Οι Χούθι δοκιμάζουν το «Σύμφωνο της Μέκκας»

Η Μόχα, το ιστορικό λιμάνι στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας, βρίσκεται περίπου 75 χιλιόμετρα βόρεια του στενού Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, το οποίο για την Ερυθρά Θάλασσα έχει αντίστοιχη σημασία με εκείνη που έχει το Στενό του Ορμούζ για τον Περσικό Κόλπο. Ο έλεγχος του στρατηγικού αυτού περάσματος από τους Χούθι, ενός κομβικού σημείου σε έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους του κόσμου, θα είχε επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία οποιαδήποτε χρονική στιγμή. Όμως σήμερα η ζημιά είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς το Ορμούζ είναι, ως επί το πλείστον, κλειστό για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.

Οι επιθέσεις των Χούθι δεν περιορίζονται στην Υεμένη. Από το 2015 έχουν πραγματοποιήσει περισσότερες από 1.800 επιθέσεις με πυραύλους και drones, ενώ το 2023 έγιναν η πρώτη δύναμη στον κόσμο που χρησιμοποίησε βαλλιστικούς πυραύλους κατά πλοίων, σε πραγματικές πολεμικές επιχειρήσεις.

Για το Ριάντ, η απειλή είναι άμεση. Με τις δυνατότητες μεταφοράς πετρελαίου μέσω του Ορμούζ περιορισμένες, η Σαουδική Αραβία βασίζεται στον αγωγό East-West για τη διοχέτευση των εξαγωγών της προς την Ερυθρά Θάλασσα. Οι διελεύσεις σαουδαραβικού αργού από το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ μειώθηκαν κατά το ήμισυ, μετά τις επιθέσεις των Χούθι σε δύο δεξαμενόπλοια τον Ιούλιο.

“Όχι” από Τραμπ σε Σαλμάν

Και ενώ οι σαουδαραβικές πόλεις δέχονται πυραυλικές και drone επιθέσεις, ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν στράφηκε τελικά στην Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με το Axios, ο Σαουδάραβας διάδοχος τηλεφώνησε δύο φορές στον Ντόναλντ Τραμπ ζητώντας αμερικανικά πλήγματα εναντίον των Χούθι. Ο Αμερικανός πρόεδρος, ωστόσο, αρνήθηκε.

Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον το γεγονός ότι ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, όπως είναι ευρέως γνωστός ο de facto ηγέτης της Σαουδικής Αραβίας, επέλεξε να τηλεφωνήσει στην Ουάσιγκτον και όχι στην Άγκυρα, ή στο Ισλαμαμπάντ. Μόλις πέντε εβδομάδες νωρίτερα, σε μια τελετή με μεγάλη δημοσιότητα, ο διάδοχος είχε υπογράψει το “Σύμφωνο της Μέκκας”, μια συμφωνία κοινής άμυνας με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον πρωθυπουργό του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ.

Σύμφωνα με τους όρους της, μια ένοπλη επίθεση εναντίον οποιασδήποτε από τις τρεις χώρες θεωρείται επίθεση εναντίον και των τριών. Την ημέρα της υπογραφής, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν την παρομοίασε με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ.

Η στιγμή της αλήθειας.. στην πράξη

Εάν η Τουρκία και το Πακιστάν δεν προσφέρουν ουσιαστική στρατιωτική βοήθεια στη Σαουδική Αραβία, την ώρα που οι Χούθι κλιμακώνουν τις επιθέσεις τους, το ερώτημα για την πραγματική αξία του Συμφώνου της Μέκκας θα γίνει αναπόφευκτο. Οι ενδείξεις μέχρι στιγμής δεν είναι ενθαρρυντικές για το Ριάντ. Το Πακιστάν έχει ήδη περίπου 8.000 στρατιώτες και μία μοίρα μαχητικών JF-17 στη Σαουδική Αραβία, χωρίς ωστόσο να έχει αναφερθεί εμπλοκή τους στις επιχειρήσεις κατά των Χούθι. Ο Σαρίφ περιορίστηκε να χαρακτηρίσει τις επιθέσεις «δειλές».

Για την Άγκυρα και το Ισλαμαμπάντ, η στρατιωτική εμπλοκή στην Υεμένη θα ήταν ιδιαίτερα δύσκολη επιλογή. Και οι δύο γνωρίζουν το κόστος ενός πολέμου στην Υεμένη, ενώ παράλληλα δεν επιθυμούν μια ευθεία σύγκρουση με το Ιράν, το οποίο αποτελεί τον βασικό υποστηρικτή των Χούθι.

Το Πακιστάν, μάλιστα, μοιράζεται σύνορα περίπου 900 χιλιομέτρων με το Ιράν και διαδραμάτισε πρόσφατα ρόλο μεσολαβητή στις αμερικανοϊρανικές εχθροπραξίες. Η Τουρκία, από την πλευρά της, είχε ξεκαθαρίσει κατά την υπογραφή του συμφώνου ότι αυτό δεν στρέφεται εναντίον του Ιράν. Έτσι, παρά τις μεγάλες διακηρύξεις περί κοινής άμυνας, ο MBS φαίνεται σήμερα να επιστρέφει εκεί απ’ όπου υποτίθεται ότι το Σύμφωνο της Μέκκας θα τον βοηθούσε να απομακρυνθεί: στην αμερικανική προστασία.

Η Ουάσιγκτον προσφέρει προς το παρόν πληροφορίες και δεδομένα στοχοποίησης, ενώ ο επικεφαλής της Central Command, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, πήγε στη Σαουδική Αραβία για συνομιλίες. Ο Τραμπ έχει ήδη επιτεθεί στους Χούθι στο παρελθόν, χωρίς όμως να καταφέρει να τους αναχαιτίσει.

Το μεγάλο χαρτί του MBS παραμένει η τιμή του πετρελαίου. Με το Brent πάνω από τα 108 δολάρια το βαρέλι και τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου να πλησιάζουν, η πίεση στις τιμές των καυσίμων μπορεί να επηρεάσει τους υπολογισμούς του Τραμπ. Η πραγματική δοκιμασία, επομένως, δεν είναι μόνο για τη Σαουδική Αραβία. Είναι και για την Τουρκία και το Πακιστάν.

Το Σύμφωνο της Μέκκας υποσχέθηκε ότι μια επίθεση εναντίον του ενός θα είναι επίθεση εναντίον όλων. Οι Χούθι τώρα δοκιμάζουν αν αυτή η υπόσχεση ισχύει και στην πράξη.