Τραμπ: Τελευταία ευκαιρία για το Ιράν – Συμφωνία για αύξηση των αποθεμάτων Patriot – Πλήγμα σε τάνκερ

Παρότι η Τεχεράνη διέψευσε τις διαπραγματεύσεις που υποστήριξε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη ο Αμερικανός πρόεδρος, η ιρανική πλευρά ανακοίνωσε χθες ότι πλησιάζει σε συμφωνία με το Ομάν σχετικά με το ζήτημα του Στενού του Ορμούζ. Πάντως, ο Ντόναλντ Τραμπ επανήλθε με μία σφοδρή ανάρτηση και αργότερα δήλωσε ότι δίνει μία τελευταία ευκαιρία στο Ιράν.

Συγκεκριμένα, ο Τραμπ, υποστήριξε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη επαφές μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, χαρακτηρίζοντας τις συνομιλίες ως την «τελευταία ευκαιρία» του Ιράν να καταλήξει σε μια ευνοϊκή συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μιλώντας σε δημοσιογράφους από το Οβάλ Γραφείο, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι οι επαφές πραγματοποιούνται έπειτα από αίτημα της ιρανικής πλευράς, ενώ, όπως είπε, στην προσπάθεια διαμεσολάβησης συμμετέχουν επίσης η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ και άλλες χώρες της περιοχής.

Ο Τραμπ υποστήριξε ότι βασικό θέμα των συζητήσεων είναι η ομαλή λειτουργία των Στενών του Ορμούζ, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να ανοίξουν εκ νέου ακόμη και άμεσα. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να αποδεχθούν οποιαδήποτε επιβολή τελών από το Ιράν στα πλοία που διέρχονται από το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα. Ο ίδιος επανέλαβε ότι επιθυμεί να δώσει στην Τεχεράνη μία τελευταία ευκαιρία για διπλωματική λύση, εκφράζοντας την ελπίδα πως η ιρανική ηγεσία θα αλλάξει στάση πριν υπάρξει νέα κλιμάκωση.

O Τραμπ εξαπέλυσε προηγουμένως νέα σφοδρή επίθεση κατά της ηγεσίας του Ιράν, κατηγορώντας την Τεχεράνη ότι είναι «απίστευτα διπρόσωπη» στις επαφές με την Ουάσιγκτον. Σε ανάρτησή του, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η ιρανική πλευρά ζητά συνάντηση – κάποιοι θα έλεγαν «ικετεύουν» – ενώ παράλληλα δηλώνει δημόσια ότι δεν βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ και ότι συνομιλεί αποκλειστικά με το Ομάν.

Ο Τραμπ αμφισβήτησε επίσης τους ισχυρισμούς της Τεχεράνης ότι ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι η ναυσιπλοΐα στην περιοχή βρίσκεται υπό τον πλήρη έλεγχο του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού. Όπως ανέφερε, τίποτα δεν μπορεί να φτάσει στο Ιράν χωρίς την έγκριση των ΗΠΑ και αυτό θα συνεχιστεί έως ότου επιτευχθεί συμφωνία ή, όπως χαρακτηριστικά είπε, «πλήρης παράδοση».

Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι συνομιλίες αποσκοπούν στην επίλυση ενός προβλήματος που, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει δημιουργήσει η ιρανική ηγεσία εδώ και δεκαετίες. Κλείνοντας την ανάρτησή του, επανέλαβε με κατηγορηματικό τρόπο την πάγια θέση της Ουάσιγκτον για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, διαμηνύοντας ότι «το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο».

Η διάψευση του Ιράν

Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, απέρριψε τον ισχυρισμό αυτό του Αμερικανού προέδρου, λέγοντας ότι δεν διεξάγονται διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και δεν υπάρχουν προγραμματισμένες συναντήσεις. Το Ιράν δεν έχει σχέδια να υποδεχθεί ξένες αντιπροσωπείες ούτε να στείλει διαπραγματευτές στο εξωτερικό μέσα στις ερχόμενες ημέρες, δήλωσε.

Ο Μπαγαΐ πρόσθεσε ότι όλοι οι ιρανοί διαπραγματευτές βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο Ιράν, εκτός από τον υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, ο οποίος πραγματοποιεί προσκύνημα στο Ιράκ. Οι μόνες συνομιλίες που διεξάγονται, δήλωσε(όπως προαναφέρθηκε) είναι συνομιλίες με το Ομάν με θέμα τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ.

Το σουλτανάτο του Ομάν, που τον Ιούνιο είχε προκαλέσει την οργή της Τεχεράνης ανοίγοντας μια εναλλακτική οδό διέλευσης από τα Στενά, δεν έχει κάνει μέχρι στιγμής δηλώσεις. Υψηλόβαθμη ιρανική πηγή είπε επίσης στο Reuters ότι δεν υπάρχουν σχέδια για διεξαγωγή συνομιλιών και πως ο Αραγτσί δεν θα είναι διαθέσιμος τουλάχιστον μέχρι το τέλος της εβδομάδας.

“Καμπανάκι” για οπλικά αποθέματα

Οι ΗΠΑ υπέγραψαν, τη Δευτέρα (3/8), συμφωνία άνω των 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων με τις αμυντικές εταιρείες Lockheed Martin και Northrop Grumman για την αύξηση της παραγωγής εξαρτημάτων των αναχαιτιστών πυραύλων Patriot και THAAD, καθώς οι συγκρούσεις στο Ιράν και στην Ουκρανία έχουν εξαντλήσει τα αποθέματα. Η συμφωνία, που ανακοινώθηκε από το Πεντάγωνο και τη Northrop Grumman, ακολουθεί την ανακοίνωση της περασμένης εβδομάδας για συμβόλαιο της Lockheed Martin αξίας έως 58,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την παραγωγή αναχαιτιστών Patriot.

Οι ΗΠΑ έχουν προμηθεύσει μεγάλες ποσότητες όπλων σε συμμάχους ενώ, παράλληλα, χρησιμοποιούν πυρομαχικά στη σύγκρουση με το Ιράν, γεγονός που έχει προκαλέσει ανησυχίες για τα αποθέματα αεράμυνας και όπλων ακριβείας. Το Πεντάγωνο ανέφερε στην ανακοίνωσή του, τη Δευτέρα (3/8), ότι η συμφωνία-πλαίσιο θα επιτρέψει τον τριπλασιασμό της παραγωγής Patriot και τον τετραπλασιασμό των συστημάτων THAAD.

Το Center for Strategic and International Studies, think tank με έδρα την Ουάσινγκτον, εκτίμησε πρόσφατα ότι ο αμερικανικός στρατός διαθέτει λιγότερους από 1.000 αναχαιτιστές Patriot και λιγότερους από 250 αναχαιτιστές THAAD, δύο βασικά συστήματα αεράμυνας που έχουν χρησιμοποιηθεί εντατικά στη Μέση Ανατολή. Στελέχη του Πενταγώνου έχουν πιέσει τους εργολάβους να επιταχύνουν τις προσωρινές συμφωνίες παραγωγής που είχαν συναφθεί, νωρίτερα φέτος, για την αύξηση της παραγωγής πυραύλων.

Η Ουκρανία αντιμετωπίζει χρόνια έλλειψη αποθεμάτων Patriot, το μοναδικό όπλο στο οπλοστάσιό της ικανό να καταρρίπτει βαλλιστικούς πυραύλους. Σύμφωνα με το Πεντάγωνο, η συμφωνία θα καθιερώσει δεύτερη πηγή προμήθειας για τους κινητήρες στερεού καυσίμου PAC-3 και θα αυξήσει την παραγωγή συσκευών ασφαλείας ανάφλεξης.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της ίδιας της Northrop Grumman, η εταιρεία υπέγραψε δύο πολυετείς συμφωνίες-πλαίσιο συνολικής αξίας άνω των 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η πρώτη, ύψους περίπου 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αφορά στην επιτάχυνση της παραγωγής κινητήρων στερεού καυσίμου για τον αναχαιτιστή Patriot Advanced Capability-3 Missile Segment Enhancement (PAC-3 MSE), με στόχο να καλυφθεί η αυξανόμενη παγκόσμια ζήτηση. Η δεύτερη, ύψους περίπου 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων, αφορά στον τετραπλασιασμό της παραγωγής εξαρτημάτων για το σύστημα THAAD.

Στο πλαίσιο επταετούς συμφωνίας, η Northrop Grumman θα αυξήσει σημαντικά τους ρυθμούς παραγωγής κινητήρων PAC-3 MSE στις εγκαταστάσεις Allegany Ballistics Laboratory στη Δυτική Βιρτζίνια, όπου από το 2021 έχει ήδη διπλασιάσει την παραγωγική της ικανότητα και σχεδιάζει να την τριπλασιάσει έως το 2027. Η επένδυση αυτή στηρίζει την αύξηση της ετήσιας παραγωγής πυραύλων PAC-3 MSE του αμερικανικού Στρατού από περίπου 600 μονάδες σήμερα σε χιλιάδες μονάδες βραχυπρόθεσμα, για τις αμερικανικές δυνάμεις και τους συμμάχους τους.

Ακόμα, στο πλαίσιο της συμφωνίας για το THAAD, η Northrop Grumman θα αυξήσει τις μηνιαίες παραδόσεις δομικών εξαρτημάτων, συμπεριλαμβανομένων κελυφών αναχαιτιστή και θωρακίσεων θερμότητας, στις εγκαταστάσεις της στο Σαν Ντιέγκο, όπου προμηθεύει το σύστημα THAAD από το 2002.

Οι ΗΠΑ έχουν συνάψει παρόμοια συμφωνία-πλαίσιο και με τη μητρική εταιρεία της Raytheon, RTX, για την αύξηση της παραγωγής πυραύλων κρουζ Tomahawk, από τον τρέχοντα ρυθμό των περίπου 60 μονάδων ετησίως για τις ΗΠΑ σε 1.000 μονάδες ετησίως. Οι μετοχές τόσο της Northrop Grumman όσο και της Lockheed Martin ενισχύθηκαν στο άνοιγμα των αμερικανικών αγορών τη Δευτέρα (3/8).

Οι προηγούμενες δηλώσεις Τραμπ

Ο Ντόναλντ Τραμπ ανήγγειλε χθες Κυριακή νέες διαπραγματεύσεις με το Ιράν, που κατ’ αυτόν θα αρχίσουν σήμερα Δευτέρα, αφού γνωστοποίησε την προηγουμένη την απόφασή του να αναβληθεί επίθεση που σχεδίαζαν να εξαπολύσουν από κοινού οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, με την προϋπόθεση πως θα κλειστεί «συμφωνία» και μάλιστα «γρήγορα».

«Φυσικά δεν θέλουν να δεχθούν επίθεση. Γνώριζαν το εύρος της, διότι την έβλεπαν να παίρνει μορφή (…) Αυτό που θα κάνουμε τώρα είναι να τους μιλήσουμε, υπό μορφή διαπραγμάτευσης. Αυτή θα αρχίσει αύριο (σ.σ. σήμερα Δευτέρα) το απόγευμα», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος, καθώς επέστρεφε από το Νιου Τζέρζι στην Ουάσιγκτον.

Δεν ξεκαθάρισε πού θα γίνουν διαπραγματεύσεις, πόσο θα διαρκέσουν, ούτε ποιοι θα συμμετάσχουν, ενώ ούτε η Τεχεράνη, ούτε οι χώρες που μεσολαβούν επιβεβαίωσαν τις συνομιλίες. Ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος επέμεινε πως «υπάρχει συμφωνία για το Ορμούζ» και θα υπάρξει επίσης για αυτό που αποκάλεσε «αποπυρηνικοποίηση» του Ιράν. Διεμήνυσε παράλληλα πως ο στρατός του παραμένει έτοιμος να δράσει όποτε διαταχτεί.

Στη διάρκεια του σαββατοκύριακου, ο Τραμπ επανέλαβε ένα μοντέλο που έχει προκύψει στη διάρκεια των πέντε τελευταίων μηνών: ανακοίνωσε σχέδια για «μαζικές επιθέσεις» στο Ιράν, για να τα ακυρώσει την τελευταία στιγμή. «Μήπως θα προτιμούσα να κάνω μια συμφωνία; Δεν επιδιώκω να σκοτώσω ανθρώπους», είπε ο Τραμπ χθες, Κυριακή, επί του προεδρικού αεροπλάνου Air Force One.

Διπλωματία… τρομοκρατίας!

Μια ημέρα νωρίτερα, ο Τραμπ ανακοίνωνε πως αποφάσισε να ακυρώσει νέους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς «σε επίπεδο στρατιωτικού τρόμου και ισχύος (…) που ο κόσμος είχε να δει από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο», με την προϋπόθεση «να συναφθεί γρήγορα συμφωνία», ειδικά για το «πλήρες» άνοιγμα του στενού του Ορμούζ.

Ανέφερε χθες πως πήρε την απόφαση να αναβάλει την επίθεση εξαιτίας «αιτήματος» της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ και του ίδιου του Ιράν. Θα ήταν «καταστροφική γι’ αυτούς» (σ.σ. τους Ιρανούς), επέμεινε. Κρίσιμο για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων, το στενό του Ορμούζ είναι ξανά de facto κλειστό με απόφαση της Τεχεράνης από την επανέναρξη των εχθροπραξιών με τις ΗΠΑ στις αρχές Ιουλίου, γεγονός που σήμανε νέες αναταράξεις για την παγκόσμια οικονομία.

Το λεγόμενο «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», η καταρχήν συμφωνία που άνοιγε στη θεωρία τον δρόμο για διπλωματική λύση εντός προθεσμίας 60 ημερών – ανανεώσιμης- κι υπογράφτηκε στα μέσα Ιουνίου από την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, παρέμεινε νεκρό γράμμα και τα μέρη άρχισαν ξανά να ανταλλάσσουν εκτεταμένα πλήγματα στις αρχές του περασμένου μήνα.

Υποχωρεί το πετρέλαιο

Την αναγγελία του προέδρου Τραμπ ακολούθησε η πτώση των τιμών του πετρελαίου τις πρώτες πρωινές ώρες: αυτή του βαρελιού του Μπρεντ, ποικιλίας αναφοράς διεθνώς, υποχωρούσε κατά σχεδόν 5%, στα 84 δολάρια. Είχε ξεπεράσει τα 100 στα τέλη Ιουλίου. Εν αναμονή διαπραγματεύσεων και λύσης, η κατάσταση στο στενό του Ορμούζ παραμένει τεταμένη. Χθες βράδυ καταγράφτηκε έκρηξη κοντά σε πετρελαιοφόρο δεξαμενόπλοιο στην περιοχή, χωρίς να υπάρξουν θύματα, ανακοίνωσε τις πρώτες πρωινές ώρες η βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυτιλίας UKMTO, που υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας.

Την ίδια ώρα ο Τραμπ δυσκολεύεται να βάλει τέλος στον πόλεμο, γεγονός που προκαλεί δυσαρέσκεια στους Αμερικανούς ψηφοφόρους. Σύμφωνα με αμερικανικά ΜΜΕ, η κυβέρνηση του σχεδίαζε νέους μαζικούς βομβαρδισμούς στο Ιράν το Σαββατοκύριακο, εναντίον ιδίως ιρανικών ενεργειακών υποδομών, συμπεριλαμβανομένων διυλιστηρίων και ηλεκτροπαραγωγικών σταθμών· σύμφωνα με το CBS News, θα συμμετείχε και το Ισραήλ, που δεν ενεπλάκη ξανά στον πόλεμο αφότου αναζωπυρώθηκαν οι εχθροπραξίες.

Το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων της Σαουδικής Αραβίας SPA μετέδωσε ότι ο πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν παρότρυνε τον Τραμπ σε συνδιάλεξή τους να προτιμήσει στον «διάλογο», ώστε να «μειωθούν οι εντάσεις». Η ένοπλη σύρραξη εξαπλώθηκε τις τελευταίες μέρες σε νέο μέτωπο, στην Ερυθρά θάλασσα, όπου το σιιτικό ένοπλο κίνημα Ανσαραλά – γνωστότερο στη Δύση ως Χούθι – που πρόσκειται στο Ιράν, ανακοίνωσε αρχικά την επιβολή αποκλεισμού στα λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας, κατόπιν επιθέσεις εναντίον πετρελαιοφόρων δεξαμενόπλοιων και λιμανιών του σουνιτικού βασιλείου με τις μεγαλύτερες εξαγωγές αργού στον πλανήτη.