Γιατί πρέπει ο Έρχιουρμαν να προσέχει τον Ερντογάν

Απέναντι στον Μακάριο είχε κόμπλεξ. Με τον Κληρίδη οι σχέσεις τους ήταν μακρές, αλλά δεν απέφυγε πολλές φορές να τον “καρφώσει”, ακόμη και να τον εκθέσει. Για τον Γιώργο Βασιλείου, που έφυγε από τη ζωή στις 14 Ιανουαρίου και κηδεύεται σήμερα, ο Ντενκτάς είχε αναφέρει πως μπορεί “να πουλήσει ψυγείο σε Εσκιμώους”.

Ο Ραούφ Ντενκτάς ήταν εκφραστής της διχοτόμησης,  διατηρούσε διαχρονικά σχέσεις με το βαθύ κράτος της Τουρκίας, εξυπηρετώντας τα συμφέροντα της Άγκυρας και όχι των Τουρκοκυπρίων. Είχε πει το “Τούρκος φεύγει (Τ/Κ), Τούρκος έρχεται” ( έποικος). Ωστόσο, όπως και κάθε γνήσιος εκφραστής συμφερόντων, έτσι και ο Ντενκτάς, αν και πανίσχυρος όπως λεγόταν, είχε ημερομηνία λήξης. Το 2004 παραγκωνίσθηκε από τον Ερντογάν.

Επιβεβαίωσε πως τα υποχείρια είναι αναλώσιμα. Όπως είναι και όλοι οι ηγέτες του κατοχικού καθεστώτος. Χρησιμοποιούνται και αξιοποιούνται για την προώθηση της πολιτικής της μέχρι να κλείσουν τον κύκλο τους. Ο Ραούφ Ντενκτάς, ως γνωστόν, έφυγε από τη ζωή στις 13 Ιανουαρίου 2012 ενώ νοσηλευόταν σε νοσοκομείο στην κατεχόμενη Λευκωσία. Το δικό του αποτύπωμα ήταν δανεικό, αν και εξέφρασε μια δυναμική πολιτική στο Κυπριακό. Αυτό που εξέφραζε ήταν τα συμφέροντα της Τουρκίας στην Κύπρο.

Όλα αυτά αναφέρονται για δυο λόγους: Πρώτο, για να σημειωθεί ότι, στα κατεχόμενα, το καθεστώς στηρίζεται μόνο από την Τουρκία, η οποία και αποφασίζει. Δεύτερον ότι, ακόμη και ο πανίσχυρος, όπως χαρακτηριζόταν, Ντενκτάς, έφυγε άδοξα από τη θέση του ως ηγέτης του κατοχικού καθεστώτος, παρά το γεγονός ότι ήταν πιστός μέχρι τέλους. Αποχώρησε αδιαμαρτύρητα.

Αποδέχθηκε τις υποδείξεις του Έρντογαν για την αποδοχή της διαδικασίας που οδήγησε στο δημοψήφισμα. “Είτε θα δεχθείς είτε θα αντικατασταθείς”, του είχε διαμηνύσει ο Ερντογάν εκείνο το βράδυ του Φεβρουαρίου 2004, όταν οι διεργασίες για το Κυπριακό, στη Νέα Υόρκη, είχαν φθάσει στην αποκορύφωσή τους. Και δέχθηκε την πρόταση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ και αντικαταστάθηκε στη συνέχεια από τον Μεχμέτ Αλί Ταλάτ.

Η ηχώ του Ντενκτάς στα σημερινά κατεχόμενα

Στα κατεχόμενα, όπως και στην Τουρκία, τιμήθηκε προ ημερών η μνήμη του Ντενκτάς. Ο νυν κατοχικός ηγέτης, Τουφάν Έρχιουρμαν τον χαρακτήρισε σύμβολο της αντίστασης και της αφοσίωσης του τουρκοκυπριακού “λαού”. Συνήθως αυτά που λέγονται σε μνημόσυνα και τελετές δεν έχουν τη βαρύτητα, που τους προσδίδει το ακροατήριο. Έχουν, βέβαια, τη σημασία τους. Ο Έρχιουρμαν έγραψε μεταξύ άλλων στο ειδικό βιβλίο του μνημείου του Ντενκτάς: «…Ο αποφασιστικός αγώνας που δώσατε καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής σας για την τιμή και τα δικαιώματα του τουρκοκυπριακού λαού συνεχίζει να φωτίζει τον δρόμο μας και σήμερα. Η αυτοπεποίθηση που προσφέρατε στον λαό μας θα τυγχάνει θύμησης πάντα με σεβασμό ως ιστορική κληρονομιά».

Οι αναφορές αυτές μπορεί να έχουν μουσειακό χαρακτήρα, να είναι “τυπικές” και επαναλαμβανόμενες, να λέγονται/ γράφονται λόγω “πρωτοκόλλου”. Αλλά δεν είναι μετέωρες. Για παράδειγμα, ο υιός Ντενκτάς, ο Σερντάρ, είναι συνοιδοπόρος με τον Έρχιουρμαν. Τον στήριξε προεκλογικά. Και για το λόγο αυτό η οικογένεια Ντενκτάς τσακώθηκε με τον Τατάρ.

Αλλά η ουσία παραμένει μια: Ο πάλαι ποτέ ηγέτης του κατοχικού καθεστώτος, Ραούφ Ντενκτάς, με νήματα στο στρατιωτικό καθεστώς και στο βαθύ κράτος της Τουρκίας, παρέμεινε χρόνια στην ηγεσία, παρουσιαζόταν κυρίαρχος αλλά αντικαταστάθηκε με συνοπτικές διαδικασίες. Δεν ρωτήθηκε ούτε αυτός, ούτε οι Τουρκοκύπριοι.