Τραυλού: Η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης περνά και από τη ναυτιλία

Η πρόεδρος, στάθηκε επικριτικά στο ζήτημα των περιβαλλοντικών απαιτήσεων στη ναυτιλία: «Ενώ παρατηρείται χαλάρωση περιβαλλοντικών απαιτήσεων σε άλλους κλάδους, η ναυτιλία συνεχίζει να επιβαρύνεται με περιφερειακά, εισπρακτικού χαρακτήρα μέτρα, στο όνομα της πράσινης μετάβασης».

Στην ομιλία της με τίτλο “Η Ναυτιλία των Ελλήνων: δύναμη σταθερότητας απέναντι στις παγκόσμιες ρήξεις” η κα Τραυλού είπε με έμφαση: «Δεν διανύουμε απλώς μια περίοδο μετάβαση – Βιώνουμε μια ρήξη της παγκόσμιας τάξης, όπου οι κανόνες αμφισβητούνται, η γεωπολιτική ένταση εντείνεται και η οικονομική διασύνδεση εργαλειοποιείται – Οι θαλάσσιες οδοί, οι αλυσίδες εφοδιασμού και το διεθνές εμπόριο βρίσκονται στο επίκεντρο στρατηγικών ανταγωνισμών». Και πρόσθεσε: Παρά τις πρωτοφανείς γεωπολιτικές πιέσεις, τον προστατευτισμό και τη μεταβλητότητα των αγορών, το παγκόσμιο θαλάσσιο εμπόριο αυξήθηκε».

Πρώτη Δύναμη

«Ως η πρώτη δύναμη στην Ευρώπη», συνέχισε η κα Τραυλού, και «ως παγκόσμιος ηγέτης, οφείλουμε να βλέπουμε με καθαρή ματιά τη νέα πραγματικότηtα – Στην πρώτη θέση στη διεθνή ναυτιλιακή κατάταξη βρίσκεται πλέον οριακά η Κίνα. Αξίζει, βέβαια, να σημειωθεί ότι το 44% του υφιστάμενου στόλου της και το 64% των νέων παραγγελιών της ανήκει σε εταιρίες κρατικών συμφερόντων. Από την αλματώδη, όμως, αυτή ανάπτυξη ας κρατήσουμε ότι ο αμετάβλητος στόχος, η σταθερή πολιτική και ο ολιστικός σχεδιασμός μπορούν να αποφέρουν εντυπωσιακά αποτελέσματα».

Σε “εθνικό επίπεδο”, συνεχίζουμε με συνέπεια και αποτελεσματικότητα να επικοινωνούμε τα πραγματικά δεδομένα του κλάδου μας. Έτσι, οι Έλληνες αξιωματούχοι γνωρίζουν εις βάθος τις θέσεις μας και η πατρίδα μας διαθέτει ένα ισχυρό και στρατηγικής σημασίας διαπραγματευτικό, ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην διεθνή σκηνή: τη ναυτιλία των Ελλήνων».

Ασφάλεια ναυσιπλοΐας

Η πρόεδρος της ΕΕΕ αναφέρθηκε στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας υπογραμμίζοντας: «Σε διεθνές επίπεδο, τη χρονιά που πέρασε, η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας παρέμεινε δραματικά στο προσκήνιο. Αναφέρομαι στις συνεχείς επιθέσεις σε Ερυθρά και Μαύρη Θάλασσα και όχι μόνο – Απαιτείται η ναυτιλία να διαφυλαχτεί ως θεματοφύλακας του διεθνούς εμπορίου και της παγκόσμιας ευημερίας. Τον περασμένο μήνα, σε σχέση με τις επιθέσεις σε πλοία μας στη Μαύρη Θάλασσα, τα οποία δραστηριοποιούνταν σε νόμιμο εμπόριο εισαγωγών στην Ευρώπη, τοποθετηθήκαμε με σαφήνεια και ευθύνη, με τη διεθνή ναυτιλία να υπερθεματίζει, συντασσόμενη μαζί μας».

Η κα Τραυλού θύμισε ότι «τον Μάιο του 2025, η ελληνική κυβέρνηση, έχοντας την Προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας (ΟΗΕ), διοργάνωσε, ειδική εκδήλωση στην έδρα του Οργανισμού, στη Νέα Υόρκη, θέτοντας ως προτεραιότητα το θέμα της θαλάσσιας ασφάλειας».

Εκεί, στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών «έθεσα ενώπιον του πρωθυπουργού και του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ ως συλλογική, οικουμενική ευθύνη… την ανάγκη συντονισμένης δράσης για την ασφάλεια στις θάλασσες. Το μήνυμα ήταν και είναι απόλυτα σαφές: Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας είναι παγκόσμιο αγαθό. Η προστασία του περιβάλλοντος, των πλοίων μας, και πάνω απ’ όλα η προστασία της ανθρώπινης ζωής,είναι αδιαπραγμάτευτη. Οι ναυτικοί μας δεν είναι μαχητές. Είναι άμαχοι. Είναι άνθρωποι που μακριά από τον τόπο τους και τις οικογένειές τους κρατούν όρθια την οικονομία και την κοινωνία παγκόσμια Είναι άνθρωποι που μακριά από τον τόπο τους και τις οικογένειές τους κρατούν όρθια την οικονομία και την κοινωνία παγκόσμια».

Ελεύθερο εμπόριο

«Η χρονιά που πέρασε δεν ήταν εύκολη», είπε η κα Τραυλού: «Το 2025 ανέδειξε ξεκάθαρα ότι η ναυτιλία εργαλειοποιείται πολλαπλά, ως μοχλός οικονομικής και εμπορικής πίεσης. Οι θεμελιώδεις αρχές της απελευθέρωσης των αγορών και του ελεύθερου εμπορίου δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται δεδομένες. Και παρότι τα ζητήματα αυτά υπερβαίνουν τον ναυτιλιακό κλάδο, σε καμία περίπτωση δεν μείναμε και δεν μένουμε θεατές. Τα πλοία κινεζικής ναυπήγησης και, στη συνέχεια, οι εισηγμένες εταιρίες στο αμερικανικό χρηματιστήριο βρέθηκαν στο επίκεντρο των αντιπαραθέσεων των δύο μεγάλων εμπορικών μας εταίρων.

Από την πρώτη στιγμή, και σε κάθε στάδιο των διαπραγματεύσεων, επισημάναμε προς όλες τις πλευρές, σταθερά και μεθοδικά, τις αρνητικές επιπτώσεις των μέτρων. Όχι μόνο για τη ναυτιλία, αλλά και για τις εθνικές τους οικονομίες. Με την τεκμηριωμένη ενημέρωση, πετύχαμε ώστε, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής ανακοίνωσαν τα προβλεπόμενα τέλη για τις προσεγγίσεις πλοίων κινεζικής ναυπήγησης, στα λιμάνια τους, τα μέτρα αυτά να έχουν περιορισμένο πεδίο εφαρμογής. Και ως αποτέλεσμα να περιοριστούν στο ελάχιστο οι επιπτώσεις στη ναυτιλία μας».

Αναθεώρηση στρατηγικής

Όπως εξήγησε η πρόεδρος της ΕΕΕ «η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια επιτακτική αναθεώρηση στρατηγικής. Ο προστατευτισμός εντείνεται διεθνώς. Οι παγκόσμιοι ανταγωνιστές κινούνται ταχύτατα. Και μετά από χρόνια σχεδόν μονοδιάστατης εστίασης στα περιβαλλοντικά ζητήματα, αναγνωρίζεται επιτέλους η ανάγκη στήριξης της ανταγωνιστικότητας με απτά μέτρα. Και, όμως, εδώ αναδεικνύεται μία σοβαρή αντίφαση. Ενώ παρατηρείται χαλάρωση περιβαλλοντικών απαιτήσεων σε άλλους κλάδους, η ναυτιλία συνεχίζει να επιβαρύνεται με περιφερειακά, εισπρακτικού χαρακτήρα μέτρα, στο όνομα της πράσινης μετάβασης.

Αναφέρομαι στο EU ETS και το FuelEU, που δημιουργούν στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό και, εν τέλει, επιβαρύνουν τις εταιρείες χωρίς ουσιαστική μείωση των παγκόσμιων εκπομπών. Η Ένωσή μας έχει καταθέσει τεκμηριωμένα στοιχεία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αποδεικνύοντας το πραγματικό κόστος αυτών των μέτρων για την κοινοτική ναυτιλία. Για αυτό και το αίτημα για την απόσυρσή τους παραμένει καθολικό».

Ευρωπαϊκοί θεσμοί

Οι επαφές της Ένωσης «με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και ειδικά με την Επιτροπή, εντατικοποιήθηκαν σε πολιτικό και τεχνικό επίπεδο. Το Νοέμβριο του 2025 ανακοινώθηκε η πρωτοβουλία Sustainable Transport Investment Plan, για την αύξηση της παραγωγής εναλλακτικών καυσίμων για τη ναυτιλία και την αεροπορία. Έπειτα από συντονισμένες ενημερωτικές παρεμβάσεις μας προς τις αρμόδιες υπηρεσίες, στο τελικό κείμενο:

• Υπάρχει ρητή αναφορά σε μια στρατηγική που πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα χαρακτηριστικά όλων των κλάδων της ναυτιλίας και το ρόλο των μικρομεσαίων επιχειρήσεών της.
• Αναγνωρίζεται η συμβολή του καυσίμου LNG στη μείωση των εκπομπών.
• Γίνεται αναφορά στο ρόλο των hubs για την ενεργειακή μετάβαση του κλάδου.
•  Και προβλέπεται η πιθανότητα χρήσης και νέων χρηματοδοτικών εργαλείων εκτός του υπάρχοντος Innovation Fund, το οποίο έτσι κι αλλιώς δεν λειτουργεί για την ποντοπόρο ναυτιλία. Επίσης, σημαντική είναι η Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το EU Industrial Maritime Strategy που αναμένεται να δημοσιευθεί εντός του τρέχοντος μηνός, για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής ναυτιλίας και του ευρύτερου cluster».

Ως Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών, συμμετείχαμε ενεργά στις διαβουλεύσεις και τονίσαμε προς κάθε κατεύθυνση την ανάγκη για την:

• Διατήρηση των Maritime State Aid Guidelines που επιτρέπουν στην ευρωπαϊκή ναυτιλία να παραμένει ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο.
• Εισαγωγή δεσμευτικών στόχων σε παραγωγούς καυσίμων, ώστε να προμηθεύουν εναλλακτικά ναυτιλιακά καύσιμα σε επαρκείς ποσότητες και προσιτές τιμές.
•  Επιστροφή στον κλάδο, των εσόδων που προκύπτουν από τα περιβαλλοντικά μέτρα της Ευρώπης – για όσο καιρό αυτά εφαρμόζονται.

Η κα Τραυλού χαρακτήρισε «θετικό ότι ο Επίτροπος Μεταφορών έχει δεσμευτεί δημοσίως ότι η ναυτιλία θα είναιαναπόσπαστο μέρος του Industrial Maritime Strategy».

Απανθρακοποίηση κλάδου

Για την «μεγαλύτερη πρόκληση του κλάδου – την απανθρακοποίηση και τις πρόσφατες εξελίξεις στον ΙΜΟ (International Maritime Organization) – η κα Τραυλού διευκρίνησε: «Αναφέρομαι στην ανατροπή που σημειώθηκε στη διαδικασία υιοθέτησης της συμφωνίας Net Zero Framework τον Οκτώβριο. Σε μία πρωτόγνωρη για τον Οργανισμό συνεδρίαση, υπήρξε ψηφοφορία για τη διακοπή των εργασιών και την αναβολή της διαδικασίας για ένα έτος.

Μετά από μακροχρόνιες συζητήσεις, στις αρχές του 2025 κατατέθηκε στον ΙΜΟ πρόταση της ναυτιλιακής βιομηχανίας, υποστηριζόμενη από 62 κράτη, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για ένα οικονομικό και ένα τεχνικό μέτρο. Ωστόσο, η πρόταση αυτή εγκαταλείφθηκε με συνοπτικές διαδικασίες, υπό την πίεση κρατών με υπέρμετρα φιλόδοξους και μη ρεαλιστικούς περιβαλλοντικούς στόχους.

Και οδηγηθήκαμε αιφνιδίως σε μια “συμβιβαστική” πρόταση της Σιγκαπούρης, εντελώς διαφορετική σε φιλοσοφία και με σοβαρές αστοχίες. Στην κρίσιμη συνεδρίαση του ΙΜΟ τον Απρίλιο του 2025, η πρόταση αυτή συμφωνήθηκε με χαμηλή πλειοψηφία και σημαντικό αριθμό αποχών, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες, για πρώτη φορά, εξέφρασαν επίσημα την πλήρη εναντίωσή τους. Η Ένωσή μας, από την πρώτη στιγμή, διατύπωσε θεσμικά και δημόσια τις σοβαρές ενστάσεις της. Επρόκειτο για μια συμφωνία που στερούνταν ρεαλισμού, αφού αποτελούσε προϊόν πολιτικών συμβιβασμών και ικανοποίησης ετερόκλητων συμφερόντων, άσχετων με τη ναυτιλία. Το μόνο θετικό στοιχείο της, ήταν ότι, θεωρητικά, θα οδηγούσε σε ένα διεθνές μέτρο.

Ακόμη κι αυτό, όμως, παρέμενε αβέβαιο, δεδομένης και της απροθυμίας της Ευρώπης να δεσμευτεί ξεκάθαρα για την απόσυρση των περιφερειακών της μέτρων. Εδώ, θέλω να κάνω ειδική μνεία στις επιτυχείς προσπάθειες της Ένωσής μας και της χώρας μας. Καταφέραμε να συμπεριληφθεί στο κείμενο της συμφωνίας, τουλάχιστον, η αρχή της μετακύλισης του κόστους των μέτρων στον commercial operator των πλοίων. Μία αρχή που ήδη εφαρμόζεται στα περιφερειακά μέτρα της Ευρώπης. Στα μέσα Αυγούστου κατέστη σαφές ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν την πρόθεση να εναντιωθούν πλήρως στην υιοθέτηση της συμφωνίας, εξαντλώντας κάθε πολιτικό μέσο.

Πρώτη από όλους πάλι, η Ένωσή μας, τοποθετήθηκε δημόσια, επαναλαμβάνοντας τις αδυναμίες της συμφωνίας και καλώντας την παγκόσμια κοινότητα να αντιληφθεί τις πραγματικές ανάγκες του κλάδου. Στη συνεδρίαση του Οκτωβρίου, οι εξελίξεις ήταν συνεχείς και καταιγιστικές. Ανά ώρα μεταβαλλόταν, όχι μόνο η ουσία της συζήτησης, αλλά και η ίδια η διαδικασία.

Και τελικά αναβλήθηκε η συνεδρίαση για ένα χρόνο. Αποδείχθηκε στην πράξη ότι η συμφωνία αυτή δεν διέθετε τη δυναμική για ευρεία, διεθνή αποδοχή. Συνολικά 57 κράτη με σημαντικά νηολόγια όπως η Λιβερία, οι Μπαχάμες και ο Παναμάς, συμπεριλαμβανομένων κρατών υψηλής επίδρασης, όπως η Κίνα, η Σαουδική Αραβία, η Ινδία και άλλες, υπερθεμάτισαν της διακοπής. Η Ευρώπη παρέμεινε αμετακίνητη στη θέση της για άμεση υιοθέτηση της συμφωνίας.

Η χώρα μας, για πρώτη φορά, διαφοροποιήθηκε από τη κοινοτική γραμμή, επιλέγοντας τη στάση της αποχής. Και με την υπερψήφιση της διακοπής της συνεδρίασης, έγινε απολύτως σαφές ότι η πορεία της απανθρακοποίησης της ναυτιλίας χρειάζεται επανεκτίμηση. Με στόχους ρεαλιστικούς. Με σεβασμό στη ναυτιλία, στις οικονομίες των κρατών και στη διαβίωση των πολιτών. Η ναυτιλιακή βιομηχανία δεν είναι στάσιμη. Με την αρχή της αυτορρύθμισης που τη διέπει, κινείται ήδη σταθερά στο δρόμο της απανθρακοποίησης. Αξιοποιώντας κάθε διαθέσιμο τεχνολογικό εργαλείο και λειτουργώντας διαχρονικά σε καθεστώς ελεύθερου και θεμιτού ανταγωνισμού, που αποτελεί τον βασικότερο βραχίονα προόδου και καινοτομίας».

Κλείνοντας την ομιλία της η πρόεδρος της ΕΕΕ δήλωσε: «Η βαθιά τεχνογνωσία των Ελλήνων εφοπλιστών αναγνωρίζεται διαχρονικά σε διεθνές επίπεδο. Και αυτό αποτυπώνεται έμπρακτα με την ανάδειξη συναδέλφων μας σε κορυφαίες θέσεις στους διεθνείς οργανισμούς. Ο Γιάννης Ξυλάς, Πρόεδρος της Intercarg, η Ιωάννα Προκοπίου, designated Πρόεδρος της BIMCO,ο Νικόλας Βενιάμης, Αντιπρόεδρος της ECSA, ο Γιώργος Καραγεωργίου, Αντιπρόεδρος της Intertanko.

Η Ένωση μας είναι η θεσμική και επίσημη φωνή της ελληνικής ποντοπόρου ναυτιλίας. Αυτή αναζητούν, αυτή αναγνωρίζουν και αυτή σέβονται οι συνομιλητές μας σε όλα τα επίπεδα. Μία παγκόσμια κατάκτηση που οφείλουμε όλοι να διαφυλάττουμε. Σημαντική, επίσης, είναι η συμβολή ολόκληρου του ανθρώπινου δυναμικού της Ένωσης μας».

«Πάντα ποντοπόροι – Πάντα πρωτοπόροι».