Τί δείχνουν οι χάρτες για το ενεργειακό πόκερ στην Ανατολική Μεσόγειο

Ο κονιορτός που δημιουργεί η πρόσφατη υπογραφή με την  CHEVRON, εμποδίζει να παρακολουθήσουμε γεγονότα που έχουν σχέση με την ανάπτυξη των ενεργειακών πηγών και οι οποίες συνεχίζονται αδιάκοπα. 

Τα ήδη ανακαλυφθέντα κοιτάσματα σε Κύπρο και Ισραήλ αρχίζουν να υλοποιούν οδούς εξαγωγής τους και εμπορικής τους εκμετάλλευσης. Το Ισραήλ μετά την επιτυχημένη ανακάλυψη των κοιτασμάτων Karish (2,7 Tcf/96 bcm) Karish North (1,2 Tcf/34 bcm), Tanin (920 bcf/26 bcm) και την γρήγορη υλοποίηση του αγωγού μεταφοράς των προς την ενδοχώρα, εξασφαλίζει ενεργειακή επάρκεια.

Παράλληλα, μετά από τις συμφωνίες με την Αίγυπτο, υλοποιείται σταδιακά η εκμετάλλευση του γιγαντιαίου κοιτάσματος Leviathan (22,5 Tcf/635 bcm) αλλά και του Tamar (13,7 Tcf/390 bcm (σχ.1). Ήδη από τον Ιούλιο του 2025, το σκάφος KOBI RUEGG χαρτογράφησε τις υποθαλάσσιες διαδρομές από τα κοιτάσματα προς τα κέντρα επεξεργασίας και υγροποίησης  στην Damietta της Αιγύπτου και ετοιμάζεται η πόντιση των αγωγών που θα τα μεταφέρουν.

Το πιο κάτω σχήμα 2 δείχνει τις διαδρομές χαρτογράφησης του σκάφους, όπου εύκολα διακρίνονται το λιμάνι της Λεμεσού, το κοίτασμα Αφροδίτη (στο θαλασσοτεμάχιο 12), το λιμάνι του Σουέζ και το εργοστάσιο της Damietta.

Συγχρόνως στην Κύπρο μετά από μακροχρόνιες καθυστερήσεις συμφωνήθηκαν: Η εκμετάλλευση και μεταφορά του κοιτάσματος της Αφροδίτης στον αιγυπτιακό σταθμό DAMIETTA για υγροποίηση και εξαγωγή. Δεύτερον, η εκμετάλλευση των κοιτασμάτων Κρόνος και Γλαύκος που ανακαλύφθηκαν στο θαλασσοτεμάχιο 10 από την εταιρία EXXONMOBIL πάλι μέσω της εξαγωγής τους στην Αίγυπτο για υγροποίηση αλλά εκμεταλλευόμενοι τις εγκαταστάσεις που έγιναν για την εκμετάλλευση του κοιτάσματος ZOHR. Βέβαια οι πιο πάνω διαδικασίες αποδυναμώνουν την υλοποίηση του αγωγού EASTMED, με το δεδομένο ότι σημαντικές ποσότητες προωθούνται προς την Αίγυπτο (βλ. σχ. πιο κάτω Map10). 

Παρόλα αυτά, το έργο παραμένει ζωντανό στην περίπτωση που ανακαλυφθούν μεγαλύτερες ποσότητες και αποφασισθεί η χρηματοδότηση, σαν εναλλακτική διαδρομή με το πλεονέκτημα της μη μεσολάβησης της διαδικασίας της υγροποίησης που προσθέτει κοστολογικά βάρη.

Στο παιχνίδι και η Λιβύη με την CHEVRON

Στο ενεργειακό παιχνίδι και η Λιβύη, μετά από την αδράνεια 17 ετών με τις παραχωρήσεις που εξήγγειλε το 2025 για 22 νέα θαλασσοτεμάχια (σχ.3) για 11 στην ξηρά και 11 στη θάλασσα.

 

Στην κοινοπραξία της Τουρκικής εταιρίας TPAO, σε συνεργασία με την REPSOL και την MOL, το θαλάσσιο 07 οικόπεδο έκτασης 10.300 τετρ. χλμ. καθώς και το ευρισκόμενο στην ξηρά στον κόλπο της Σύρτης C3, έκτασης 8.300 τετρ. χλμ. σε συνεργασία με την REPSOL. Επίσης το S4 της ξηράς στην εταιρία CHEVRON, το 01 στην κοινοπραξία ENI-QATARENERGY και το M1 στην εταιρία Aiteo Eastern Exploration and Production Company (Nigeria) (Σχ. 4). Προσδοκά με την άμεση αξιοποίησή τους να ανεβάσει την σημερινή ημερήσια παραγωγή από τα 700.000 βαρ/ημέρα στα περίπου 2.000.000 βαρ/ημέρα.

Παράλληλα η Τουρκία εξήγγειλε ότι θα προχωρήσει και σε σεισμικές έρευνες συνολικού μήκους γραμμών 10.000 χλμ. στα πέντε θαλασσοτεμάχια που της παραχωρήθηκαν από την Λιβύη, μερικά εκ των οποίων εφάπτονται στο όριο της μέσης γραμμής της ελληνικής υφαλοκρηπίδας (βλ. το πιο κάτω σχήμα).

Τουρκία και Αίγυπτος 

Η Τουρκία παράλληλα αποστέλλει το ένα εκ των δύο νεότευκτων θαλάσσιων γεωτρύπανων YILDIRIM και CAGRI BEY και συγκεκριμένα το δεύτερο προς την Σομαλία, με σκοπό την πραγματοποίηση γεώτρησης σε περιοχή, όπου το 2025 έγινε σεισμική έρευνα και φαίνεται ότι προέκυψαν γεωτρητικοί στόχοι υδρογονανθράκων. Το σκάφος απέπλευσε από το λιμάνι του TASUCU στις 16/2/2026 και κατευθύνεται προς την χώρα αυτή.

Η διαμόρφωση του σκάφους δεν του επιτρέπει την διέλευση του μέσω της διώρυγας του Σουέζ και για τον λόγο αυτόν, όπως έγινε γνωστό θα φθάσει στην περιοχή μετά τον διάπλου της Αφρικής. Το πιο κάτω σχήμα δείχνει το ξεκίνημα της πορείας του μέχρι τις 22/2/2026 (κίτρινη γραμμή). 

Η Αίγυπτος σύναψε μια γιγαντιαία συμφωνία με το Ισραήλ για την προμήθεια 130 δισ. κυβικών μέτρων αερίου μέχρι το 2040 , αντί συνολικού τιμήματος 35 δισ.$. Οι ελπίδες της για την μετατροπή της σε χώρα εξαγωγής υδρογονανθράκων λόγω του κοιτάσματος ZOHR εξανεμίστηκαν μετά τους νέους υπολογισμούς, που το προσδιόρισαν στο 1/3 των αρχικών προβλέψεων των 30 τρισ. κυβ. ποδιών. Συνεπώς αναγκάστηκε να γίνει χώρα εισαγωγής εκ νέου, λόγω των τεράστιων ενεργειακών αναγκών της χώρας, που ο πληθυσμός της έχει ξεπεράσει το μέγεθος των 105 εκατ. κατοίκων.

Ελλάδα, CHEVRON και EXXONMOBIL

Τέλος η Ελλάδα χωρίς να παραμένει ανενεργή, προχωρά στην υλοποίηση των πιο κάτω στόχων:

• Παραχώρηση τεσσάρων νέων θαλασσοτεμαχίων στην εταιρία CHEVRON, με την οποία ήδη υπέγραψε στις 16/2/2026 τις σχετικές συμβάσεις, Αυτές θα εισαχθούν  εντός του Μαρτίου για την έγκρισή τους στην Βουλή και εν συνεχεία αναμένονται οι πρώτες σεισμικές διασκοπήσεις που προσδιορίζονται για το τελευταίο τρίμηνο του έτους.
• Η είσοδος της EXXONMOBIL στο θαλασσοτεμάχιο 2 του Ιονίου επιταχύνει την υλοποίηση της πρώτης γεώτρησης, για τις αρχές του 2027. Το 2028 αναμένονται να γίνουν τρεις επιπλέον γεωτρήσεις μία στο θαλασσοτεμάχιο “Ιόνιο” και μια στο θαλασσοτεμάχιο 10 που έχουν παραχωρηθεί στην HELLENIQ ENERGY, καθώς και μια γεώτρηση στα θαλασσοτεμάχια δυτικά της Κρήτης που έχουν παραχωρηθεί στην EXXONMOBIL.
• Αν και σε τρία διαδοχικά market tests δεν εξασφαλίστηκαν οι αναγκαίες ποσότητες για την υλοποίηση του κάθετου διαδρόμου (σχ.5) που θα μεταφέρει υγροποιημένο φυσικό αέριο από την Ρεβυθούσα και το FSRU της Αλεξανδρούπολης προς την Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία και Ουκρανία, αλλά και στη υπόλοιπη Ευρώπη, εν τούτοις στην αναμενομένη σύνοδο της 24ης Φεβρουαρίου και με την αμερικανική συμβολή αναμένεται η ταχύτατη υλοποίηση.

Εμπόδια είχαν προκύψει από τα υπερβολικά τέλη διέλευσης από τις βαλκανικές χώρες, που καθιστούσαν την τελική του τιμή του αερίου μη ανταγωνιστική.

Οι προκλήσεις 

Οι προκλήσεις της Νοτιοανατολικής Μεσογείου για την ανακάλυψη σημαντικών ποσοτήτων υδρογονανθράκων, που θα επιτρέψουν τον αποκλεισμό των ρωσικών, που φαίνονται από τις άοκνες συνεχείς διεργασίες, ενισχύονται και από πολιτικούς σχεδιασμούς.

Η σύναψη του συμφώνου φιλίας της Ελλάδας με την Τουρκία, η οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ (σχ.7) 

καθώς και αυτή μεταξύ του Λιβάνου και της Κύπρου (σχ. 8) και η τελευταία συμφωνία ΑΟΖ του Λιβάνου με την Κύπρο,

 

όπως και η πρόσφατη παρουσία των πετρελαϊκών εταιριών  και άλλων και στην Ελλάδα (σχ.9) αλλά και στην Λιβύη που αναμένεται να επεκταθεί και στην Τουρκία, 

 

κάνουν φανερή την επιθυμία και την προσπάθεια του αμερικανικού παράγοντα να εξασφαλίσει σταθερότητα στη περιοχή, ώστε να είναι δυνατή η υλοποίηση της μεταφοράς του αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη, καθώς και της εκμετάλλευσης των μελλοντικών κοιτασμάτων στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου.