Οι παράπλευρες απώλειες των ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν

Σε μια εποχή που οι ΗΠΑ χρειάζονται ενότητα και συνοχή για να διατηρήσουν την θέση τους στον εντεινόμενο διεθνή ανταγωνισμό, απέναντι σε μια πανίσχυρη Ασία και ένα μαχητικό θρησκευτικά και πληθυσμιακά ανερχόμενο Ισλάμ, ο πόλεμος στο Ιράν λειτουργεί στην αντίθετη κατεύθυνση. Η αμερικανική κοινωνία κλείνει τον πρώτο και εισέρχεται στον δεύτερο μήνα του πολέμου “επιχείρηση επική οργή” (“Operation Epic Fury” Μάρτιος 2026), με ένα φορτίο ιστορικών μνημών που δεν έχουν σβήσει.

Οι εικόνες της “Ku Klux Klan”, που χρησιμοποιούσε το σύνθημα “America First” στις δεκαετίες του 1920, η Μακαρθική υστερία του 1950,που κατηγορούσε “εσωτερικούς εχθρούς” και ο απομονωτισμός του “America First Committee” του 1940-41, που είχε έντονα αντισημιτικά και νατιβιστικά στοιχεία, δεν αποτελούν απλώς σελίδες ιστορίας. Είναι ζωντανά πλαίσια αναφοράς, μέσα στα οποία η σημερινή κριτική για τον πόλεμο με το Ιράν, «αυτός είναι πόλεμος του Ισραήλ όχι δικός μας»…«This is Israel’s war, not ours», αποκτά καταλυτική κοινωνιολογική δυναμική.

Συντελεστές που τροφοδοτούν αυτήν την δυναμική: Η εθνοφυλετική σύνθεση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων λειτουργεί ως πρώτος καταλύτης αυτής της δυναμικής. Σύμφωνα με την επίσημη έκθεση του Υπουργείου Άμυνας (DoD Demographics Profile 2024, επικαιροποιημένη Σεπτέμβριος 2024-Ιανουάριος 2025), στο σύνολο των 1.272.000 ενεργών στελεχών (active duty), οι Αφροαμερικανοί ανέρχονται στο 17,6% (224.212 άτομα), οι Ισπανόφωνοι/Λατίνοι στο 19,5% (248.480), ενώ οι μη-Ισπανόφωνοι λευκοί στο 68%.

Στους οπλίτες και υπαξιωματικούς (enlisted), που αποτελούν αριθμητικά την μεγάλη μάζα των ενόπλων δυνάμεων (το 81-82% του συνόλου), τα ποσοστά μειονοτήτων είναι ακόμα υψηλότερα (Αφροαμερικανοι, 19-21% στον στρατό ξηράς,, Ισπανόφωνοι, έως 27,7% στο Ναυτικο). Αντίθετα, οι Αμερικανοί Εβραίοι (2,4% του γενικού πληθυσμού) εκπροσωπούνται στις ένοπλες δυνάμεις, με μόλις 0,4-1,5% (περίπου 15.000 άτομα συνολικά, σύμφωνα με εκτιμήσεις Aleph Institute (εβραϊκή μη κερδοσκοπική οργάνωση του Χασιδικού ρεύματος του Ιουδαϊσμού), και του Aμερικανικού Υπουργείου Άμυνας (Department of Defence,DoD, 2025-2026).

Το φιλοϊσραηλινό λόμπι και οι δημοσκοπήσεις

Αυτή η δυσαναλογία δεν είναι νέα, αλλά στον πόλεμο του 2026 γίνεται ορατή και πολιτικά εκμεταλλεύσιμη. Οι ομάδες που “πληρώνουν το ανθρώπινο κόστος” (working-class Λευκοί, Αφροαμερικανοί, Λατίνοι) βλέπουν μια ομάδα πληθυσμιακά μικρή, αλλά πολιτικά υπερ-εκπροσωπημένη να καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την ατζέντα. Η αντίληψη της δυσαναλογίας ενισχύεται από τα στοιχεία του λόμπι. Το AIPAC (American Israel Public Affairs Committee – Αμερικανική Επιτροπή Δημοσίων Υποθέσεων Ισραήλ) είναι η κυριότερη και πιο ισχυρή φιλοϊσραηλινή λόμπι οργάνωση στις ΗΠΑ.

Ιδρύθηκε το 1954 (αρχικά ως American Zionist Committee for Public Affairs) και λειτουργεί ως μη κερδοσκοπική οργάνωση με έδρα στην Ουάσινγκτον και οι συνδεδεμένες PACs (Political Action Committees – Πολιτικές Επιτροπές Δράσης) είναι ξεχωριστές νομικές οντότητες, που συνδέονται με το AIPAC και ασχολούνται με άμεση χρηματοδότηση υποψηφίων/εκλογών… ξόδεψαν πάνω από 53 εκατομμύρια δολάρια σε άμεσες συνεισφορές το 2024 και συνεχίζουν με ρυθμούς άνω των 12,7 εκατ. το πρώτο εξάμηνο 2025-2026, ενώ το lobbying έφτασε τα 3,3 εκατ. το 2024. (OpenSecrets & FEC data).

Σε πρόσφατες δημοσκοπήσεις (Data for Progress/IMEU, 19 Μαρτίου 2026 κεντροαριστερής και φιλοπαλαιστινιακής κατεύθυνσης think tanks), το 56% των Αμερικανών θεωρεί ότι ο πόλεμος “ωφελεί περισσότερο το Ισραήλ, παρά την Αμερική”, ενώ το 43% πιστεύει ότι “το Ισραήλ έχει υπερβολική επιρροή στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ”. Στο NPR/PBS/Marist (Μάρτιος 2026), το 56% εναντιώνεται στην στρατιωτική δράση και το 59% αποδοκιμάζει τον χειρισμό Τραμπ. Σημασία έχει να τονίσουμε την ταυτότητα και την αξιοπιστία των ως άνω φορέων:

• NPR (National Public Radio): Το κύριο δημόσιο ραδιόφωνο των ΗΠΑ.
• PBS (Public Broadcasting Service): Το δημόσιο τηλεοπτικό δίκτυο των ΗΠΑ.
• Marist Poll (ή Marist Institute for Public Opinion — MIPO): Το κέντρο ερευνών κοινής γνώμης του Marist University (ιδιωτικό πανεπιστήμιο στη Νέα Υόρκη, Poughkeepsie). Ιδρύθηκε το 1978, είναι ένα από τα πιο αξιόπιστα και συχνά αναφερόμενα δημοσκοπικά κέντρα στις ΗΠΑ.

Η άνοδος του αντισημιτισμού στις ΗΠΑ

Αυτές οι μετρήσεις δεν είναι απλώς αριθμοί, είναι καύσιμη ύλη για τα αφηγήματα ανισότητας (“εμείς στέλνουμε τα παιδιά μας, αυτοί πληρώνουν με PACs”). Η άνοδος του αντισημιτισμού τροφοδοτείται από αυτά τα αφηγήματα, αλλά και λειτουργεί ως ενισχυτικός πολλαπλασιαστής του φαινομένου. Το FBI κατέγραψε 1.938 αντι-εβραικά εγκλήματα μίσους (anti-Jewish hate crimes), το 2024, (αύξηση 5,8%, υψηλότερο ιστορικό), που αντιστοιχούν στο 70% όλων των θρησκευτικών εγκλημάτων μίσους στις ΗΠΑ, (ADL & FBI 2025). Η ADL κατέγραψε 9.354 περιστατικά το 2024 (ρεκόρ). (Anti-Defamation League – Αντι-Δυσφημιστική Ένωση: Μια αμερικανική εβραϊκή μη κερδοσκοπική οργάνωση ιδρυμένη το 1913, με κύριο σκοπό την καταπολέμηση του αντισημιτισμού, του ρατσισμού, του εξτρεμισμού και της υπεράσπισης των πολιτικών δικαιωμάτων).

Το φαινόμενο δεν περιορίζεται στην λευκή αγροτοεργατική φτωχολογιά και την αγγλοσαξονική προτεσταντική ελίτ (“redneck και WASPs”), είναι πολυεστιακό, το παρατηρούμε στα πανεπιστήμια, στην αριστερά, σε μουσουλμανικές κοινότητες, την “far-right Groypers” (φυλετικο-χριστιανική-αντισημιτική ακροδεξιά), αλλά και σε τμήματα Αφροαμερικανών/Λατίνων, όπου καταγράφονται υψηλότερα ποσοστά αποδοχής αντισημιτικών στερεοτύπων και αφγημάτων, (βλ. μελέτες Cambridge/Hersh, Eitan Hersh και Laura Royden) από 2021–2022+ (π.χ. “Antisemitic Attitudes Among Young Black and Hispanic Americans”). Manhattan Institute Μεγάλη έρευνα Δεκέμβριος 2025).

Ο πόλεμος με το Ιράν δίνει νέα “δικαίωση” στην εισαγόμενη σύγκρουση “imported conflict”: Το εξωτερικό μέτωπο εισάγεται στο εσωτερικό και ενεργοποιεί παλιές γραμμές ρήξης. Στο MAGA στρατόπεδο (Μake America great again) παρατηρείται ρωγμή. Ηγετικές μορφές, όπως ο Tucker Carlson, η MTG (Marjorie Taylor Greene, πρώην βουλευτής, τώρα influencer), ο Tim Pool και νεότεροι “America-Firsters” χαρακτηρίζουν τον πόλεμο στο Ιράν, “προδοσία του απομονωτισμού”, ενώ η πλειοψηφία τους, ακόμα, στηρίζει Τραμπ.

Στους Αφροαμερικανούς και Λατίνους (υπερ-εκπροσωπούμενες μειονοτητες στον στρατό) το anti-Israel συναίσθημα συμπίπτει με ιστορικά υψηλότερα ποσοστά αποδοχής αντισημιτικών στερεοτύπων (βλ. NORC, National Opinion Research Center, Εθνικό Κέντρο Έρευνας Κοινής Γνώμης, ενός από τα πιο αξιόπιστα και ανεξάρτητα κέντρα ερευνών κοινής γνώμης στις ΗΠΑ), όπως επίσης και σε έρευνες του ADL. Οι νεότεροι (Generation Z) όλων των φυλών, είναι οι πιο αρνητικοί για το Ισραήλ (63%). Στην πραγματικότητα, οι ΗΠΑ βρίσκονται μπροστά σε μια νέα “εθνική τριπλή διαίρεση”: Εργατική τάξη, Λευκοί απομονωτιστές, μειονότητες με προβλήματα σχετικά με την αντιμετώπιση των πολιτιστικών ταυτοτήτων και ελίτ που στηρίζουν το status quo.

Η ιστορική συνέχεια είναι εμφανής

Το “America First” της KKK (1920s) ,συνδεόταν με περιορισμούς μετανάστευσης και αντισημιτισμό. Tο ίδιο σύνθημα της “Πρώτα η Αμερική Επιτροπής” AFC (America Fierst Commettee το 1940), με εκφραστές όπως ο Charles Lindbergh που υπερασπίζονταν μια “ευρωπαϊκή ράτσα”. Ο Μακ Κάρθι χρησιμοποίησε τον φόβο “εσωτερικής προδοσίας” για να διχάσει. Σήμερα ο πόλεμος λειτουργεί ως “Mc Carthyism 2.0. σε στρατιωτικό πλαίσιο”: Όποιος αμφισβητεί την επίσημη πολιτική απέναντι στο δίπολο, Ιράν/Ισραήλ, κινδυνεύει να χαρακτηριστεί “αντισημίτης” ή “απομονωτιστής” ή και “προδότης”, ενώ όποιος το στηρίζει κατηγορείται ότι “βάζει το Ισραήλ πάνω από την Αμερική”.

Η πολωμένη ρητορική αναβιώνει ακριβώς τις τεχνικές που χρησιμοποίησε η KKK και ο Μακ Κάρθι: Απόδοση εθνικής προδοσίας σε εσωτερικές ομάδες. Η πολεμική κοινωνικοοικονομική διεκδίκηση δείχνει να βαθαίνει οργανωτικά και πολιτικά . Το αντι-ελίτ και αντι-υπερσυγκεντρωτικό πνεύμα, που εκφράστηκε με τα κινήματα Occupy Wall Street (2011) και παρόμοια συνθήματα όπως “Occupy the Fed” έχουν αποδώσει καρπούς.

Επέβαλαν τη συζήτηση για την φαραωνικού τύπου κοινωνική ανισότητα στις ΗΠΑ (“We are the 99%” vs “the 1%”). Είμαστε το 99%, είσαστε το 1%. Εκφράστηκαν στην καρποφορία της καμπάνιας του Bernie Sanders (2016 & 2020). Eκφραστήκαν με την εκρηκτική άνοδο του Δημοκρατικού Σοσιαλιστικού κόμματος της Αμερικής. Το Democratic Socialists of America (DSA) ιδρύθηκε το 1982, συγκεκριμένα στις 20-21 Μαρτίου 1982 στο Ντιτρόιτ. Μέχρι το 2015 περίπου παρέμενε μικρό και περιθωριακό.

Μετά τις προεκλογικές καμπάνιες του Bernie Sanders (2016 και 2020), το DSA έφτασε πάνω από 100.000 μέλη, γινόμενο η μεγαλύτερη σοσιαλιστική οργάνωση στις ΗΠΑ. Η εκλογή ενός αντι-Trump, αντι-συστημικού, δημοκρατικού σοσιαλιστή, ηγετικού στελέχους του δημοκρατικού σοσιαλιστικού κόμματος, δημάρχου (Zohran Mamdani) στη Νέα Υόρκη, μπορεί να θεωρηθεί ώριμος καρπός του πνεύματος των κινημάτων Occupy Τhe Fed, occupay the Wall Street.

Όπως και τα φαινόμενα αντιπαράθεσης μεταξύ πολιτειών και Ομοσπονδιακής κυβέρνησης, η απόρριψη στρατηγικών αποφάσεων του προέδρου Τραμπ από το ανώτατο δικαστήριο, εκφράζουν, συνθέτουν και ανατροφοδοτούν ένα κοινωνικό κλίμα χαμένης αυτοπεποίθησης, έλλειψης εμπιστοσύνης στο κράτος, στο σύστημα και την διακυβέρνηση, αβεβαιότητας για το μέλλον.

Η αμφισβήτηση της ηγεμονίας των ΗΠΑ

Ταυτόχρονα, οι ΗΠΑ βρίσκονται σε γεωπολιτικό σταυροδρόμι. Η Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας 2025 και αναλύσεις από NDU (National Defense University: Το Πανεπιστήμιο Εθνικής Άμυνας υπό το Υπουργείο Άμυνας, το CSIS Center for Strategic and International Studies): Ανεξάρτητο think tank με μεγάλη επιρροή στην Ουάσινγκτον τονίζουν ότι η διατήρηση υπεροχής απέναντι σε Κίνα (ανερχόμενη πανίσχυρη Ασία) και σε “μαχητικό Ισλάμ” (Ιράν + αντιπρόσωπου… Χεζμπολά, Χούθι κλπ) απαιτεί εσωτερική συνοχή. Όμως ο πόλεμος δημιουργεί ακριβώς το αντίθετο:

Η αίσθηση της ισχυρά αμφισβητούμενης αμερικάνικης ηγεμονίας, η εγκατάλειψη παραδοσιακών συμμάχων, αλλά και βασικών αξιακών παραδοχών, η εγκατάλειψη της επιθετικής παγκοσμιοποίησης, υπέρ ενός αρπαχτικού “επιθετικό-αμυντικού” απομονωτισμού διαποτίζουν την κυρίαρχη κοινωνική ψυχολογία. Η απαξίωση “του αμερικανικού ονείρου”, οι αντιφατικές πολιτικές, οι παλινδρομήσεις του Τραμπ, στην εσωτερική και την εξωτερική πολιτική, η αύξηση τιμών ενέργειας, η δαμόκλειος σπάθη και η αβεβαιότητα των επερχόμενων ενδιάμεσων εκλογών (midterms 2026), που διαφαίνονται να εξελιχθούν σε δημοψήφισμα “referendum” και βαθιά ρήξη εθνοφυλετικών σχέσεων.

Όταν οι ομάδες που υπερ-εκπροσωπούνται στον στρατό βλέπουν δυσαναλογία επιρροής και χαμηλή συμμετοχή της εβραϊκής κοινότητας (που όμως είναι υπερ-εκπροσωπημένη στα ΜΜΕ, στην οικονομική και τραπεζική ισχύ, στα lobby επιρροής της εξωτερικής πολιτικής), η άρνηση της άδικης κατανομής του εθνικού βάρους γίνεται κοινωνική δυναμική. Δεν είναι αναπόφευκτο να εξελιχθεί σε μαζικό αντισημιτισμό.

Συμπερασματικά, ο πόλεμος με το Ιράν δεν είναι απλώς εξωτερική επιχείρηση. Είναι καταλύτης που επαναπροσδιορίζει τις σχέσεις των μεμονωμένων ατόμων με τις κοινότητες τους, αλλά και τις εθνοθρησκευτικές και εθνοφυλετικές σχέσεις. Το ερώτημα είναι αν το ξεθώριασμα του αμερικανικού ονείρου, αυτή η έλλειψη εμπιστοσύνης στο σύστημα και την διακυβέρνηση μπορεί ακόμα να μετατραπεί σε δημιουργική πίεση για μεταρρυθμίσεις ή αν έχει φτάσει σε σημείο που τροφοδοτεί μόνο έναν φαύλο κύκλο αποσύνθεσης.

Αν ο Τραμπ καταφέρει μια γρήγορη νίκη και αποκλιμάκωση, πράγμα που ήδη φαίνεται ανέφικτο, ίσως η αρνητική δυναμική μπορεί να υποχωρήσει. Αν η σύρραξη καταστεί μια χαμηλότερης έντασης, αλλά μακρόσυρτη σύγκρουση, τότε οι κοινωνικές, οι εθνοφυλετικές και εθνικοθρησκευτικές παράπλευρες απώλειες του πολέμου στις ΗΠΑ θα ενταθούν επικίνδυνα…