Η γεωπολιτική ανυπαρξία της ΕΕ επιβάλλει επανασχεδιασμό του ΝΑΤΟ

Την ώρα που αυτοπαρουσιαζόταν ως σφοδρός πολέμιος της προβληματικής πολιτικής των ανοικτών συνόρων στην ΕΕ, δεν δίσταζε διόλου να διευκολύνει τον κύριο παράγοντα εργαλειοποίησης της λαθροδιακίνησης, την Άγκυρα. Επιπλέον, παρόλο που καλλιεργούσε το προφίλ του υπερασπιστή της Χριστιανικής θρησκείας, η πολυμερής και πολύτροπη συνεργασία του με την Τουρκία αποτέλεσε μεγαλοπρεπέστατο ρεσιτάλ υποκρισίας που εσκεμμένα παράβλεπε την βάναυση καταπάτηση της θρησκευτικής ελευθερίας και τους διωγμούς, που εξαπολύει απέναντι σε χριστιανικούς πληθυσμούς η Άγκυρα, τόσο στο εσωτερικό της χώρας, όσο και στο εξωτερικό (π.χ. Συρία, Αρτσάχ κτλ.).

Εκτός αυτού, υπήρξε υποστηρικτής της εθνικιστικής κυβέρνησης των Σκοπίων, παρέχοντάς τους δάνειο ύψους ενός δισ. ευρώ με ευνοϊκούς όρους, παρά της εκ μέρους των καταπάτησης της Συμφωνίας των Πρεσπών. Σε σχεδόν όλους τους τομείς, οι πολιτικές του κ. Όρμπαν βρισκόταν εκ διαμέτρου αντίθετες με τα ελληνικά συμφέροντα και υπό αυτήν την άποψη, στο καλό να πάει και να μην μας γράφει. Τα περισσότερα κράτη-μέλη της ΕΕ βρήκαν κι αυτά λόγους να πανηγυρίσουν την ήττα Όρμπαν, αλλά για αρκετά διαφορετικούς λόγους. Ο κ. Όρμπαν ήταν στενός πολιτικός σύμμαχος των προέδρων Τραμπ και Πούτιν, οπότε το μαύρισμα που δέχθηκε στις κάλπες θεωρήθηκε ήττα και για αυτούς.

Το σημαντικότερο όμως είναι ότι με την αλλαγή κυβέρνησης στην Ουγγαρία, η ΕΕ ξεπερνάει ίσως τον μεγαλύτερο σκόπελο στην προσπάθειά της να χορηγήσει δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ στην Ουκρανία, η οποία χρειάζεται επειγόντως αυτή την ένεση ρευστού για να συνεχίσει τον πόλεμό με την Ρωσία. Βέβαια, το αν η ΕΕ μπορεί να στείλει το αστρονομικό αυτό ποσό εν μέσω ενεργειακής – και πολύ πιθανόν οικονομικής – κρίσης εξαιτίας της σύρραξης στο Ιράν είναι “άλλου παπά ευαγγέλιο”…

Οι καλύτεροι πελάτες της Τουρκίας στην ΕΕ

Ωστόσο, σε έναν κόσμο όπου επικρατεί η ιδεολογική αγκύλωση, είναι πρόδηλο ότι το ευρωιερατείο θα ριψοκινδυνέψει την σταθερότητα της οικονομίας της γηραιάς ηπείρου για να στηρίξει τις επιλογές του στο Ουκρανικό. Αντί να φοβηθεί τις συνέπειες από το να βρεθεί η Ευρώπη χαντακωμένη σε έναν πόλεμο δύο μετώπων και τους ζωτικής σημασίας κινδύνους, που θα προκύψουν, ακολουθούν με περίσσια αυταρέσκεια μιαν επικίνδυνη πορεία δύο μέτρων και δύο σταθμών, που εξαλείφει το οποιοδήποτε γεωπολιτικό αποτύπωμα της ΕΕ και την στρατηγική της αξία.

Γεγονός ότι, οι Βρυξέλλες ενδιαφέρονται περισσότερο για το τί συμβαίνει εκτός των συνόρων τους παρά εντός. Ενδεικτικά, η παράνομη κατοχή τμήματος της Κύπρου από την Τουρκία και οι απειλές, που εξαπολύει διαρκώς η Άγκυρα εναντίον Αθήνας και Λευκωσίας αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ποια άλλη μεγάλη δύναμη θα άφηνε κάποιο τρίτο κράτος να αμφισβητήσει την παραμικρή ικμάδα της εδαφικής της ακεραιότητας, χωρίς να λάβει γρήγορη και αποφασιστική δράση εναντίον του θρασύτατου γείτονα; Σίγουρα όχι οι ΗΠΑ και η Κίνα, πάντως.

Ακόμα και μεσαίες δυνάμεις, όπως το Ισραήλ, το Ιράν ή άλλες χώρες, θα δεχόταν καμία τέτοια αναθεωρητική συμπεριφορά και θα φρόντιζαν να καταστήσουν πασίδηλο ότι θα κάνουν ό,τι χρειαστεί για να υπερασπιστούν την εδαφική ακεραιότητα και την κυριαρχία τους. Κι όμως, στην ΕΕ, βλέπουμε κάποιους αρχηγούς κυβερνήσεων (π.χ. ο Όρμπαν ή ο Σάντσεθ της Ισπανίας) να συγκαταλέγονται ανάμεσα στους καλύτερους πελάτες και μεγαλύτερους υποστηρικτές της Τουρκίας, πλήττοντας άμεσα με την “μπίζνα” τους εταιρικούς τους συμμάχους.

Ο ιδρυτικός στόχος του ΝΑΤΟ και οι σύγχρονες ανάγκες

Μολονότι θα χρειαζόταν ο Πρόεδρος Τραμπ την σύμφωνη γνώμη του αμερικανικού Κογκρέσου για να αποσύρει τις ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ (γεγονός που καθιστά την προοπτική σχεδόν απίθανη), θα είχε πολύ ενδιαφέρον να βλέπαμε την αντίδραση της ΕΕ, εάν ο Λευκός Οίκος επιχειρήσει να μειώσει την παρουσία των ΗΠΑ στο στρατιωτικό σκέλος της Ατλαντικής συμμαχίας ή να την υποβαθμίσει με κάποιον άλλο τρόπο. Παρότι η 75χρονη συμμαχία εξακολουθεί να χαίρει ευρείας υποστήριξης στις ΗΠΑ, προφανώς δεν εξυπηρετεί πλέον τον αρχικό ιδρυτικό της στόχο, να προστατεύει τις ευρωπαϊκές χώρες από την κομμουνιστική απειλή.

Μετά την διεύρυνση του οργανισμού κατά την δεκαετία του 1990, έχει χρησιμοποιηθεί (καταχρηστικά) για να προκαλεί χάος σε αρκετές χώρες (π.χ. η πρώην Γιουγκοσλαβία, Λιβύη, Ιράκ), γεννώντας αποτελέσματα που συχνά αποδεικνύονται στην πορεία ζημιογόνα για την Δύση, στήνοντας το σκηνικό για μεγαλύτερες και πιο επικίνδυνες μελλοντικές αναμετρήσεις. Η άνοδος του Ισλαμικού Κράτους, μετά την εφαρμογή της αποτυχημένης αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής στην Μέση Ανατολή, ξεπροβάλλει ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της αυτοκαταστροφικής δράσης του ΝΑΤΟ τα τελευταία χρόνια.

Καθώς ο κόσμος αλλάζει, ίσως έφτασε η ώρα να προσαρμοστεί και το ΝΑΤΟ στα νέα δεδομένα. Η ΕΕ προχωρά στην παράκαμψη της έως τώρα αναγκαίας ομοφωνίας αποφάσεων, που εκμεταλλευόταν πολιτικοί, όπως ο κ. Όρμπαν, για να μοχλεύσουν την θέση τους. Ενδεχομένως, το ΝΑΤΟ να χρειαστεί να κάνει το ίδιο ή να εξετάσει το ενδεχόμενο ανασύνθεσης με αναγκαίες αλλαγές στα κράτη-μέλη.

Με την Τουρκία να απομακρύνεται όλο και περισσότερο από την Δύση, η δυνατότητά της να ασκεί βέτο στις αποφάσεις του ΝΑΤΟ αποτελεί ολοένα και μεγαλύτερη απειλή για την συνοχή της συμμαχίας. Σε περίπτωση πραγματικής στρατιωτικής σύρραξης μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας, υπάρχει ποτέ περίπτωση να κινηθούν οι χώρες του ΝΑΤΟ, όπως οι ΗΠΑ εναντίον του Ισραήλ, αν η Άγκυρα επικαλεστεί το άρθρο 5 και ζητήσει την συλλογική άμυνα; Η περίπτωση αυτή φαντάζει απίθανη.

Αντιθέτως, σε μια περίοδο όπου η γεωστρατηγική αξία της Κύπρου ανεβαίνει διαρκώς, για ποιόν λόγο να αποκλειστεί το “αβύθιστο αυτό αεροπλανοφόρο”, που βρίσκεται ακριβώς στον κόμβο των εξελίξεων στην Μέση Ανατολή και την Νοτιοανατολική Μεσόγειο από την ένταξη στο ΝΑΤΟ, εξαιτίας των καπρίτσιων ενός και μόνου κράτους-μέλους, που δεν θεωρείται καν σύμμαχος πλέον από αρκετά κράτη-μέλη. Για πόσο ακόμη θα λειτουργεί η Τουρκία ως κλειδοκράτορας για την είσοδο στο ΝΑΤΟ;

Ίσως να έφτασε η ώρα να καταργηθεί το ΝΑΤΟ υπό την σημερινή του μορφή και να σχεδιαστεί εκ νέου ώστε να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά και δίκαια για να εξυπηρετεί τις ανάγκες του 21ιου αιώνα. Κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ, όπως οι ΗΠΑ και η Ελλάδα (που τυγχάνει να είναι και ανάμεσα στους μεγαλύτερους συνδρομητές του), πρέπει να αφιερώσουν σοβαρή σκέψη στις συμμαχίες τους σε σχέση με την γεωστρατηγική τους θέση και να βεβαιωθούν ότι τα συμφέροντά τους εξυπηρετούνται και τίθενται πάνω από τα ιδεολογικά καπρίτσια των προβατόσχημων λύκων που παρουσιάζονται ως σύμμαχοι.