Τρία δώρα Ερντογάν προς Τραμπ πριν την συνάντηση τους στη Ν. Υόρκη

Λίγες ημέρες πριν από τη συνάντηση του προέδρου Ερντογάν με τον Ντόναλντ Τραμπ στις Ηνωμένες Πολιτείες, η Άγκυρα ανακοίνωσε δύο αποφάσεις με οικονομικό περιεχόμενο που στρέφονται κατά του Ιράν. Ο Τούρκος πρόεδρος αναμένεται να μεταβεί στις ΗΠΑ για να συμμετάσχει στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ και να συναντηθεί στις 22 Σεπτεμβρίου με τον Αμερικανό πρόεδρο. Η επίσκεψή του αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς οι δύο χώρες βρίσκονται αντιμέτωπες με μια σειρά κρίσιμων ζητημάτων, μεταξύ των οποίων και η πολιτική της Ουάσινγκτον έναντι του Ιράν και της Ρωσίας.

Η πρώτη απόφαση αφορά την ιρανική αεροπορική εταιρεία Mahan Air. Η Γενική Διεύθυνση Πολιτικής Αεροπορίας του τουρκικού υπουργείου Μεταφορών ανακοίνωσε στις 16 Σεπτεμβρίου ότι οι πτήσεις της εταιρείας προς την Τουρκία θα διακοπούν από τις 21 Σεπτεμβρίου.

Η Mahan Air είχε ήδη συμπεριληφθεί στη μαύρη λίστα των Ηνωμένων Πολιτειών. Συγκεκριμένα, βρισκόταν στον κατάλογο της επιχείρησης “οικονομικού αποκλεισμού” κατά του Ιράν, που ανακοίνωσε στις 8 Σεπτεμβρίου το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών.

Η δεύτερη απόφαση αφορά την Bank Mellat, τη δεύτερη μεγαλύτερη ιρανική τράπεζα, η οποία δραστηριοποιείται στην Τουρκία από το 1982. Η απόφαση ελήφθη από το τουρκικό Συμβούλιο Τραπεζικής Ρύθμισης και Εποπτείας (BDDK) και ανακοινώθηκε το πρωί της 19ης Σεπτεμβρίου, μία ημέρα μετά την ανακοίνωση του Αμερικανού πρέσβη στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ, ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα συναντηθεί με τον Ερντογάν. Με την απόφαση του BDDK ανακλήθηκε η άδεια λειτουργίας της Bank Mellat στην Τουρκία. Ο πρόεδρος Ερντογάν αναμένεται να αναχωρήσει για τις Ηνωμένες Πολιτείες την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου.

Ιράν και Ρωσία στο ίδιο πακέτο κυρώσεων

Την ίδια ώρα, η Ουάσινγκτον κινείται σε ευρύτερο μέτωπο. Στις 19 Σεπτεμβρίου ο πρόεδρος Τραμπ υπέγραψε νέα απόφαση κυρώσεων κατά του Ιράν και της Ρωσίας, με στόχο να ασκηθεί μεγαλύτερη πίεση στη Μόσχα για τον πόλεμο στην Ουκρανία, ιδιαίτερα στον ενεργειακό τομέα.

Η απόφαση φέρεται να έχει το όνομα του Αμερικανού γερουσιαστή Lindsey O. Graham “Lindsey O. Graham 2026 Russia and Iran Sanctions”. Ο Γκράχαμ είχε μεταβεί στο Κίεβο από την Άγκυρα, όπου βρισκόταν στις 7-8 Ιουλίου στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, και σύμφωνα με δημοσιεύματα, έχασε τη ζωή του κατά την επιστροφή του.

Το σχετικό νομοθέτημα είχε προηγουμένως εγκριθεί και από τη Βουλή των Αντιπροσώπων και παρέχει στον Τραμπ τη δυνατότητα να αυξάνει έως και 100% τους εμπορικούς δασμούς σε χώρες που παραβιάζουν τις κυρώσεις. Στο επίκεντρο βρίσκονται κυρίως η Κίνα και η Ινδία, καθώς η Κίνα αποτελεί τον μεγαλύτερο αγοραστή ρωσικού αργού πετρελαίου και η Ινδία τον δεύτερο μεγαλύτερο.

Πιθανός κίνδυνος για την Τουρκία;

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ρυθμιστικής Αρχής Ενεργειακής Αγοράς (EPDK), το 2025 η Τουρκία προμηθεύτηκε από τη Ρωσία σχεδόν το 60% του αργού πετρελαίου που εισήγαγε. Ως εκ τούτου, τυχόν αυστηρή εφαρμογή των νέων αμερικανικών κυρώσεων θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις και στην Τουρκία, λόγω της μεγάλης ενεργειακής της εξάρτησης από τη Ρωσία.

Έτσι, λίγες ημέρες πριν από τη συνάντηση Ερντογάν-Τραμπ, η Άγκυρα έχει ήδη προχωρήσει σε δύο μέτρα κατά ιρανικών οικονομικών συμφερόντων στην Τουρκία, ενώ η Ουάσινγκτον προωθεί ένα ευρύτερο πλαίσιο κυρώσεων που αφορά ταυτόχρονα το Ιράν και τη Ρωσία. Το γεγονός αυτό προσδίδει πρόσθετο ενδιαφέρον στη συνάντηση των δύο προέδρων στις 22 Σεπτεμβρίου, καθώς η Τουρκία διατηρεί σημαντικές οικονομικές και ενεργειακές σχέσεις τόσο με το Ιράν όσο και με τη Ρωσία.