Αυλαία στον αμερικανικό αποκλεισμό – “Πυρά” Βανς κατά Ισραήλ – Ο Τραμπ θέλει κατάπαυση και στον Λίβανο

Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε πως ήρε σήμερα επισήμως τον θαλάσσιο αποκλεισμό του στα ιρανικά λιμάνια: «Σήμερα, οι αμερικανικές δυνάμεις ήραν τον αποκλεισμό στο σύνολο της θαλάσσιας κυκλοφορίας κατά την είσοδο ή την έξοδο από λιμάνια και παράκτιες ζώνες του Ιράν, σε συμφωνία με τις οδηγίες του προέδρου», ανακοίνωσε η αμερικανική στρατιωτική Διοίκηση για τη Μέση Ανατολή CENTCOM, προσθέτοντας εντούτοις πως πολεμικά πλοία παραμένουν στην περιοχή.

O ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, εμφανίστηκε σήμερα Πέμπτη με σειρά αναρτήσεων, όπου σχολιάζει τη συμφωνία με τις ΗΠΑ, για την οποία λέει ότι θα την τηρήσει, αν και αρχικά διαφωνούσε. Επικρίνει, δε τον Αμερικανό πρόεδρο για το ότι πίεσε με κάθε μέσο για την υπογραφή, λέγοντας ότι είναι «απελπισμένος». Δίνει, αφετέρου, μια εικόνα των εσωτερικών διαφωνιών στο Ιράν, λέγοντας ότι ο ίδιος για λόγους αρχής διαφωνούσε, αλλά πείστηκε έπειτα από τις διαβεβαιώσεις του προέδρου Πεζεσκιάν και άλλων αξιωματούχων ότι διαφυλάσσονται τα δικαιώματα του Ιράν.

«Εγώ, από θέμα αρχής, είχα διαφορετική άποψη· ωστόσο, λόγω της δέσμευσης που μου έδωσε ο αξιότιμος πρόεδρος —ως επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας— εκ μέρους του ιδίου και εκ μέρους των άλλων μελών όσον αφορά τη διαφύλαξη των δικαιωμάτων του ιρανικού έθνους και του Μετώπου Αντίστασης, καθώς και λόγω της ρητής αποδοχής αυτής της ευθύνης εκ μέρους του, έδωσα τη συγκατάθεσή μου», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Επίθεση Βανς στο Ισραήλ 

Σε οξείς τόνους, ο αντιπρόεδρος Βανς κατηγόρησε το Ισραήλ για «αλλόκοτο πανικό» και «πελώρια αναστάτωση» σχετικά με τη συμφωνία. Το Ισραήλ θα πρέπει να σεβαστεί την ειρηνευτική διαδικασία με το Ιράν, κάτι που είναι καλό για αυτούς, τόνισε ο Βανς, στέλνοντας παράλληλα το μήνυμα ότι οι επιθέσεις στη Βηρυτό που σκοτώνουν αμάχους «δεν είναι αποδεκτές». Είπε επίσης ότι η Χεζμπολάχ πρέπει να σταματήσει να χτυπά το Ισραήλ, το οποίο δεν πρέπει να «τρελαθεί» στον Λίβανο.

«Υπάρχει αυτός ο περίεργος πανικός σχεδόν σε όλο το ισραηλινό πολιτικό φάσμα που έχω αφουγκραστεί, όπου υποθέτουν πως ό,τι θεωρείται καλό για το Ιράν θα συμβεί – αλλά αυτό θα συμβεί χωρίς οι Ιρανοί να αλλάξουν καμία συμπεριφορά», δήλωσε ο Βανς σε συνέντευξή.

Οι ΗΠΑ δεν θα άρουν τις κυρώσεις κατά του Ιράν «αν αυτό εξακολουθεί να χρηματοδοτεί μια τρομοκρατική οργάνωση», τόνισε ο Αμερικανός αντιπρόεδρος σε μια προφανή αναφορά στη Χεζμπολάχ, την οποία η Ουάσινγκτον επί δεκαετίες την κατατάσσει ως ξένη τρομοκρατική οργάνωση.

Σε κάθε περίπτωση, ο Βανς κατηγόρησε το Ισραήλ για έλλειψη εμπιστοσύνης στον ισχυρότερο σύμμαχό του. «Βρίσκω όλη την πελώρια αναστάτωση στο Ισραήλ λίγο περίεργη, επειδή πιστεύω ότι αυτή προέρχεται από μια κατάσταση δυσπιστίας και νομίζω ότι η Αμερική έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη αυτής της περιοχής του κόσμου», είπε ο Βανς.

O αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε σήμερα πως το «παράθυρο» 60 ημερών που προβλέπει το μνημόνιο συνεννόησης, ξεκινά σήμερα. Ερωτηθείς τι θα συμβεί μετά το διάστημα των 60 ημερών αναφορικά με τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, ο Βανς επανέλαβε πως οι ΗΠΑ θεωρούν ότι η σημαντική αυτή οδός εφοδιασμού για πετρέλαιο και αέριο θα έπρεπε να είναι δωρεάν από τέλη. «Οι τελικές διαπραγματεύσεις μπορούν να θέσουν τους όρους για το τι θα ακολουθήσει», είπε ο Βανς.

Την ίδια ώρα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ είπε ότι το Ιράν δεν θα εγκαταλείψει το δικαίωμά του στη νόμιμη άμυνα, όμως οι ΗΠΑ αναμένουν πως η Τεχεράνη δεν θα έχει πυραύλους που μπορούν «να απειλήσουν ευρύτερα ολόκληρο τον κόσμο», στο πλαίσιο της συμφωνίας που συνάφθηκε με την Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με τον Τζέι Ντι Βανς, 12,5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου κυκλοφόρησαν μέσω των Στενών του Ορμούζ μετά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν.

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε επίσης πως η διοίκηση Τραμπ απέστειλε στο αμερικανικό Κογκρέσο τη συμφωνία με το Ιράν, ωστόσο πρόσθεσε πως η κυβέρνηση είναι πεπεισμένη πως θα μπορούσε να άρει προσωρινά κυρώσεις σε βάρος της Τεχεράνης χωρίς την ανάγκη μιας έγκρισης από το Κογκρέσο. «Νιώθουμε πεπεισμένοι πως εμείς μπορούμε προσωρινά να άρουμε αυτές τις κυρώσεις χωρίς να απευθυνθούμε στο Κογκρέσο και να επιδιώξουμε την έγκρισή τους για αυτό», επισήμανε ο Βανς μιλώντας σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο.

Τραμπ: Ειρήνη σε όλη τη Μέση Ανατολή

Μετά την υπογραφή του μνημονίου συνεννόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τόνισε ότι στόχος της Ουάσινγκτον είναι η πλήρης παύση των εχθροπραξιών σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Υπογράμμισε ότι η εκεχειρία δεν πρέπει να περιοριστεί μόνο στις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν, αλλά να επεκταθεί και σε άλλα μέτωπα έντασης, όπως ο Λίβανος, η Χεζμπολάχ και το Ισραήλ, προκειμένου να διασφαλιστεί η σταθερότητα στην περιοχή. Τις δηλώσεις αυτές έκανε μέσω ανάρτησής του στο Truth Social, μία ημέρα μετά την επίσημη συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης για τον τερματισμό του πολέμου.

Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι προσηλωμένες στην ειρήνη και ενθαρρύνουμε όλους στη Μέση Ανατολή να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους ώστε να επιτρέψουν στις διαπραγματεύσεις μας να εξελιχθούν ομαλά».

Στο ίδιο μήνυμα έστειλε σαφές μήνυμα προς όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές, επισημαίνοντας ότι: «Αναμένουμε πλήρη κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένων του Λιβάνου, της Χεζμπολάχ και του Ισραήλ».

“Εξεγείρονται” Ρεπουμπλικάνοι

Σε μια σπάνια στιγμή «εξέγερσης», Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές εμφανίστηκαν οργισμένοι με το πρωτόκολλο το οποίο θεωρούν ότι είναι επωφελές για την Τεχεράνη και απέχει πολύ από τη «συντριπτική νίκη» που τους είχε υποσχεθεί ο Λευκός Οίκος. Οι όροι που περιγράφονται σε αυτό το μνημόνιο συνεννόησης ανησυχούν ορισμένους Ρεπουμπλικάνους, οι οποίοι είχαν θεωρήσει «υπερβολικά χαλαρή» την πυρηνική συμφωνία στην οποία είχε καταλήξει η κυβέρνηση του Μπαράκ Ομπάμα με το Ιράν το 2015 και από την οποία αποχώρησε στη συνέχεια ο Τραμπ, θεωρώντας την ανεπαρκή.

Αυτή τη φορά, η προοπτική της χαλάρωσης των κυρώσεων σε βάρος της Τεχεράνης και η δημιουργία ενός ταμείου ανοικοδόμησης, ύψους εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, προκαλεί ανησυχίες, δεδομένου ότι οι Αμερικανοί δεν έχουν λάβει και καμία ρητή δέσμευση σε ό,τι αφορά τον εμπλουτισμό ουρανίου ή τη στήριξη του Ιράν στους ένοπλους συμμάχους του στην ευρύτερη περιοχή (Χούθι, Χεζμπολάχ…). Και, μολονότι η ναυσιπλοΐα θα ξαναρχίσει, χωρίς διόδια, στα Στενά του Ορμούζ, το Ιράν θα μπορούσε να εφαρμόσει «δικαιώματα εκμετάλλευσης» για τις υπηρεσίες που θα παρέχει στα πλοία μετά την πάροδο 60 ημερών.

Ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής Μπιλ Κάσιντι χαρακτήρισε τη συμφωνία «το χειρότερο φιάσκο της εξωτερικής πολιτικής εδώ και δεκαετίες». «Πριν από τον πόλεμο, τα Στενά ήταν ανοιχτά, το Ιράν είχε συντριβεί από τις κυρώσεις και οι 13 στρατιώτες μας ήταν ακόμη εν ζωή. Σήμερα, 13 Αμερικανοί είναι νεκροί, οι οικογένειες ξόδεψαν δισεκατομμύρια στις αντλίες, οι κυρώσεις θα αρθούν και οι βομβαρδισμοί σταμάτησαν», έγραψε στην πλατφόρμα Χ ο γερουσιαστής από τη Λουιζιάνα, αναφερόμενος στους 13 Αμερικανούς στρατιώτες που σκοτώθηκαν σε αυτόν τον πόλεμο.

Ο επίσης Ρεπουμπλικάνος Τεντ Κρουζ κάλεσε τον Τραμπ «να μην δώσει βουνά μετρητών» στους Ιρανούς που θα τους επιτρέψουν να ανοικοδομήσουν τη χώρα και «να ξαναγίνουν απειλή για τις ΗΠΑ», αναφερόμενος στο σχέδιο δημιουργίας ενός ταμείου ύψους 300 δισεκ. δολαρίων για την «οικονομική ανάπτυξη» του Ιράν.

Όσο για τον Τζον Κόρνιν, γερουσιαστή από το Τέξας, φοβάται ότι η συμφωνία δεν θα είναι παρά μόνο ένα «ιντερμέδιο» που θα επιτρέψει στο Ιράν να ανασυγκροτήσει το οπλοστάσιό του και να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου. Ο επικεφαλής της πλειοψηφίας των Ρεπουμπλικάνων στη Γερουσία Τζον Θουν εμφανίστηκε πιο συγκρατημένος, ωστόσο είπε ότι χρειάζεται απαντήσεις σε πολλά ερωτήματα, κυρίως αν η συμφωνία αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα τους Ιράν, τους βαλλιστικούς πυραύλους του και τη στήριξή του στους περιφερειακούς συμμάχους του.

Το έγγραφο της συμφωνίας

Το τρισέλιδο έγγραφο, 14 παραγράφων, το «Μνημόνιο Κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», που υπέγραψε μαζί με τον Τραμπ και τον πρωθυπουργό του Πακιστάν, Σεμπάζ Σαρίφ, δημοσίευσε στον λογαριασμό του, στο X, ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν. «Αυτό είναι ένα ιστορικό έγγραφο και μήνυμα από το ισχυρό Ιράν: η ειρήνη θα επιτευχθεί μέσω της αμοιβαίας εκτίμησης», αναφέρει ο επικεφαλής της Ισλαμικής Δημοκρατίας, προσθέτοντας πως «η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν είναι πάντοτε δεσμευμένη και πιστή στην παγκόσμια ειρήνη με διατήρηση της αξιοπρέπειας και της ανεξαρτησίας, της προόδου και της περιφερειακής συνεργασίας».

Ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ ανέβαλε την προγραμματισμένη του επίσκεψη στην Ελβετία για αύριο Παρασκευή, όπου επρόκειτο να υπογραφεί η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, δήλωσε σήμερα ο εκπρόσωπός του στο Γαλλικό Πρακτορείο, λόγω της ηλεκτρονικής, εξ αποστάσεως υπογραφής της.

«Η προγραμματισμένη επίσκεψη αναβλήθηκε επειδή το μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ έχει ήδη υπογραφεί ηλεκτρονικά (από τις ΗΠΑ και το Ιράν), έχει τεθεί σε ισχύ και έχει πλέον τεθεί σε εφαρμογή», δήλωσε ο Μοσάραφ Ζαΐντι, προσθέτοντας ότι το Πακιστάν, μεσολαβούσα χώρα, θα υποστηρίξει το επόμενο βήμα σε «τεχνικό επίπεδο». Ο Σαρίφ τόνισε χθες πως στην Ελβετία θα οργανωθεί αύριο Παρακκευή τελετή για να τιμηθεί η σημαντική «εξέλιξη» και να αρχίσουν «τεχνικές συνομιλίες» ανάμεσα στα μέρη.

Στην αντεπίθεση προσπαθεί να περάσει ο Ντόναλντ Τραμπ, καθώς δέχεται μαζικές επικρίσεις για τη συμφωνία που υπέγραψε με το Ιράν. «Αυτοί οι ανόητοι, που πιστεύουν ότι δεν έχω υπάρξει αρκετά σκληρός απέναντι στο Ιράν, την ώρα που το Χρηματιστήριο μόλις κατέγραψε ιστορικό υψηλό και οι τιμές του πετρελαίου “κατρακυλούν”, είναι είτε ζηλόφθονοι, είτε κακοί άνθρωποι, είτε ηλίθιοι. Κάνουμε ξανά την Αμερική Μεγάλη!!!», έγραψε στο Truth Social. Η συμφωνία υπεγράφη τελικώς από τους δύο προέδρους εξ’ αποστάσεως.

Ισραήλ: Θα επιχειρούμε στον Λίβανο

Την ίδια στιγμή, ο στρατός του Ισραήλ δημοσίευσε την Πέμπτη έναν χάρτη που δείχνει μια διευρυμένη ζώνη ελέγχου για τα στρατεύματά του στον νότιο Λίβανο, καταδεικνύοντας την άρνησή του να αποδεχτεί τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου. Υπενθυμίζεται πως το «Μνημόνιο Κατανόησης» που υπέγραψαν Ουάσινγκτον και Τεχεράνη προβλέπει ρητώς την άμεση και μόνιμη παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου και του Λιβάνου. Καλεί επίσης όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να διασφαλίσουν «την εδαφική ακεραιότητα και την κυριαρχία του Λιβάνου». Ήτοι, ο στρατός του Ισραήλ θα πρέπει (βάσει της συμφωνίας) να αποχωρήσει από τα κατεχόμενα εδάφη.

Ωστόσο οι Ισραηλινοί επιμένουν ότι η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν δεν τους δεσμεύει και θα διατηρήσουν την παρουσία τους στο Λίβανο, όπως και τις επιθέσεις σε περίπτωση που αυτές κριθούν απαραίτητες για την ασφάλεια και τα συμφέροντά τους. Αξιωματούχοι του Ισραήλ – μεταξύ αυτών και ένας ανώτερος που βρίσκεται κοντά στον πρωθυπουργό Νετανιάχου – δήλωσαν στο Reuter πως το Τελ Αβίβ βρίσκεται σε συνομιλίες με την Ουάσινγκτον για τη συνέχιση της ανάπτυξης των δυνάμεών του στο Λίβανο. Ο ανώτερος αξιωματούχος χαρακτήρισε μάλιστα τις συνομιλίες αυτές «σκληρές».

Ο στρατός του Ισραήλ, ο οποίος τον Απρίλιο είχε δημοσιεύσει έναν χάρτη που αποτύπωνε τη λεγόμενη ζώνη ασφαλείας στον νότιο Λίβανο, έδωσε στη δημοσιότητα την Πέμπτη, λίγες ώρες μετά την υπογραφή της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν, έναν νέο χάρτη που δείχνει ότι τα στρατεύματά του επιχειρούν αρκετά χιλιόμετρα βαθύτερα στο εσωτερικό της χώρας, μεταξύ άλλων κοντά στο προπύργιο της Χεζμπολάχ, τη Ναμπατίγια, βόρεια του ποταμού Λιτάνι.

Ισραηλινά στρατεύματα επιχειρούν σε ορισμένες από αυτές τις περιοχές εδώ και αρκετές εβδομάδες, όμως ο στρατός δεν είχε μέχρι τώρα δημοσιεύσει αυτή τη διευρυμένη ζώνη ελέγχου. Στον χάρτη που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, ο στρατός περιέγραψε την περιοχή, η οποία σημειώνεται με σκούρο κόκκινο, ως: «Η ζώνη ασφαλείας στην οποία επιχειρούν στρατιώτες των IDF — των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων — στον νότιο Λίβανο».

Πάγια τακτική του Ισραήλ είναι να περιγράφει τα εδάφη που έχει καταλάβει στον Λίβανο, τη Γάζα και τη Συρία ως «ζώνες ασφαλείας» ανάμεσα στο ίδιο και τους εχθρούς του. Αυτό αποτελεί και βασική πτυχή της πρόσφατης πολιτικής ασφαλείας του για τους επεκτατικές επιχειρήσεις του.

Δύο Ισραηλινοί αξιωματούχοι, οι οποίοι μίλησαν στο Reuters, δήλωσαν ότι το Ισραήλ δεν θα υπαναχωρήσει από τη θέση του πως τα στρατεύματά του θα παραμείνουν ανεπτυγμένα στον Λίβανο. Ένας εξ αυτών είπε ότι η έκβαση των συνομιλιών θα εξαρτηθεί τελικά από το εάν ο Τραμπ «αποφασίσει να πιέσει το ζήτημα», απειλώντας με συνέπειες σε περίπτωση που το Ισραήλ δεν συμμορφωθεί με τους όρους της προσωρινής συμφωνίας.

Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι οι δημόσιες επικρίσεις του Τραμπ κατά του Νετανιάχου θα μεταφραστούν σε συγκεκριμένες ενέργειες, όπως για παράδειγμα η παύση στρατιωτικής βοήθειας ή η επιβράδυνση αποστολών όπλων, που θα μπορούσαν να αναγκάσουν το Ισραήλ να επανεξετάσει τη στρατιωτική του τακτική.

Συνωστισμός στο Ορμούζ

Η κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ παρουσιάζεται ιδιαίτερα αυξημένη την Πέμπτη (18/6/26) και σύμφωνα με τα στοιχεία των ιστότοπων καταγραφής των κινήσεων των πλοίων, αρκετά πλοία έχουν διασχίσει τα Στενά εξερχόμενα ή εισερχόμενα στον Κόλπο. Τρία σουπερτάνκερ με σημαίες της Σαουδικής Αραβίας και φορτωμένα με έξι εκατομμύρια βαρέλια αργού διέσχισαν νωρίτερα τα Στενά του Ορμούζ λίγες ώρες μετά την υπογραφή από τον Ντόναλντ Τραμπ προκαταρκτικής συμφωνίας με το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με τα στοιχεία καταγραφής της κίνησης των πλοίων.

Μετά από εβδομάδες πλόων με κλειστό αναμεταδότη και άλλα τάνκερ αποκάλυψαν τις θέσεις τους διαπλέοντας το Ορμούζ. Ο απόπλους των τριών σουπερτάνκερ από λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας ήταν οι σημαντικότερες αναχωρήσεις μέσω του Ορμούζ που έχουν καταγραφεί εδώ και πολλές εβδομάδες, σύμφωνα με την ανάλυση του Reuters.

Από την έναρξη του πολέμου και μέχρι σήμερα, η Σαουδική Αραβία χρησιμοποιούσε κατά κύριο λόγο το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα για τις εξαγωγές του πετρελαίου της, ενώ το κλείσιμο του Ορμούζ εγκλώβισε εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου στα νερά του Κόλπου. Ταυτόχρονα, το πρώτο υπό γαλλική σημαία δεξαμενόπλοιο μεταφοράς LNG βγήκε από τον Κόλπο διασχίζοντας το Ορμούζ.

Το Mraikh, που ανήκει στην γαλλική θυγατρική της νορβηγικής Knutsen OAS Shipping, μεταφέρει 76.535 LNG φορτωμένο στο Ρας Λαφάν του Κατάρ και έχει προορισμό το Πακιστάν, σύμφωνα με το Kpler. Το πλοίο απέπλευσε σχεδόν ταυτόχρονα με την υπογραφή της προκαταρκτικής συμφωνίας με τον Ιράν από τον Τραμπ.

Από την έναρξη του πολέμου, μόνο 15 δεξαμενόπλοια μεταφοράς LNG έχουν βγει από τον Κόλπο. Το σημαίας Χονγκ Κονγκ τάνκερ Tong Lin Wan που παρέμενε στα νερά του Κόλπου από τις αρχές του Μαρτίου φορτωμένο με νάφθα των διυλιστηρίων Ruwais του Αμπού Ντάμπι, πέρασε σήμερα το Ορμούζ με κατεύθυνση την Σιγκαπούρη, σύμφωνα με τα στοιχεία του LSEG.

Διεθνή ΜΜΕ για την συμφωνία

Είναι χαρακτηριστικό και το δημοσίευμα των New York Times, σύμφωνα με το οποίο, το Ιράν φαίνεται να βγαίνει από τον πόλεμο με τη μεγαλύτερη ίσως στρατιωτική δύναμη του πλανήτη όχι απλά ως νικητής αλλά έχοντας εξασφαλίσει σημαντικά οικονομικά και όχι μόνο ανταλλάγματα. Η συμφωνία προβλέπει ότι η Τεχεράνη αποκτά εκ νέου τη δυνατότητα να εισπράττει δισεκατομμύρια δολάρια από τις εξαγωγές πετρελαίου, προσφέροντας τεράστια οικονομική ανάσα σε ένα καθεστώς που βρισκόταν υπό ασφυκτική πίεση.

 

 

Άλλα διεθνή ΜΜΕ

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, παρότι αποφεύγει τη δημόσια σύγκρουση με τον Τραμπ, φέρεται να εκφράζει έντονη οργή στο παρασκήνιο για τη συμφωνία, σύμφωνα με το Axios. Ισραηλινοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι το μνημόνιο κατανόησης που προώθησε ο Τραμπ συνιστά «στρατηγική και πολιτική καταστροφή» για το Ισραήλ και κατά συνέπεια ο Νετανιάχου βρίσκεται σε εξαιρετικά δύσκολη θέση.

Όπως αναφέρει ο ιστότοπος, ο Νετανιάχου επέλεξε τη σιωπή την ημέρα που ο Αμερικανός πρόεδρος υπέγραψε τη συμφωνία, αποφεύγοντας να συγκρουστεί δημόσια με τον σημαντικότερο σύμμαχό του. Πίσω από τις κλειστές πόρτες, ωστόσο, η δυσαρέσκεια είναι έντονη.

Το Reuters και το Associated Press, με πιο ψυχρή γλώσσα, καταγράφουν την ουσία: αρχική συμφωνία, 60 ημέρες για τελική διευθέτηση, άνοιγμα των Στενών, πετρελαϊκές εξαγωγές και κυρώσεις στο τραπέζι. O Guardian μιλά για μια συμφωνία που προσφέρει ηρεμία τώρα, αλλά αφήνει κινδύνους μπροστά. Η βασική ευρωπαϊκή ανησυχία είναι ότι η αποκλιμάκωση μπορεί να αποδειχθεί προσωρινή αν οι τεχνικές διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά, τις κυρώσεις και τον Λίβανο κολλήσουν.

Αμερικανικά μέσα, όμως, καταγράφουν τις αντιδράσεις Ρεπουμπλικάνων που βλέπουν υπερβολικές παραχωρήσεις προς την Τεχεράνη. Το Associated Press σημειώνει ότι η συμφωνία επιτρέπει στο Ιράν να πουλήσει ελεύθερα πετρέλαιο και δίνει μερική ανακούφιση από κυρώσεις, ενώ οι τελικές δεσμεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα μετατίθενται στη συνέχεια.

Το Fox News, το τηλεοπτικό δίκτυο που προτιμά ο Ρεπουμπλικάνος, δεν μάσησε τα λόγια του. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση σε όσους “υποστηρίζουν ότι το πλαίσιο συμφωνίας προσφέρει στο Ιράν τεράστια οικονομικά οφέλη, χωρίς να απαιτείται η αποξήλωση των πυρηνικών του υποδομών”. “Αν και η κυβέρνηση παρουσιάζει τη συμφωνία ως σημαντική επιτυχία, επικριτές της υποστηρίζουν ότι οι παραχωρήσεις που έγιναν προς το Ιράν υπερβαίνουν κατά πολύ τις δεσμεύσεις που εξασφαλίστηκαν ως αντάλλαγμα”, μετέδωσε το Fox.

“Ο Λευκός Οίκος αποδέχθηκε αυτή την παράταση της εκεχειρίας, η οποία δεν ικανοποιούσε κανέναν από τους στόχους του πριν τον πόλεμο, ενώ ταυτόχρονα έκανε τεράστιες οικονομικές παραχωρήσεις στην Τεχεράνη”, σχολίασε από την πλευρά του το τηλεοπτικό δίκτυο MS Now (πρώην MSNBC) που πρόσκειται στο Δημοκρατικό Κόμμα. “Τώρα η κυβέρνηση προσπαθεί απεγνωσμένα να υποστηρίξει το αντίθετο. Με απλά λόγια, ο Τραμπ ξεγελάστηκε από τους Ιρανούς και κανείς δεν πείθεται από το εναλλακτικό του αφήγημα”, πρόσθεσε.

Η συμφωνία αποτελεί “το μεγαλύτερο στοίχημα της εξωτερικής πολιτικής της δεύτερης θητείας του προέδρου”, εκτίμησε η Wall Street Journal, σύμφωνα με την οποία ο Τραμπ “θα βρεθεί αντιμέτωπος με την αντίδραση των γερακιών (…) , που υποστηρίζουν ότι ο πρόεδρος παραχωρεί πολύ περισσότερα από όσα εξασφαλίζει”.

Εξάλλου η εξ αποστάσεως υπογραφή της συμφωνίας στις Βερσαλλίες παρουσία του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν δεν βρήκε τους πάντες σύμφωνους, καθώς, όπως σημείωσε η οικονομική εφημερίδα, προκάλεσε “σύγχυση αναφορικά με μια τελετή υπογραφής που είχε προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί αργότερα μέσα στην εβδομάδα”.

Το δημόσιο ραδιοφωνικό δίκτυο NPR απαρίθμησε τον καταστροφικό ανθρώπινο απολογισμό μιας σύγκρουσης που “έφερε αντιμέτωπη την ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη στον κόσμο με έναν πολύ ασθενέστερο αντίπαλο, ο οποίος όμως διέθετε μεγάλη στρατηγική δεξιοτεχνία”. Αυτό αποδυνάμωσε επίσης το μήνυμα για την αγοραστική δύναμη το οποίο η κυβέρνηση προσπαθούσε να προωθήσει ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών” του Νοεμβρίου, πρόσθεσε.

Άλλωστε σε ουσιαστικό επίπεδο τίποτα δεν έχει επιλυθεί. Το NBC, όπως και άλλα μέσα ενημέρωσης, συνέκρινε το μνημόνιο κατανόησης με την προηγούμενη συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, γνωστή ως JCPOA, η οποία είχε υπογραφεί το 2015 επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα.

Παρά τις επικρίσεις, ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει ότι η συμφωνία μπορεί να αποδειχθεί ιστορική επιτυχία. Όπως δήλωσε ο ίδιος: «Ό,τι χρειαστεί. Επί 47 χρόνια κανείς δεν μπόρεσε να το κάνει. Εμείς το κάναμε. Το κάναμε με τον σωστό τρόπο». «Αν η συμφωνία δεν κρατήσει, θα επιστρέψουμε στους βομβαρδισμούς», προειδοποίησε.

Υπογραφή εξ’ αποστάσεως

Τα δυο μέρη κατέληξαν αυτή την εβδομάδα σε συμφωνία για να τελειώσει η ένοπλη σύρραξη η οποία ξέσπασε την 28η Φεβρουαρίου, με τους καταιγιστικούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, στοιχίζοντας τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στην πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο. Το «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», που συμπεριλαμβάνει το μέτωπο του Λιβάνου, υπογράφτηκε από τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στη Γαλλία.

«Μόλις το υπέγραψα», είπε ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος στον Τύπο, εξερχόμενος από παλάτι στις Βερσαλλίες όπου του παρατέθηκε επίσημο δείπνο. Ο Λευκός Οίκος δημοσιοποίησε κατόπιν μέσω X βίντεο στο οποίο τον βλέπει κανείς καθώς βάζει την υπογραφή του με μαρκαδόρο στο έγγραφο, έχοντας καθισμένο στο πλάι του τον γάλλο ομόλογό του Εμανουέλ Μακρόν, που τον συγχαίρει, προτού το δώσει στον υπουργό Εξωτερικών του Μάρκο Ρούμπιο, όρθιο πίσω του. Το κείμενο υπογράφτηκε από τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν και τον αμερικανό ομόλογό του, ανακοίνωσε από την πλευρά του ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ. Το πρακτορείο ειδήσεων IRNA μετέδωσε φωτογραφίες που εικονίζουν τον πρόεδρο Πεζεσκιάν καθώς υπέγραφε.

Κατά το Press TV, ο Μπαγαεΐ σημείωσε πως η απόφαση το έγγραφο να υπογραφτεί από τους προέδρους δεν ήταν τυχαία. Το ότι το υπέγραψαν οι αρχηγοί των δυο κρατών σημαίνει πως θα είναι αυξημένο το πολιτικό κόστος οποιασδήποτε παραβίασης, εξήγησε, σύμφωνα με το τηλεοπτικό δίκτυο.

Αναλυτές σημείωσαν ότι η Τεχεράνη προτιμούσε να αποφύγει δημόσιες χειραψίες ιρανών με αμερικανούς αξιωματούχους σε επίσημη τελετή υπογραφής — η ιρανική πλευρά προσάπτει στην αμερικανική ευθύνες για τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας Αλί Χαμενεΐ την 28η Φεβρουαρίου και το πολιτικό κόστος τέτοιων εικόνων δεν θα ήταν ακριβώς ευκαταφρόνητο στο εσωτερικό.

Το Ορμούζ θα ανοίξει «χωρίς καθυστέρηση»

Η υπογραφή της συμφωνίας από τους προέδρους σημαίνει ότι πως το στενό του Ορμούζ θα ανοίξει ξανά πλήρως «χωρίς καθυστέρηση» κι ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις θα αρθεί «αμέσως», διαβεβαίωσε τις πρώτες πρωινές ώρες ο πακιστανός πρωθυπουργός Σαμπάζ Σαρίφ.

Επιβεβαίωσε εξάλλου ότι θα οργανωθεί αύριο Παρασκευή στην Ελβετία τελετή για να τιμηθεί η σημαντική «εξέλιξη» και να αρχίσουν «τεχνικές συνομιλίες» ανάμεσα στα μέρη. Ως χθες βράδυ αναμενόταν ότι τη συμφωνία θα υπέγραφαν ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς κι ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ αύριο Παρασκευή στην Ελβετία.

Η συμφωνία «καταγράφει την αποτυχία των ΗΠΑ», έκρινε χθες βράδυ κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στην κρατική τηλεόραση ο κ. Γαλιμπάφ. Ο γενικός γραμματέας της Χεζμπολάχ, λιβανικού σιιτικού κινήματος προσκείμενου στην Τεχεράνη, ο Ναΐμ Κάσεμ, εξέλαβε από την πλευρά του τη συμφωνία ως «μεγάλη νίκη» για το Ιράν, το οποίο ευχαρίστησε επειδή επέμεινε να συμπεριληφθεί σε αυτήν το μέτωπο του Λιβάνου.

Σε τηλεοπτικό διάγγελμά του παρότρυνε την κυβέρνηση στη Βηρυτό να «εκμεταλλευτεί» τη συμφωνία για να «διώξει το Ισραήλ» από το έδαφος του Λιβάνου. Αντίπαλοι του κινήματος κατηγορούν τη Χεζμπολάχ πως έσυρε τον Λίβανο στον πόλεμο τη 2η Μαρτίου, εκτοξεύοντας ρουκέτες εναντίον του Ισραήλ για να εκδικηθεί τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ.

Ο ηγέτης της Χεζμπολάχ Κάσεμ κάλεσε ακόμη τη λιβανική κυβέρνηση να σταματήσει τις απευθείας διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ, που άρχισαν τον Απρίλιο υπό την αιγίδα της Ουάσιγκτον. Ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν τόνισε νωρίτερα πως η διαδικασία είναι «ανεξάρτητη» από τη συμφωνία Ουάσιγκτον-Τεχεράνης.