Ο Τραμπ ξεκίνησε πόλεμο με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο – Οργή για το Νόμπελ στην Πιλάι

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο καταδίκασε την κίνηση ως «επίθεση στο κράτος δικαίου και στα ίδια τα θεμέλια της διεθνούς έννομης τάξης» και κάλεσε τα 125 κράτη μέλη του να αναλάβουν δράση για να την υπερασπιστούν. «Το Δικαστήριο δεν μπορεί να σταθεί μόνο του. Η μοίρα του πλέον βρίσκεται επίσης στα χέρια των κρατών που το δημιούργησαν», ανέφερε σε ανακοίνωσή του. «Δεν πρόκειται μόνο για την υπεράσπιση ενός μόνο θεσμού, αλλά για τη διαφύλαξη της διεθνούς τάξης που βασίζεται στο κράτος δικαίου. Η ιστορία θα κρίνει αυτή τη στιγμή». Την ίδια στιγμή οργή επικρατεί στο Ισραήλ για το Νόμπελ στην Ναβί Πιλάι.

Η κυβέρνηση Τραμπ είναι εδώ και καιρό εχθρική προς το δικαστήριο, το οποίο ιδρύθηκε το 2002 για τη δίωξη εγκλημάτων πολέμου, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονίας , και έχει στο παρελθόν επιβάλει κυρώσεις στους εισαγγελείς και τους δικαστές του. Η κίνηση το απόγευμα της Παρασκευής θα προχωρήσει πολύ περισσότερο, τιμωρώντας ενδεχομένως εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες στο ίδιο το δικαστήριο.

«Ο πρόεδρος Τραμπ δεν θα επιτρέψει ποτέ στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο να ασκήσει δίωξη κατά Αμερικανών», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο σε ανακοίνωσή του, όπως πρώτο ανακοίνωσε το Reuters. «Γι’ αυτό, σήμερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβάλλουν κυρώσεις στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Θα απαγορεύσουμε τις συναλλαγές με αυτό το δικαστήριο, διακόπτοντας τους πόρους του και παραλύοντας την ικανότητά του να λειτουργεί».

Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε τις κυρώσεις με αρχική περίοδο χάριτος έξι μηνών και ορισμένες άλλες εξαιρέσεις που θα επιτρέψουν ορισμένες συναλλαγές για τηλεπικοινωνίες, λογισμικό, πληρωμή συντάξεων και συναλλαγές που σχετίζονται με κρατούμενους. Ο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι κυρώσεις έχουν δομηθεί ώστε να δώσουν στο δικαστήριο και στα κράτη μέλη του την ευκαιρία να αντιμετωπίσουν τις ανησυχίες των ΗΠΑ και να προσαρμοστούν εάν δεν ικανοποιηθούν αυτές οι απαιτήσεις.

Διεθνείς αντιδράσεις

Η οργάνωση προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Διεθνής Αμνηστία κάλεσε σήμερα τη διεθνή κοινότητα να “αντισταθεί” στις αμερικανικές κυρώσεις κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ), καταγγέλλοντας μια “υπαρξιακή επίθεση” εκ μέρους της κυβέρνησης Τραμπ.

“Οι κυρώσεις του προέδρου (Ντόναλντ) Τραμπ έχουν στόχο να απομονώσουν και τελικά να καταστρέψουν το ΔΠΔ. Αυτή η υπαρξιακή επίθεση πρέπει να σταματήσει”, δήλωσε η Έρικα Γκεβάρα Ρόσας, αξιωματούχος της Αμνηστίας σε ανακοίνωση που εκδόθηκε από τη διεθνή οργάνωση. Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση της Ελβετίας επανέλαβε τη στήριξή της στο ΔΠΔ και απέρριψε τις κυρώσεις που ανακοίνωσαν σήμερα οι ΗΠΑ και του θεσμού αυτού. “Η Ελβετία επαναλαμβάνει την υποστήριξή της στο ΔΠΔ ως ανεξάρτητο και αμερόληπτο δικαστικό θεσμό”, ανακοίνωσε το ελβετικό υπουργείο Εξωτερικών.

Στο μήνυμά της, η Βέρνη δηλώνει ότι η Ελβετία “απορρίπτει τις κυρώσεις, τις απειλές και κάθε άλλο μέτρο που στοχεύουν στην υπονόμευση της ανεξαρτησίας του Δικαστηρίου και στην ικανότητά του να εκπληρώνει την εντολή του”. “Ως δικαστήριο που δικάζει σε τελευταίο βαθμό, το ΔΠΔ διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην καταπολέμηση της ατιμωρησίας για τα πιο σοβαρά διεθνή εγκλήματα”, πρόσθεσε το υπουργείο.

Αρκετά ευρωπαϊκά κράτη, η Γερμάνια, η Δανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ολλανδία και η Βρετανία, όπως και ο Καναδάς και η Ιαπωνία δήλωσαν ότι “μένουν ενωμένες” στο πλευρό στου Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες καταδίκασε, μέσω του εκπροσώπου του, κυρώσεις που “καταφέρουν σοβαρό πλήγμα στη συλλογική μας δράση υπέρ της διεθνούς ποινικής δικαιοσύνης”. Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα Φόλκερ Τουρκ χαρακτήρισε επίσης “απαράδεκτες” τις κυρώσεις και υπενθύμισε ότι η Ουάσινγκτον είχε ήδη βάλει στο στόχαστρο δικαστές και αξιωματούχους του ΔΠΔ.

Τα εντάλματα κατά του Ισραήλ 

Η Ουάσινγκτον έχει καταδικάσει το ΔΠΔ για τα εντάλματα σύλληψης που εκδόθηκαν σε βάρος Ισραηλινών αξιωματούχων, συμπεριλαμβανομένου του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, και για μια προηγούμενη έρευνα για τις ενέργειες Αμερικανών στρατιωτών στο Αφγανιστάν, την οποία το ΔΠΔ χαρακτηρίζει «υποτιμημένη».

«Οι κυρώσεις αποσκοπούν στην υπονόμευση του κράτους δικαίου διεθνώς και του έργου που επιτελεί ένα ανεξάρτητο δικαστικό ίδρυμα», δήλωσε στο Reuters η αναπληρώτρια εισαγγελέας του ΔΠΔ, Ναζάτ Σαμίμ Καν. «Το έργο μας θα συνεχιστεί σε όλες τις καταστάσεις, τις έρευνές μας και τις διώξεις μας».

Το ΔΠΔ έχει δημοσίως απαγγείλει κατηγορίες σε περισσότερα από 70 άτομα, συμπεριλαμβανομένων παγκόσμιων ηγετών και σημαντικών προσωπικοτήτων σε παγκόσμιες συγκρούσεις. Εκτός από τον Νετανιάχου, έχει ζητήσει τη σύλληψη προσωπικοτήτων της Χαμάς. Άλλοι που έχουν κατηγορηθεί περιλαμβάνουν τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, τον πρώην πρόεδρο του Σουδάν Ομάρ αλ-Μπασίρ και τον πρώην ηγέτη της Λιβύης Μουαμάρ Καντάφι. Οι κατηγορίες εναντίον του προέδρου της Κένυας Γουίλιαμ Ρούτο και του πρώην προέδρου της Κένυας Ουχούρου Κενυάτα αποσύρθηκαν.

Το δικαστήριο έχει λάβει ισχυρή υποστήριξη στο παρελθόν από τα κράτη μέλη του, στα οποία περιλαμβάνονται όλες οι χώρες της ΕΕ και όλα τα μέλη της συμμαχίας του ΝΑΤΟ εκτός από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Τουρκία. Έχει την έδρα του στην Ολλανδία, μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.

Το βραβείο Νόμπελ που απονεμήθηκε λίγες ώρες νωρίτερα στη Νοτιοαφρικανή νομικό Navi Pillay, η οποία ήταν μέλος του Τμήματος Εφέσεων του ΔΠΔ από το 2003 έως το 2008, χαρακτηρίστηκε ρητά από την επιτροπή απονομής των βραβείων ως μια χειρονομία υποστήριξης τέτοιων δικαστηρίων σε μια εποχή που «δικαστές και θεσμοί διεθνούς δικαίου δέχονται πολιτικές επιθέσεις». «Ένα διεθνές νομικό σύστημα στο οποίο οι εγκληματίες πολέμου λογοδοτούν και τα θύματα κακοποίησης απονέμονται δικαιοσύνη αποτελεί προϋπόθεση για έναν ειρηνικό κόσμο», δήλωσε η επιτροπή του βραβείου.

Οι συνέπειες από τις κυρώσεις 

Οι κυρώσεις των ΗΠΑ απαγορεύουν σε όλες τις εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ να συνεργάζονται με έναν οργανισμό που έχει υποστεί κυρώσεις, αναγκάζοντας τις τράπεζες να κλείσουν λογαριασμούς, τις ασφαλιστικές εταιρείες να τερματίσουν την ασφαλιστική κάλυψη και τις εταιρείες λογισμικού να διακόψουν τη συνεργασία.

Η κυβέρνηση Τραμπ είχε προηγουμένως επιβάλει στοχευμένες κυρώσεις σε δικαστικούς αξιωματούχους κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του, οι οποίες ανακλήθηκαν υπό τον Πρόεδρο Τζο Μπάιντεν. Η Ουάσινγκτον ανακοίνωσε νέες κυρώσεις λίγες μέρες μετά την επιστροφή του Τραμπ στο αξίωμα τον Ιανουάριο του 2025.

Οι δικαστικοί αξιωματούχοι προετοιμάζονταν εδώ και μήνες για την προοπτική κυρώσεων στο ίδιο το δικαστήριο, αλλάζοντας λογισμικό της Microsoft σε άλλα ανοιχτού κώδικα και κάνοντας νέες ρυθμίσεις για τις τραπεζικές συναλλαγές και την ασφάλιση υγείας.

Ο γραμματέας του δικαστηρίου, Osvaldo Zavala Giler, κάλεσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα την ΕΕ να είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει έναν λεγόμενο «μηχανισμό αποκλεισμού» που της επιτρέπει να προστατεύει τις ευρωπαϊκές χώρες από τις εξωεδαφικές επιπτώσεις των κυρώσεων.

Στη δήλωσή του, ο Ρούμπιο είπε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν καθυστερήσει τις κυρώσεις τους ελπίζοντας ότι το ΔΠΔ και οι χώρες που συμμετείχαν στο ιδρυτικό Καταστατικό της Ρώμης θα αντιμετώπιζαν τις ανησυχίες των ΗΠΑ, αλλά δεν το έπραξαν. «Είτε το ΔΠΔ θα τερματίσει τις απειλές του, είτε εμείς θα τερματίσουμε το ΔΠΔ. Αναμένουμε από τους συμμάχους μας, πολλοί από τους οποίους αποτελούν μέρος του ΔΠΔ και βασίζονται σε Αμερικανούς στρατιωτικούς για την υπεράσπισή τους, να χαλιναγωγήσουν το δικαστήριο», δήλωσε ο Ρούμπιο.

Ποια είναι η Ναβί Πιλάι

Η 85χρονη Ναβί Πιλάι διετέλεσε Ύπατη Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα από το 2008 ως το 2014. Επίσης ήταν η πρώτη μη λευκή δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου της Νότιας Αφρικής και έχει υπάρξει δικαστής του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) και πρόεδρος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για τη Ρουάντα. Ήταν επικεφαλής της Ανεξάρτητης Διεθνούς Εξεταστικής Επιτροπής του ΟΗΕ για τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, η οποία σε έκθεσή της τον Σεπτέμβριο του 2025 κατηγόρησε το Ισραήλ ότι διαπράττει γενοκτονία κατά των Παλαιστινίων στη Λωρίδα της Γάζας.

«Το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης για το 2026 απονέμεται σε ένα πρόσωπο το οποίο, με εξαιρετικό θάρρος και ακεραιότητα, πρωτοστάτησε στην πορεία προς μια πιο ολοκληρωμένη παγκόσμια έννομη τάξη. Διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διασφάλιση της δίωξης για εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονία», αναφέρεται στην ανακοίνωση της Νορβηγικής Επιτροπής.

«Ένα κοινό νήμα συνδέει το πρώιμο έργο της για την υπεράσπιση του Νέλσον Μαντέλα και άλλων που αντιστάθηκαν στο απαρτχάιντ με τη μετέπειτα θητεία της ως δικαστή σε ορισμένες από τις σημαντικότερες διεθνείς δικαστικές υποθέσεις της εποχής μας», ανέφερε η επιτροπή.

Οργή στο Ισραήλ

Το Ισραήλ καταδίκασε με σκληρότατο τρόπο τη βράβευση της αγωνίστριας για τα ανθρώπινα δικαιώματα Ναβί Πιλάι με το Νόμπελ Ειρήνης, ισχυριζόμενο ότι η Νοτιοαφρικανή νομικός, διαδίδει ψευδείς ισχυρισμούς κατά του Ισραήλ.

Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ, γράφει: «Αν υπήρχε βραβείο για τα ψέματα, το μίσος και τις συκοφαντίες περί “αιματηρών εγκλημάτων”, η Navi Pillay δεν θα ήταν απλώς υποψήφια. Θα ήταν το απόλυτο φαβορί». Επίσης, κατηγόρησε την Πιλάι για «πολιτικά υποκινούμενη δαιμονοποίηση του Ισραήλ» και για προώθηση αυτού που αποκάλεσε «genoLIE» (σύνθεση των λέξεων γενοκτονία και ψέμα), αναφερόμενο στους ισχυρισμούς ότι το Ισραήλ έχει διαπράξει γενοκτονία στη Γάζα.

Το Ισραήλ απορρίπτει τους ισχυρισμούς περί γενοκτονίας και το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης εξετάζει προσφυγή που κατέθεσε η Νότια Αφρική, αλλά δεν έχει εκδώσει ακόμη τελική απόφαση. Το ισραηλινό Υπουργείο Εξωτερικών ισχυρίζεται ότι η βράβευση της Πιλάι ισοδυναμεί με «αποτρόπαια εργαλειοποίηση» του Νόμπελ Ειρήνης για τη νομιμοποίηση προκαταλήψεων κατά του Ισραήλ. «Τώρα που η επιτροπή των Νόμπελ επιβράβευσε το μεγαλύτερο ψέμα του 21ου αιώνα, ο Γιόσεφ Γκέμπελς σίγουρα χειροκροτεί από την κόλαση», κατέληξε.

Ανάλογη ήταν και η ανακοίνωση του γραφείου του Ισραηλινού πρωθυπουργού, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος θυμίζουμε ότι είναι είναι αντιμέτωπος με ένταλμα του για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας: «Η επιτροπή του βραβείου Νόμπελ έχει χάσει τον ηθικό της προσανατολισμό. Απένειμε την ύψιστη τιμή της σε μια φανατισμένη γυναίκα, η οποία οικοδόμησε την καριέρα της επινοώντας και διαδίδοντας συκοφαντίες περί “τελετουργικών φόνων” εις βάρος του μοναδικού εβραϊκού κράτους.

Το επίτευγμα για το οποίο η Ναβί Πιλάιy υπερηφανεύεται περισσότερο ήταν η νομιμοποίηση ενός διεφθαρμένου εισαγγελέα, ο οποίος κατέφυγε στα δικά της κατασκευασμένα σενάρια κατά του Ισραήλ, ελπίζοντας ότι, συμμετέχοντας στον φανατισμένο όχλο που ζητούσε “λιντσάρισμα”, θα απέφευγε την καταδίκη για βιασμό.

Ο Καρίμ Χαν —ο οποίος κατηγορήθηκε από τους ίδιους τους υπαλλήλους του στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) για βιασμό και σεξουαλική παρενόχληση— χρησιμοποίησε τα ψεύδη της Πιλάι για να στήσει μια ψευδή υπόθεση κατά του Ισραήλ. Η Πιλάι παρείχε τα ψεύδη. Ο Χαν τα μετέτρεψε σε όπλο. Και τώρα, τα παραπλανημένα μέλη της Επιτροπής Νόμπελ τιμούν τη γυναίκα που διέδωσε αυτή τη δαιμονοποίηση των Εβραίων και αυτή την παρωδία δικαιοσύνης».