Τα δύο πόδια του Ριάντ σε ένα παπούτσι έβαλαν οι Χούθι!

Οι Χούθι εξαπέλυσαν πέντε(!) βαλλιστικούς πυραύλους κατά του Προεδρικού Μεγάρου, υποστηρίζοντας ότι στόχευσαν αποθήκες όπλων και το Αρχηγείο στρατιωτικών επιχειρήσεων που διοικούν Σαουδάραβες αξιωματικοί. Αν πιστέψουμε τους φιλοϊρανούς μαχητές, είναι ο λόγος που… διασώθηκε ο πρωθυπουργός Ζιντάνι και το Υπουργικό Συμβούλιο, που βρίσκονταν στο κτίριο την στιγμή της επίθεσης! Πάντως, μεταξύ των νεκρών είναι και μέλη της προσωπικής ασφαλείας του Ζιντάνι. Στο μεταξύ, οι Χούθι έπληξαν και την πλούσια σε πετρέλαιο πόλη Μαρίμπ.

Είχε προηγηθεί ένα μπαράζ πληγμάτων από τους “ξυπόλητους μαχητές” της Υεμένης, μεταξύ άλλων, έναντι των κεντρικών γραφείων του πετρελαϊκού κολοσσού της Saudi Aramco στο Νταχράν (την καρδιά της σαουδαραβικής οικονομίας) διυλιστηρίων, λιμανιών και βεβαίως στο αεροδρόμιο του Ριάντ, όπου η επίθεση τους το περασμένο Σάββατο προκάλεσε κανονικό μακελειό, με 14 νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες!

Οι Χούθι ανέλαβαν την ευθύνη για το σύνολο των επιθέσεων, με εξαίρεση την πυραυλική στην Μεδίνα, όπου αναχαιτίστηκε από το Ριάντ.  Η Μεδίνα είναι η δεύτερη ιερότερη πόλη του σουνιτικού Ισλάμ, μετά την Μέκκα, την οποία επίσης οι Χούθι έχουν αρνηθεί ότι στόχευσαν, καθώς το Ριάντ είχε ανακοινώσει τον Σεπτέμβριο ότι είχε αναχαιτίσει ένα «εχθρικό drone». Ασχέτως του ποιος ευθύνεται για τα συγκεκριμένα πλήγματα, είναι εμφανές πως οι σιίτες Χούθι θέλουν να αποφύγουν η σύγκρουση με την Σαουδική Αραβία να λάβει τον χαρακτήρα μίας σύγκρουσης “σιιτών εναντίον σουνιτών”.

 

Από την πλευρά της η Σαουδική Αραβία έχει προχωρήσει σε αεροπορικούς βομβαρδισμούς εναντίων βάσεων τους, και πετρελαϊκών εγκαταστάσεων στην Σαναά (την πρωτεύουσα της Υεμένης που ελέγχουν οι Χούθι) ενώ οι υεμενικές δυνάμεις που στηρίζει στον πολυετή εμφύλιο, πέτυχαν με αντεπίθεση τους να απομακρύνουν μερικώς τους Χούθι από περιοχές γύρω από τα στρατηγικής σημασίας Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ στην Ερυθρά Θάλασσα, μία κατά κάποιον τρόπο εναλλακτική δίοδος του Ορμούζ.

Η επέλαση των Χούθι

Από την άλλη, οι Χούθι επελαύνουν στην τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Υεμένης, την Ταϊζ, όπου σημειώνονται σφοδρότατες μάχες.
Πρόκειται για την τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Υεμένης και την πιο πυκνοκατοικημένη επαρχία της χώρας (με σχεδόν 4,5 εκατομμύρια κατοίκους). Ιστορικά αποτελεί το πολιτιστικό κέντρο της Υεμένης. Τυχόν πτώση της θα ανοίξει τον δρόμο για το Άντεν, το προπύργιο της διεθνούς αναγνωρισμένης κυβέρνησης που τους πολεμά.

Ένα παράδοξο της σύγκρουσης είναι ότι οι δυνάμεις της διεθνούς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης ελέγχουν το 70% της επικράτειας της χώρας, αλλά σε μεγάλο βαθμό αραιοκατοικημένες ή ερημώδεις εκτάσεις. Οι Χούθι ελέγχουν το 30-35% του εδάφους, αλλά στις περιοχές αυτές κατοικεί το 60-65% του πληθυσμού. Για αυτό αν καταλάβουν την Ταϊζ οι συσχετισμοί θα μεταβληθούν δραστικά υπέρ τους.

Να σημειωθεί ότι οι Χούθι, οι οποίοι ήρθαν στο διεθνές προσκήνιο το 2023 με την “θαλάσσια εκστρατεία” τους κατά της ναυτιλίας στην Ερυθρά λόγω του πολέμου της Γάζας, τήρησαν συγκρατημένη στάση στον πόλεμο που ξεκίνησαν ΗΠΑ και Ισραήλ έναντι του Ιράν, προχωρώντας σε κάποιες επιθέσεις κατά του Ισραήλ, σχεδόν έναν μήνα από την έναρξη του πολέμου. Βεβαίως, όχι μόνο απέφυγαν να πλήξουν αμερικανικούς στόχους, είχαν αποφύγει και πλήγματα κατά της Σαουδικής Αραβίας, όπως και έναντι εμιράτων του Κόλπου (τα οποία θυμίζουμε πως ήταν στο στόχαστρο των σκληρών αντιποίνων του Ιράν).

Όλα αυτά άλλαξαν το περασμένο καλοκαίρι, όταν η Σαουδική Αραβία βομβάρδισε το αεροδρόμιο της Σαναά, καθώς το Ιράν είχε αποστείλει αεροσκάφος για να παραλάβει αντιπροσωπεία των Χούθι για την κηδεία Χαμενεΐ. Οι Χούθι θεώρησαν “νεκρή” την εκεχειρία (που είχε επιτευχθεί με την μεσολάβηση του ΟΗΕ) και ξεκίνησε η κλιμάκωση με ένα μπαράζ επιθέσεων, αρχικά έναντι δυνάμεων της κυβέρνησης της Υεμένης και μετά έναντι της Σαουδικής Αραβίας, στην αρχή σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και στρατιωτικές βάσεις στην νότια επικράτεια της.

Όμως, γρήγορα η σύγκρουση επεκτάθηκε, με την ταχεία επέλαση των Χούθι στην Υεμένη κοντά στα στρατηγικής σημασίας Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ, πλήγματα στην “καρδιά” του βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας και φτάσαμε στο πλήγμα ως και στην ίδια την έδρα της κυβέρνησης της Υεμένης!

Σύμφωνα με αναλυτές οι Χούθι διαθέτουν ένα ευρύ οπλοστάσιο (πολύτιμη η βοήθεια του Ιράν εδώ) που περιλαμβάνει πυραύλους κρουζ, βαλλιστικούς, drones-καμικάζι και μη επανδρωμένα τηλεκατευθυνόμενα σκάφη επιφανείας, μεταξύ άλλων. Απέδειξαν πως μπορούν να στοχεύσουν μέχρι και τις πιο νευραλγικές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας (δηλώνουν πως τα αεροδρόμια της και οι πετρελαϊκές της εγκαταστάσεις παραμένουν στο στόχαστρο τους) ενώ εκτιμάται πως πλέον επιδιώκουν τον έλεγχο του συνόλου της Υεμένης. Υπάρχουν δε δημοσιεύματα ότι σχεδιάζουν τους δικούς τους βαλλιστικούς πυραύλους, με κινεζικά εξαρτήματα, δείγματα της πολεμικής αυτονομίας που έχουν αποκτήσει.

Νέα πίστα στην αντιπαράθεση ΗΠΑ-Ιράν

Ο πόλεμος πρέπει να εκληφθεί και ως άλλη μία πίστα της αντιπαράθεσης ΗΠΑ-Ιράν, έστω και αν οι Χούθι εμφανίζονται πρωτίστως ως ένα εθνικό κίνημα που μάχεται για την ανεξαρτησία της Υεμένης και όχι ως ένας απλός πληρεξούσιος της Τεχεράνης, στην οποία το Ριάντ προσδοκούσε σε κάποια παρέμβαση για αποκλιμάκωση (θυμίζουμε πως οι σχέσεις Σαουδικής Αραβίας-Ιράν είχαν εξομαλυνθεί με την συμβολή της Κίνας).

Πλέον το Ριάντ αρχίζει μία ρητορική κλιμάκωση κατά της Τεχεράνης, υποστηρίζοντας πως είναι υπεύθυνη για την πολεμική κλιμάκωση των Χούθι. Σίγουρα η πολεμική πίεση των Χούθι έναντι μιας χώρας κομβικής για την αμερικανική αρχιτεκτονική στην Μέση Ανατολή και τον Περσικό, εξυπηρετεί το Ιράν, εν μέσω της αντιπαράθεσης του με τις ΗΠΑ και της κόντρας για τον έλεγχο του Ορμούζ.

Στο μεταξύ, ούτε το μέτωπο έναντι των Χούθι είναι αρραγές. Είναι χαρακτηριστική η σύγκρουση Σαουδικής Αραβίας και Εμιράτων, λόγω της στήριξης των δεύτερων στους αυτονομιστές της Νότιας Υεμένης. Η σύγκρουση κατάληξε στην αποχώρηση των στρατευμάτων των Εμιράτων, μετά από σαουδαραβικό τελεσίγραφο και ένα πλήγμα σε δυνάμεις των αυτονομιστών (λίγο μετά τα Εμιράτα αποχώρησαν από τον ΟΠΕΚ).

Οι αυτονομιστές επιδιώκουν την επανίδρυση του ανεξάρτητου κράτους της Νότιας Υεμένης (από το 1967 μέχρι το 1990 η διάρκεια “ζωής” του) το οποίο να σημειωθεί πως ήταν το μοναδικό κομμουνιστικό κράτος στον αραβικό κόσμο. Βεβαίως, οι αυτονομιστές δεν έχουν καμία σχέση με τον μαρξισμό, αλλά πάντως αποκαλούν το κράτος που οραματίζονται ως «Λαϊκή Δημοκρατία»!

Οι συμμαχίες των Χούθι

Επιπλέον, οι Χούθι έχουν αποδειχτεί ικανοί στην συγκρότηση τοπικών και περιφερειακών συμμαχιών. Αυτές περιλαμβάνουν από φυλές της Υεμένης, δίκτυα λαθρεμπορίου με την σουνιτική-τζιχαντιστική οργάνωση Αλ-Σαμπάμπ της Σομαλίας, ακόμα και τον άλλοτε ορκισμένο εχθρό τους, τον πρώην πρόεδρο Σάλεχ. Πρόκειται για τον ιστορικό ηγέτη της Υεμένης, τον “πατέρα” της ενοποίησης της χώρας, ο οποίος ανατράπηκε με το ξέσπασμα της Αραβικής Άνοιξης.

Σε μία από τις αλλόκοτες συμμαχίες στην ιστορία του αραβικού κόσμου, ο Σάλεχ συμμάχησε ευκαιριακά με τους Χούθι, τους άλλοτε ορκισμένους εχθρούς του, προσδοκώντας σε μία επαναφορά του στην εξουσία. Οι στρατιωτικές δυνάμεις που ήταν ακόμα υπό τον έλεγχο του, βοήθησαν τους Χούθι να καταλάβουν την Σαναά, το 2014 και παρέδωσαν στρατιωτικό οπλισμό στους σιίτες μαχητές. Όταν οι Χούθι έθεσαν τον Σάλεχ στο περιθώριο, αυτός αποπειράθηκε να επανα-προσεγγίσει την Σαουδική Αραβία το 2017, μέχρι που έπεσε νεκρός από τα πυρά τους.

ΗΠΑ και “ισλαμικό ΝΑΤΟ”

Μέχρι στιγμής οι ΗΠΑ αποφεύγουν να εμπλακούν στο μέτωπο, δείγμα του αδιέξοδου τους στον πόλεμο του Ιράν, αγνοώντας τις εκκλήσεις του Ριάντ. Προηγήθηκε βεβαίως μία σύντομη πολεμική εκστρατεία των Αμερικανών κατά των Χούθι, μέχρι που η κυβέρνηση Τραμπ κατέληξε σε μία άτυπη εκεχειρία μαζί τους, την οποία οι Χούθι φροντίζουν να τηρούν, αποφεύγοντας πλήγματα κατά αμερικανικών στόχων – με εξαίρεση το θανατηφόρο πλήγμα στο αεροδρόμιο του Ριάντ το Σάββατο, όπου σκοτώθηκε και ένας Αμερικανός. Ο δε Τραμπ απέρριψε δύο φορές αίτημα του Ριάντ για εμπλοκή, προκαλώντας σοκ στον άλλοτε στενό του σύμμαχο.

Πάντως, σε τελευταίες δηλώσεις του ο Τραμπ σύνδεσε τους Χούθι ευθέως με ιρανικό σχέδιο ανόδου των τιμών του πετρελαίου, προκειμένου να πληγεί στις επικείμενες εκλογές, λέγοντας ότι «δεν θα ξεχάσει την στάση τους». Το αν αυτό σημαίνει ένα νέο μέτωπο έναντι των Χούθι, που δεν κατάφεραν να λυγίσουν ούτε οι πολυετείς βομβαρδισμοί της σαουδαραβικής αεροπορίας, ούτε ο σκληρότατος οικονομικός αποκλεισμός από το Ριάντ, ούτε τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ θα φανεί, πάντα μετά την κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση στις ΗΠΑ…

Σύμφωνα δε με δημοσιεύματα, η Σαουδική Αραβία αρνήθηκε την συνδρομή του Ισραήλ στον πόλεμο κατά των Χούθι και έχει μετατοπιστεί προς τον “σουνιτικό άξονα” Τουρκίας-Πακιστάν (τα Εμιράτα έχουν προσεγγίζει τον “άτυπο άξονα” Ινδίας-Ισραήλ). Εξ ου και το Αμυντικό Σύμφωνο της Μέκκας που υπέγραψε το Ριάντ με την Άγκυρα και το Ισλαμαμπάντ, το οποίο μέχρι στιγμής έχει αποδειχτεί μάλλον αναποτελεσματικό, αν και η Τουρκία και Πακιστάν έχουν στείλει στρατιωτική βοήθεια στο βασίλειο. Πακιστανικά στρατεύματα έχουν ήδη αναπτυχθεί στην Σαουδική Αραβία, το ίδιο αναμένεται να γίνει και με τουρκικά, όπως αποφάσισε σχετικά η Άγκυρα, αν και πρέπει να ξεπεραστεί ο “σκόπελος” της Εθνοσυνέλευσης.

Βέβαια αυτό δεν σημαίνει ότι Τουρκία και Πακιστάν θα εμπλακούν ενεργά στον πόλεμο της Υεμένης, εξάλλου και οι δύο χώρες έχουν καλές σχέσεις, με το Ιράν τον σύμμαχο των Χούθι, αν και υπάρχουν δημοσιεύματα για εμπλοκή πακιστανικών μαχητικών σε βομβαρδισμούς έναντι των Χούθι, σύμφωνα με Πακιστανικό αξιωματούχο, ο οποίος όμως αποκλείει χερσαία εμπλοκή.  Ο Τραμπ έκανε μία δήλωση ότι «ίσως ζητήσει από τον Ερντογάν να επέμβει στην Υεμένη», αν και βέβαια μιλάμε για ένα μέτωπο που δεν έχει την παραμικρή σχέση με την Συρία ή την Λιβύη, που έχει εμπλακεί ο τουρκικός στρατός και δεν είναι σίγουρο αν η πρόταση Τραμπ “ενθουσιάζει” τον Ερντογάν…