Πώς ο Τραμπ έβαλε στο χέρι την Βενεζουέλα χωρίς να ανοίξει μύτη

Η επιχείρηση στη Βενεζουέλα ήταν σχεδιαστικά πολυεπίπεδη (υπηρεσίες πληροφοριών, στρατιωτικές δυνάμεις, υπουργείο Δικαιοσύνης), με διττό στόχο: Αλλαγή καθεστώτος (εγκαθίδρυση φιλοαμερικανικής κυβέρνησης, έλεγχος του πετρελαίου της χώρας), και διατήρηση του δολαρίου ΗΠΑ ως παγκοσμίου νομίσματος στις διεθνείς συναλλαγές πετρελαίου. Δευτερεύων στόχος είναι η προετοιμασία ανατροπής του καθεστώτος στη Κούβα. Υπάρχουν και κίνητρα στο επίπεδο των προσωπικών και συναλλακτικών σχέσεων. 

Ο “σιγουράντζας” Τραμπ

Ο Τραμπ συμφωνεί για στρατιωτικές επιχειρήσεις, αν πειστεί ότι δεν θα υπάρξουν απώλειες που θα αμαυρώσουν την εικόνα του. Και στη περίπτωση της Βενεζουέλας η επιχείρηση έγινε μόνο όταν είχε εξασφαλιστεί η ανυπαρξία ουσιαστικής αντίδρασης από το στρατό και τις δυνάμεις ασφαλείας της. Από χρόνια η CIA έχει διεισδύσει βαθιά στο καθεστώς της Βενεζουέλας. Η συγκεκαλυμμένη δράση της συμπεριλαμβάνει (JSecurity) «δραστηριότητες που αποσκοπούν στην επιρροή πολιτικών, στρατιωτικών ή οικονομικών συνθηκών στη χώρα». Το Reuters αποκάλυψε: «Η CIA είχε άτομο κοντά στον Μαδούρο, που παρακολουθούσε τις κινήσεις του, και έτσι ήταν έτοιμη να εντοπίσει την ακριβή του τοποθεσία καθώς εξελισσόταν η επιχείρηση». 

Αυτό το άτομο φαίνεται να είναι ο αρχηγός της Στρατιωτικής Αντικατασκοπείας (DGCIM), στρατηγός Marcano Tábata, που συνελήφθη κατηγορούμενος για προδοσία (OKDIARIO).  Υπενθυμίζεται ότι στη πρώτη προεδρία Τραμπ ο αρχηγός της SEBIN (Υπηρεσία Πληροφοριών της Βενεζουέλας), στρατηγός Cristopher Figuera, συμμετείχε σε αποτυχημένο σχέδιο ανατροπής του Μαδούρο και διέφυγε στις ΗΠΑ. Δεν θα αποτελέσει, λοιπόν, έκπληξη αν αποδειχθεί ότι τον Μαδούρο ουσιαστικά παρέδωσε στις ΗΠΑ το βαθύ κράτος της χώρας του, που ελέγχεται από την CIA.   

Στόχοι και κίνητρα

Κύριος στόχος είναι η επιβράδυνση των προσπαθειών αντικατάστασης του δολαρίου ΗΠΑ ως το παγκόσμιο νόμισμα συναλλαγών πετρελαίου. Tα τελευταία χρόνια, Κίνα, Ρωσία και άλλα κράτη των BRICS αμφισβήτησαν τη προνομιακή θέση του δολαρίου, επιχειρώντας να μετατοπίσουν τις παγκόσμιες συναλλαγές πετρελαίου προς το κινεζικό γιουάν. 

Ο Τραμπ το εκλαμβάνει αυτό ως απειλή. Με την αλλαγή καθεστώτος στη Βενεζουέλα, στοχεύει να εγκαταστήσει μια ελεγχόμενη κυβέρνηση εξασφαλίζοντας άμεσο έλεγχο στα τεράστια αποθέματα πετρελαίου, ενισχύοντας έτσι τη θέση του δολαρίου και  δυσκολεύοντας κάθε προσπάθεια των BRICS για απομάκρυνση απ’ αυτό. Το επιβεβαίωσε ο υπουργός Εξωτερικών Ρούμπιο (CFR): «Η επιχείρηση επικεντρώνεται στο να αποτραπεί η βιομηχανία πετρελαίου της Βενεζουέλας από το να ωφελήσει τους αντιπάλους των ΗΠΑ».

Δευτερεύων στόχος είναι η ανατροπή του κουβανικού καθεστώτος. Διακόπτοντας τη ροή βενεζουαλέζικου πετρελαίου προς την Κούβα, οι ΗΠΑ πιστεύουν ότι το κουβανέζικο καθεστώς θα καταρρεύσει γρήγορα, οδηγώντας σε μια με φιλοαμερικανική κυβέρνηση στο νησί. Το κίνητρο του Ρούμπιο είναι ότι επενδύει πολιτικά στην πτώση των κυβερνήσεων Βενεζουέλας και Κούβας, αποκτώντας σημαντικό πλεονέκτημα ενόψει της υποψηφιότητας του για την προεδρία το 2028. Τον υποστηρίζουν τα νεοσυντηρητικά γεράκια που σήμερα κυριαρχούν στη κυβέρνηση Τραμπ. 

 Ένα συναλλακτικό κίνητρο είναι να επωφεληθούν οι φίλοι και χρηματοδότες του Τραμπ: «Η απομάκρυνση του Μαδούρο είναι ένα οικονομικό κέρδος για τον επενδυτή Πολ Σίνγκερ, δισεκατομμυριούχο υποστηρικτή του Τραμπ». Αυτό προκάλεσε την αντίδραση πολλών βουλευτών, όπως η Emily Randall: «Οι στρατιωτικές ενέργειες του Τραμπ στη Βενεζουέλα αποσκοπούν στον πλουτισμό των δωρητών του στον κλάδο του πετρελαίου». 

Οι τέσσερις φάσεις της στρατιωτικής επιχείρησης

Α. Συγκαλυμμένες ενέργειες των υπηρεσιών πληροφοριών: CIA, DIA (υπηρεσία δίωξης ναρκωτικών), NSA (εθνική υπηρεσία ασφάλειας) κινητοποίησαν το εκτεταμένο δίκτυο τους στη Βενεζουέλα (υπεύθυνους αεράμυνας του Καράκας, προεδρική ασφάλεια), που παρείχαν κρίσιμες πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο (συστήματα ενεργοποίησης αεράμυνας, θέσεις και επικοινωνίες των πιστών στον Μαδούρο στρατιωτικών, κινήσεις των σωματοφυλάκων του). Είναι χαρακτηριστικό ότι η CIA προμήθευσε τη Δύναμη Δέλτα του αμερικανικού στρατού με λεπτομερή σχέδια της προεδρικής κατοικίας, ώστε επί μήνες εκπαιδεύονταν κάνοντας προσομοιωμένες επιθέσεις σε πλήρους κλίμακας αντίγραφο της κατοικίας του.

Β. Στρατιωτική Δράση: Ο αμερικανικός στρατός κατέστρεψε κέντρα διοίκησης και ελέγχου που επανδρώνονταν από στελέχη πιστά στον Μαδούρο. Σημαντικό ρόλο έπαιξαν η προηγμένη ικανότητα ηλεκτρονικού πολέμου των ΗΠΑ (παρεμβολές, τύφλωση ραντάρ, διακοπή επικοινωνιών) και η συμβολή των συνωμοτών στην απενεργοποίηση της αεράμυνας και την απομόνωση στρατιωτικών μονάδων που θα μπορούσαν να προστατεύσουν τον Μαδούρο.

Ελικόπτερα της Δύναμης Δέλτα έφτασαν στην προεδρική κατοικία κάτω από περίεργες συνθήκες. Η Βενεζουέλα διαθέτει περίπου 5.000 φορητά συστήματα αεράμυνας (Igla-S Manpads) σχεδιασμένα για κατάρριψη ελικοπτέρων και ανθεκτικά σε κυβερνοεπιθέσεις (λόγω της αναλογικής τεχνολογίας τους χωρίς δικτυακή σύνδεση). Δημιουργεί απορίες ότι μόνο ένας «Βενεζουελανός στρατιώτης εκτόξευσε Manpad εναντίον αμερικανικού ελικοπτέρου» (DailyMail). Αν είχαν χρησιμοποιηθεί περισσότερα Manpads, ίσως η κατάληξη της επιχείρησης να ήταν καταστροφική για τις ΗΠΑ. 

Με τους Κουβανούς σωματοφύλακες εξουδετερωμένους, ο Μαδούρο και η σύζυγος του μεταφέρθηκαν με ελικόπτερο στο ελικοπτεροφόρο USS Iwo Jima, και στη συνέχεια στη Νέα Υόρκη, όπου ο Μαδούρο περιφέρθηκε στους δρόμους, σε μια προσπάθεια διαπόμπευσης του.   

Γ. Μεταγωγή στο Υπουργείο Δικαιοσύνης: Η επιμέλεια του Μαδούρο μεταβιβάστηκε στο υπ. Δικαιοσύνης (DEA, Ομοσπονδιακοί Σερίφηδες, FBI) για να δοθεί η εντύπωση νομικής διαδικασίας καταπολέμησης λαθρεμπορίου ναρκωτικών. Αυτό είναι σημαντικό για το αφήγημα του Τραμπ, καθώς παρουσιάζει την επίθεση κατά της Βενεζουέλας σαν επιχείρηση “επιβολής του νόμου κατά των ναρκωτικών”. 

Δ. Μεταβατική διαδικασία στο εσωτερικό της Βενεζουέλας: Ο Τραμπ εξετάζει διάφορα σενάρια βασισμένα στη τακτική του εκφοβισμού (The Guardian): «Δεν χρειάζομαι το διεθνές δίκαιο. Η ηθική μου είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να με σταματήσει». 

Απ΄τη δεξιά Ματσάδο στην αριστερή Ροντρίγκεζ

Κατόπιν εισήγησης της CIA, ο Τραμπ επέλεξε να αγνοήσει τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο και να στραφεί στην Αντιπρόεδρο – νυν προσωρινή Πρόεδρο – της χώρας Ντέλσι Ροντρίγκεζ (Wall Street Journal): «Η CIA εισηγήθηκε ότι οι πιστοί του καθεστώτος ήταν στην καλύτερη θέση για να ηγηθούν της Βενεζουέλας μετά τον Μαδούρο. Η αντιπολίτευση θα δυσκολευόταν να ηγηθεί μιας προσωρινής κυβέρνησης». Αυτό αποδεικνύει, για ακόμη μια φορά, ότι η διείσδυση της CIA στη Βενεζουέλα είναι τόσο βαθιά που κάνει τη γνώμη της βαρύνουσα. Μετά τις επιτυχημένες επιχειρήσεις σε Συρία (ανατροπή Άσαντ), Αφγανιστάν (δολοφονία Μπιν Λάντεν), Ουκρανία (κτυπήματα ρωσικών στόχων), Ιράν (πυρηνική κατασκοπία) και πρόσφατα Βενεζουέλα, η επιρροή της CIA έχει ενισχυθεί σημαντικά.

Σ’ αυτή τη φάση, οι ΗΠΑ δεν ρισκάρουν την επιλογή της Ματσάδο. Δεν έχει καμία εμπειρία διακυβέρνησης και πιθανότατα θα απορριφθεί από τον στρατό της Βενεζουέλας. Η εγκατάσταση της θα απαιτούσε να ανατρέψουν οι ΗΠΑ ολόκληρο το σύστημα του Τσαβισμού. Αυτό συνεπάγεται μια τεράστια οικονομική δέσμευση από μέρους τους, την παρουσία μεγάλης αμερικανικής στρατιωτικής δύναμης για αόριστο χρονικό διάστημα, και την πιθανότητα ευρείας έκτασης βίας. 

Ο Τραμπ ξεκαθάρισε (cbsNEWS): «Θα κυβερνήσουμε τη χώρα!» Συμπληρώνοντας (The Atlantic): «Η Ροντρίγκεζ είναι πρόθυμη να κάνει αυτό που θεωρούμε απαραίτητο». Δηλαδή, η αποστολή της Ροντρίγκεζ είναι να ολοκληρώσει τη μετάβαση σε μια φιλοαμερικανική κυβέρνηση. Παράλληλα, η CIA μέσω των στελεχών του καθεστώτος που ελέγχει, θα παρακολουθεί κάθε κίνηση της. Εάν η Ροντρίγκεζ αντισταθεί, ή εάν ο κόσμος βγει στους δρόμους, ο Τραμπ μπορεί να πιέσει για πραξικόπημα χρησιμοποιώντας στρατιωτικούς που ελέγχει η CIA, με την υποστήριξη αμερικανικών αεροπορικών επιδρομών.   

Η συμπεριφορά της Ροντρίγκεζ θα δείξει ποιοι είναι πίσω από την απαγωγή του Μαδούρο. Θα φανεί ποιοι στη Βενεζουέλα επιθυμούν να αγωνιστούν για την ανεξαρτησία της χώρα τους και ποιοι βολεύονται με το να γίνει η χώρα τους πειθήνιος δορυφόρος των ΗΠΑ, όπως επιτάσσει ο “νόμος της ζούγκλας” (για τη παγκόσμια εφαρμογή του οποίου ο Τραμπ εισηγήθηκε πολεμικό προϋπολογισμό ύψους 1.5 τρισ. δολαρίων).