Οι ΗΠΑ φέρνουν Συρία και Ισραήλ στο τραπέζι – Στον ΟΗΕ η Κύπρος για τον αγωγό

Στη Συρία, την ίδια ώρα, η κατάσταση αποκτά νέα διάσταση καθώς η Δαμασκός επιβεβαίωσε ότι πραγματοποιήθηκαν στην Ιορδανία συνομιλίες υψηλού επιπέδου με το Ισραήλ, υπό αμερικανική διαμεσολάβηση.

Η Λευκωσία προσφεύγει στον ΟΗΕ για τον αγωγό 

Η Κυπριακή Δημοκρατία έθεσε στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών τις αντιρρήσεις της για το μνημόνιο Τουρκίας–”ΤΔΒΚ” σχετικά με τον σχεδιαζόμενο αγωγό φυσικού αερίου, λίγες ημέρες πριν από τη συνάντηση του Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουφάν Ερχιουρμάν στις 26 Αυγούστου, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας στον ΟΗΕ, Μαρία Μιχαήλ, ζήτησε από τον Γενικό Γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες να μεταφέρει τις αντιρρήσεις της Λευκωσίας για το έργο. Η κυπριακή πλευρά υποστηρίζει ότι οι τουρκοκυπριακές αρχές δεν έχουν δικαίωμα να συνάπτουν διεθνείς συμφωνίες που αφορούν θαλάσσιες περιοχές τις οποίες διεκδικεί η Κυπριακή Δημοκρατία.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο σχεδιαζόμενος υποθαλάσσιος αγωγός που θα συνδέει το Αναμούρ της Τουρκίας με τον ηλεκτροπαραγωγικό σταθμό Τεκνέτσικ, κοντά στην Κερύνεια. Ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ έχει αναφέρει ότι το έργο θα έχει συνολικό μήκος 101 χιλιομέτρων, περιλαμβάνοντας και τμήμα κάτω από τη Λεβαντίνη Θάλασσα.

Το μνημόνιο για το έργο υπεγράφη τον Ιούλιο μεταξύ της Τουρκίας και της “ΤΔΒΚ”. Σύμφωνα με την Άγκυρα, πρόκειται για ένα έργο ενεργειακής σύνδεσης της τουρκικής ηπειρωτικής χώρας με τη βόρεια Κύπρο. Η κίνηση της Λευκωσίας στον ΟΗΕ έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία για το Κυπριακό. Στη συνάντηση της 26ης Αυγούστου αναμένεται να συζητηθούν τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, τα επόμενα βήματα της διαδικασίας, καθώς και η προοπτική μιας διευρυμένης διάσκεψης.

Συνομιλίες Συρίας και Ισραήλ στην Ιορδανία 

Η Συρία επιβεβαίωσε επισήμως ότι πραγματοποιήθηκε στην Ιορδανία συνάντηση υψηλού επιπέδου μεταξύ συριακής και ισραηλινής αντιπροσωπείας, υπό αμερικανική διαμεσολάβηση. Σύμφωνα με το συριακό πρακτορείο SANA, στη συριακή αντιπροσωπεία συμμετείχαν ο υπουργός Εξωτερικών Ασάαντ Χασάν αλ-Σιμπάνι, καθώς και οι επικεφαλής της Γενικής Υπηρεσίας Πληροφοριών και της Στρατιωτικής Υπηρεσίας Πληροφοριών. Από την ισραηλινή πλευρά συμμετείχαν ανώτατοι αξιωματούχοι των υπηρεσιών πληροφοριών.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των προσπαθειών αποκλιμάκωσης μετά τις πρόσφατες ισραηλινές επιθέσεις σε συριακό έδαφος και την αυξανόμενη ένταση στη νότια Συρία. Στόχος είναι η σταθεροποίηση της κατάστασης στη Συρία και η αποτροπή μιας ευρύτερης περιφερειακής κλιμάκωσης.

Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκε η δημιουργία πρακτικών μηχανισμών για τον τερματισμό των ισραηλινών επιθέσεων, των επιχειρήσεων συλλήψεων και των στοχευμένων ενεργειών, καθώς και η επανέναρξη της διαπραγματευτικής διαδικασίας με στόχο την επίτευξη μιας συμφωνίας ασφαλείας.

Μια τέτοια συμφωνία, σύμφωνα με τη συριακή πλευρά, θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για μια ευρύτερη μελλοντική συμφωνία. Η Ουάσιγκτον έχει ήδη αναλάβει προσπάθεια δημιουργίας μηχανισμού επικοινωνίας και αποτροπής συγκρούσεων μεταξύ Τουρκίας, Ισραήλ και Συρίας.

Οι κόκκινες γραμμές της Δαμασκού

Κατά τη συνάντηση, η συριακή πλευρά υπογράμμισε ότι η Συρία είναι κυρίαρχο κράτος και έχει πλήρες δικαίωμα να ανασυγκροτήσει και να αναπτύξει τον εθνικό της στρατό, καθώς και να καθορίζει τις συμμαχίες και τις συνεργασίες της σύμφωνα με τα εθνικά της συμφέροντα. Η Δαμασκός ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί ρυθμίσεις ή μηχανισμούς που θα περιορίζουν αυτά τα κυριαρχικά δικαιώματα.

Παράλληλα, επανέλαβε τη θέση της ότι τα κατεχόμενα Υψίπεδα του Γκολάν αποτελούν συριακό έδαφος. Ωστόσο, σημείωσε ότι η συζήτηση για το τελικό καθεστώς του Γκολάν και την οριστική επίλυση του ζητήματος είναι πρόωρη στην παρούσα φάση. Ως άμεση προτεραιότητα η Συρία θέτει την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων στις γραμμές που υπήρχαν πριν από τις 8 Δεκεμβρίου 2024, καθώς και την επανενεργοποίηση και πλήρη εφαρμογή της Συμφωνίας Αποδέσμευσης του 1974.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά στις σχέσεις Τουρκίας–Ισραήλ. Σύμφωνα με το SANA, οι συνομιλίες αφορούσαν και την ανάγκη γεφύρωσης των διαφορών των δύο χωρών, ώστε η ένταση μεταξύ Άγκυρας και Τελ Αβίβ να μην μεταφερθεί στο συριακό έδαφος.

Το ζήτημα έχει αποκτήσει ιδιαίτερη βαρύτητα μετά το ισραηλινό πλήγμα στην αεροπορική βάση του Αμπού αλ-Ντουχούρ. Η επίθεση προκάλεσε έντονη αντίδραση της Τουρκίας και αύξησε τις ανησυχίες για το ενδεχόμενο ενός απευθείας επεισοδίου μεταξύ των δύο χωρών στη Συρία. Ο Αμερικανός ειδικός απεσταλμένος για τη Συρία Τομ Μπάρακ έχει δηλώσει ότι η Ουάσιγκτον εργάζεται για τη δημιουργία μηχανισμού αποτροπής συγκρούσεων μεταξύ Τουρκίας, Ισραήλ και Συρίας.

Συμμετοχή της Συρίας στη Συμφωνία της Μέκκας;

Η Συρία δεν έχει αποφασίσει ακόμη εάν θα ενταχθεί στη Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας, την οποία έχουν υπογράψει η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν. Ο υπουργός Εξωτερικών της Συρίας Ασάαντ Χασάν αλ-Σιμπάνι δήλωσε κατά την επίσκεψή του στο Ισλαμαμπάντ ότι η Δαμασκός εξετάζει τις επιλογές της. Παράλληλα, χαρακτήρισε την Τουρκία βασικό εταίρο στις προσπάθειες ανοικοδόμησης της Συρίας, υπογραμμίζοντας τη σημασία των κοινών συνόρων των δύο χωρών.

Οι δηλώσεις έγιναν μετά τις επαφές του Σύρου υπουργού με Πακιστανούς αξιωματούχους, με αντικείμενο την περιφερειακή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία. Η επίσκεψη του αλ-Σιμπάνι στο Πακιστάν είχε επίσης ως αντικείμενο τη διεύρυνση των διμερών σχέσεων και των περιφερειακών συνεργασιών.