προς το Ισραήλ ότι είχε ξεπεράσει τα όρια.
Λίγες ώρες πριν από την επίθεση, αργά στις 17 Αυγούστου, ο πρόεδρος Ερντογάν είχε συνομιλήσει τηλεφωνικά με τον Τραμπ και του είχε ζητήσει να σταματήσει το Ισραήλ.

Μία ημέρα νωρίτερα, σε συνέντευξή του στο Al Jazeera, ο Ερντογάν είχε δηλώσει ότι η Τουρκία δεν θα παρασυρθεί από τις προκλήσεις του Ισραήλ, ότι δεν επιθυμεί πόλεμο, αλλά ούτε και φοβάται τον πόλεμο.

Την ώρα που σημειωνόταν η επίθεση, ο υπουργός Εξωτερικών της Συρίας, Άσαντ Χασάν αλ-Σιμπάνι, βρισκόταν στην Τουρκία. Συναντήθηκε στην Κωνσταντινούπολη με τον Μπάρακ και συζήτησαν την ανοικοδόμηση της Συρίας, την ανάπτυξή της και την ενσωμάτωσή της στη διεθνή κοινότητα.

Συριακές πηγές επιβεβαίωσαν στο Bloomberg προηγούμενο δημοσίευμα του Reuters, σύμφωνα με το οποίο ο αρχηγός της Μοσάντ, Ρόμαν Γκόφμαν, επικοινώνησε την περασμένη εβδομάδα με τον Σύρο υπουργό Εξωτερικών αλ-Σιμπάνι. Οι ίδιες πηγές περιέγραψαν την επικοινωνία ως «κλήση προειδοποίησης», κατά την οποία το Ισραήλ «επαναδιατύπωσε τις κόκκινες γραμμές του». Αξιωματούχος ασφαλείας δήλωσε στο Kan News ότι το Ισραήλ είχε προσπαθήσει, μέσω έμμεσου διαλόγου, να καταλήξει σε συνεννόηση με τον Σύρο πρόεδρο αλ-Σαράα. Όταν οι συνομιλίες απέτυχαν, το Ισραήλ ενημέρωσε τις ΗΠΑ, παρέχοντας ευαίσθητες πληροφορίες σχετικά με προσπάθειες της Τουρκίας να εγκατασταθεί σε συριακή στρατιωτική βάση περίπου 70 χιλιόμετρα από τα τουρκικά σύνορα.
Το Ισραήλ χαρακτήρισε την κίνηση παραβίαση του υφιστάμενου status quo και έπληξε τη βάση προτού προλάβουν να φτάσουν εκεί τουρκικές δυνάμεις.

“Συγκρατημένη” οργή στην Άγκυρα

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών καταδίκασε την ισραηλινή επίθεση, η οποία, όπως ανέφερε, στόχευε «την εδαφική ακεραιότητα και την ενότητα της Συρίας», και κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να υιοθετήσει πιο αποφασιστική στάση απέναντι στην ισραηλινή επιθετικότητα.

Η δεύτερη δήλωση του Μπάρακ έμοιαζε να αποτελεί απάντηση σε αυτή την ανακοίνωση. Το υπουργείο Εξωτερικών φαίνεται πως κατάφερε προς το παρόν να εξισορροπήσει τις πιο σκληρές αντιδράσεις που εκφράστηκαν τόσο από το εσωτερικό του AKP όσο και από την αντιπολίτευση.

Άγκυρα: δύο βασικές εκτιμήσεις:

– Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου και οι κυβερνητικοί εταίροι του είναι διατεθειμένοι να κάνουν κάθε είδους απερισκεψία προκειμένου να κερδίσουν τις ισραηλινές εκλογές στις 27 Οκτωβρίου, δηλαδή μία εβδομάδα πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, οι οποίες είναι ζωτικής σημασίας για το πολιτικό μέλλον του Τραμπ. Ο Ερντογάν είχε μεταφέρει αυτή την εκτίμηση στον Τραμπ.
– Η Άγκυρα είναι αποφασισμένη να μην απαντήσει στις προκλήσεις του Νετανιάχου, αλλά υπάρχουν και όρια. Εάν η υπόθεση φτάσει στο σημείο να σαμποτάρει τη διαδικασία «Τουρκία χωρίς τρομοκρατία», δηλαδή τη διαδικασία αφοπλισμού του PKK, ή εάν αγγίξει άμεσα τα συμφέροντα της Τουρκίας, η Άγκυρα δεν θα μείνει χωρίς απάντηση.

Η κυβέρνηση Τραμπ θα πρέπει να αξιοποιήσει την επιρροή της για να συγκρατήσει την κυβέρνηση Νετανιάχου, για να αποκατασταθούν η σταθερότητα και η ασφάλεια στη Μέση Ανατολή.
Ένα βάρος που, από μόνος του, ο Μπάρακ δύσκολα μπορεί να σηκώσει.