Κυπριακό: Πού οδηγούν οι παρασκηνιακές μεθοδεύσεις της Ολγκίν
16/07/2026
Οι πληροφορίες που διακινούνται γύρω από τις πρωτοβουλίες της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν και ενός προτεινόμενου «ευέλικτου μοντέλου», προκαλούν εύλογη ανησυχία.
Όσοι έχουν μελετήσει σε βάθος το Κυπριακό εκτιμούν ότι οι ιδέες που φαίνεται να προωθούνται «δεν αποσκοπούν στην ενίσχυση της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά στη δημιουργία ενός νέου πολιτειακού μορφώματος που, κατά τους επικριτές τους, θα αποδυναμώνει τη διεθνώς αναγνωρισμένη κρατική της υπόσταση. Το Κυπριακό, όμως, δεν είναι πρωτίστως διακοινοτικό πρόβλημα. Είναι πρόβλημα εισβολής και συνεχιζόμενης κατοχής ευρωπαϊκού εδάφους από την Τουρκία.
Η σύγχυση αυτών των δύο εννοιών υπήρξε διαχρονικά ένα από τα μεγαλύτερα διπλωματικά πλεονεκτήματα της Άγκυρας και δυστυχώς βρίσκει ευήκοα ώτα και στην ελληνική πλευρά. Ο εκάστοτε Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν συνομιλεί με “ηγέτη των Τουρκοκυπρίων”, αλλά με την ίδια την Άγκυρα.
Η Τουρκία ουδέποτε εγκατέλειψε τον στρατηγικό της στόχο για πολιτικό έλεγχο ολόκληρης της Κύπρου. Από τις γνωστές εκθέσεις του Νιχάτ Ερίμ την περίοδο 1956-1957, μέχρι τη σημερινή πολιτική της Άγκυρας, η επιδίωξη παραμένει ουσιαστικά η ίδια! Είτε μέσω διχοτόμησης, είτε μέσω μιας συνταγματικής δομής, να ελέγχει όλη την Μεγαλόνησο.
Αν οι εκτιμήσεις για τις προτάσεις Ολγκίν που επιδεικνύει μία σημαντική «κινητικότητα» ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, τότε δεν μιλάμε για πρωτοβουλία επανένωσης. Μιλάμε για μια διαδικασία που οδηγεί σταδιακά στην πολιτική αναβάθμιση του κατοχικού καθεστώτος και στην εξίσωσή του με τη διεθνώς αναγνωρισμένη Κυπριακή Δημοκρατία.
Να αναφέρουμε πολύ συνοπτικά ότι οι πληροφορίες που μας ήλθαν από τον… βρετανικό (άραγε τυχαίο;) Independent μιλούν για δύο συνιστώντα κράτη με πολιτική ισότητα και ευρεία αυτονομία, ένα εκ περιτροπής προεδρικό συμβούλιο (όπως του Ανάν), οι περισσότερες κυβερνητικές αρμοδιότητες θα ασκούνται χωριστά από τα δύο συνιστώντα κράτη, ενώ η κεντρική κυβέρνηση θα έχει περιορισμένο ρόλο.
Αυτό σε γενικές γραμμές έχει υποστηρίξει και ο κατοχικός εγκάθετος της Άγκυρας Τουφάν Έρχιουρμαν, που τώρα παρουσιάζεται ως πρόθυμος να συζητήσει το σχέδιο αυτό. Κοντολογίς πρόκειται για συνομοσπονδία δύο υφιστάμενων κρατιδίων που είναι ο πραγματικός στόχος των Τούρκων.
Το ισχυρότερο όπλο της Λευκωσίας
Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν είναι εμπόδιο που πρέπει να παραμεριστεί για να υπάρξει λύση. Είναι το μοναδικό διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος στο νησί, πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Εθνών και διαθέτει πλήρη διεθνή νομική προσωπικότητα. Αυτό αποτελεί το μεγαλύτερο στρατηγικό κεφάλαιο της Λευκωσίας. Είναι το ισχυρότερο διαπραγματευτικό της όπλο, το πραγματικό της brand name!
Η Τουρκία γνωρίζει πολύ καλά ότι δεν μπορεί να αποκτήσει εύκολα διεθνή αναγνώριση του ψευδοκράτους. Επιδιώκει, λοιπόν, να πετύχει το ίδιο αποτέλεσμα μέσα από τη δομή της λύσης, εξισώνοντας πολιτικά το κατοχικό μόρφωμα με την Κυπριακή Δημοκρατία. Αν χαθεί αυτό το πλεονέκτημα, θα πρόκειται για την μεγαλύτερη στρατηγική νίκη της Άγκυρας.
Η παγίδα της πολιτικής ισότητας
Η δημόσια συζήτηση αποφεύγει συστηματικά να εξηγήσει τι σημαίνει στην πράξη η Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία με πολιτική ισότητα. Η πολιτική ισότητα, όπως την ερμηνεύει η τουρκική πλευρά, δεν περιορίζεται στην αποτελεσματική συμμετοχή των δύο κοινοτήτων.
Σημαίνει δικαιώματα αρνησικυρίας, υποχρεωτικές θετικές ψήφους, αριθμητική ισότητα ανεξαρτήτως πληθυσμού (παντελώς αντιδημοκρατικό) και δυνατότητα της τουρκοκυπριακής πλευράς να εμποδίζει τη λήψη αποφάσεων της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Ένα τέτοιο σύστημα δεν δημιουργεί λειτουργικό κράτος. Δημιουργεί θεσμοθετημένη παράλυση.
Και όταν η θεσμοθετημένη παράλυση γίνει αποδεκτή διεθνώς η Άγκυρα θα “σπάσει” αυτό το μόρφωμα και θα διατηρήσει το “Τουρκοκυπριακό Κράτος”, ενώ η Κυπριακή Δημοκρατία θα έχει αυτοκαταργηθεί.
Η αμηχανία Λευκωσίας και Αθήνας
Το παρακάτω ερώτημα δεν αφορά μόνο την κ. Ολγκίν. Αφορά πρωτίστως την κυπριακή κυβέρνηση αλλά και την Αθήνα. Γιατί γίνεται ανεκτή μια διαδικασία που, σύμφωνα με τους επικριτές της, μετακινεί συνεχώς το πλαίσιο προς τις τουρκικές επιδιώξεις; Γιατί δεν διακηρύσσεται με απόλυτη σαφήνεια ότι η διεθνής προσωπικότητα, η συνέχεια και η κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας αποτελούν αδιαπραγμάτευτες κόκκινες γραμμές;
Η Κύπρος δεν χρειάζεται λύση με οποιοδήποτε τίμημα. Χρειάζεται λύση που να εγγυάται ελευθερία, δημοκρατία, λειτουργικό κράτος, πλήρη εφαρμογή του ευρωπαϊκού κεκτημένου και σεβασμό του διεθνούς δικαίου. Και η Αθήνα; Το ελληνικό πολιτικό σύστημα αντιμετωπίζει συχνά το Κυπριακό ως ζήτημα χαμηλής προτεραιότητας, ενώ μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινής γνώμης δείχνει να έχει απομακρυνθεί από ένα εθνικό θέμα, που επί δεκαετίες αποτελούσε κορυφαία υπόθεση του Ελληνισμού. Η αδιαφορία, όμως, δεν αποτελεί στρατηγική. Η λήθη δεν προστατεύει ούτε την Κύπρο, ούτε την Ελλάδα.
Αναμφίλεκτα οι Κύπριοι αδελφοί μας έχουν τον πρώτο λόγο. Η Ελλάδα όμως ως Εγγυήτρια Δύναμη, αλλά και λόγω στρατηγικών και πανεθνικών συμφερόντων θα πρέπει να παίξει τον δικό της ρόλο, τον ρόλο που επιβάλλει η Ιστορία, οι Διεθνείς Συμβάσεις και η υφιστάμενη γεωπολιτική κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή και να παραμείνει ενεργή και δίπλα στην Κύπρο. Ας ληφθεί σοβαρά υπόψη ότι μία δυσμενής για τα ελληνικά συμφέροντα λύση στην Κύπρο, επηρεάζει δυσμενώς όλο το φάσμα των λεγομένων ελληνοτουρκικών προβλημάτων που δημιουργούνται από την αναθεωρητική πολιτική των Τούρκων!
“Άντε να βρούμε μία λύση, όποια και αν είναι”
Στην Κύπρο, αλλά και στην Ελλάδα, έχει αναπτυχθεί από κάποιους κύκλους το αφήγημα «άντε να βρούμε μία όποια λύση τώρα»! Τους χαρακτηρίζω “ναταβρουμενάκηδες” ! Το επιχείρημα τους είναι “ας μαζέψουμε επιτέλους τις όποιες ζημιές μας τώρα, ας μειώσουμε όσο μπορούμε τα τετελεσμένα, ας επιστραφούν κάποια εδάφη (στην προκειμένη πρωτοβουλία κάποιες γειτονιές της …Αμμοχώστου!) και να τελειώνουμε, γιατί η κάθε προηγούμενη προτεινόμενη λύση είναι καλύτερη από αυτήν που υπάρχει τώρα”. Ξεχνούν οι δύσμοιροι ότι αν είχαν γίνει αποδεκτές αυτές “οι λύσεις” που απορρίφθηκαν, η Κύπρος σήμερα δεν θα ήταν αυτή που είναι.
Θα επαναλάβω κάτι που έχει γράψει ο εκλεκτός φίλος μου Δρ. Χρίστος Κληρίδης, πρώην Βουλευτής, πρώην Μέλος του Εθνικού Συμβουλίου, πρώην Μέλος της Διαπραγματευτικής Ομάδας πρώην Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Κύπρου και πλέον Πρόεδρος του κυπριακού πολιτικού κόμματος “ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ”: «Το δίλημμα δεν είναι μεταξύ λύσης και μη λύσης, αλλά μεταξύ μίας καταστροφικής λύσης και της συνέχισης της Κυπριακής Δημοκρατίας μέχρι να βρεθεί μία σωστή και δίκαιη λύση”, μία λύση που θα κατοχυρώνει και τα δικαιώματα της πλειοψηφίας της Μεγαλονήσου».
Αντί επιλόγου
Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι αν η λύση θα ονομάζεται Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία, χαλαρή ομοσπονδία, ή οποιαδήποτε άλλη πολιτική φόρμουλα. Οι ονομασίες έχουν μικρή σημασία όταν αλλοιώνεται η ουσία. Το αδυσώπητο ερώτημα είναι ένα! Θα διαφυλαχθεί η Κυπριακή Δημοκρατία ως το μοναδικό διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος, ή θα αντικατασταθεί από ένα δυσλειτουργικό μόρφωμα που θα βρίσκεται σε μόνιμη πολιτική ομηρία της Τουρκίας;
Κάτι που αναντίρρητα αντίκειται στα συμφέροντα του Ελληνισμού; Η ιστορία δεν θα κρίνει όσους αντιστάθηκαν σε μια λύση που θεωρούσαν επιζήμια. Θα κρίνει εκείνους που, στο όνομα του «ρεαλισμού», αποδέχθηκαν την αποδόμηση της Κυπριακής Δημοκρατίας και άνοιξαν τον δρόμο στην κεκαλυμμένη “λύση των δύο κρατών” για την πολιτική επικυριαρχία της Άγκυρας στην Κύπρο!
Η Κύπρος δεν χρειάζεται οποιαδήποτε λύση. Χρειάζεται μια δίκαιη, δημοκρατική και βιώσιμη λύση, που να τερματίζει την κατοχή, να αποκαθιστά την κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας και να διασφαλίζει ότι καμία τρίτη χώρα δεν θα μπορεί να ελέγχει το μέλλον της Μεγαλονήσου.





