Μυρίζουν έντονα συνομοσπονδία οι ιδέες της Ολγκίν για το Κυπριακό

Η αξιωματούχος του Διεθνούς Οργανισμού, κατά την πρόσφατη επίσκεψη της στην περιοχή, προχώρησε σε βολιδοσκοπήσεις των εμπλεκομένων, για το περιεχόμενο του πλαισίου για το Κυπριακό, το οποίο επιχειρεί, όπως υποστηρίζει, να γεφυρώσει διαφορές, παρακάμπτοντας και συγκλίσεις και σε μεγάλο βαθμό τη συμφωνημένη βάση. Από μια πρώτη ανάγνωση όσων είδαν το φως της δημοσιότητας, φαίνεται ότι το πλαίσιο κινείται σε μια λογική αποκεντρωμένης ομοσπονδίας, που με βάση τις ιδέες που τη συνοδεύουν είναι τόσο χαλαρή, που περνά τον… φράκτη και αγγίζει τη συνομοσπονδία.

Η Στρατηγική Συμφωνία, θα καθορίζει πέραν από το πλαίσιο και βήματα-σταθμούς, με ένα τρόπο εξελεγκτικό. Όχι τυχαία, η βοηθός της κ. Ολγκίν, που πραγματοποίησε επαφές, πριν την κάθοδο της Προσωπικής Απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα στο νησί, είχε επισημάνει ότι θα πρέπει να διασφαλισθούν σε αυτή την προσπάθεια τα εξής: Πρώτον, διαφάνεια στη διαδικασία, δεύτερον να μην αλλάζει δραματικά η καθημερινότητα και τρίτον, όλοι να αντιμετωπίζονται ως Ευρωπαίοι πολίτες (!) 

Κυπριακό: Τα παράλληλα βήματα της Συμφωνίας

Είναι σαφές, σύμφωνα με τα όσα βλέπουν το φως της δημοσιότητας, ότι η Στρατηγική Συμφωνία θα δρομολογήσει, πέραν της έναρξης διαπραγματεύσεων, και τα βήματα, που θα πρέπει να γίνουν παράλληλα. Το γεγονός ότι υιοθετείται μια εξελεγκτική διαδικασία, αυτό θα σημαίνει ότι θα υλοποιούνται διάφορα μέτρα, που θα συμφωνηθούν. Φαίνεται ότι θα υπάρξει μεταβατική περίοδος, που ενδεχομένως να διαρκέσει δυο χρόνια, στη διάρκεια της οποίας θα μπορούσε, μεταξύ άλλων, να  ξεκινήσει απευθείας διεθνές εμπόριο των κατεχομένων, απευθείας πτήσεις και απευθείας διεθνείς επαφές.

Τα τρία άλφα δηλαδή, που είχε προτάξει ο τέως κατοχικός ηγέτης, Ερσίν Τατάρ. Η κ. Ολγκίν φέρεται να θεωρεί ότι θα πρέπει αρχικά να γίνουν εκατέρωθεν κινήσεις καλής θέλησης, που θα είναι σημαντικές και θα δημιουργήσουν δυναμική στην κοινωνία. Στην πορεία, η ιδέα είναι να συζητηθούν (ή θα προταθούν) εδαφικές αναπροσαρμογές, που θα περιλαμβάνουν, σύμφωνα με τα όσα είδαν το φως της δημοσιότητας, την επιστροφή Αμμοχώστου και Μόρφου κλπ. Σημειώνεται ότι η δημοσιοποίηση αυτών των ιδεών προκάλεσε ήδη αντιδράσεις στα κατεχόμενα. 

Είναι σαφές, από τα όσα συζητούνται στη δημόσια σφαίρα και αφορούν διαρροές των συζητήσεων της Προσωπικής Απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα με τους συνομιλητές της,  πως η λογική που διέπει το πλαίσιο Ολγκίν κινείται στη βάση του “αναγνώριση έναντι εδαφών” (εφ. Πολίτης). Στον ΟΗΕ θεωρούν “καλή ένδειξη” το γεγονός ότι ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, όταν πρόσφατα συνάντησε στην Άγκυρα την Μαρία Άνχελα Ολγκίν, άφησε να εννοηθεί πως δεν επιμένει σε λύση δυο κρατών. Είναι προφανές πως η τουρκική πλευρά παρουσιάζεται να συζητά ένα μοντέλο που δεν θα είναι ακριβώς δυο κράτη, αλλά συνομοσπονδία, η οποία θα μπορεί να λειτουργήσει εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Το θέμα της κυριαρχίας και της ασφάλειας

Η Λευκωσία έχει ξεκαθαρίσει πως επιμένει ότι πρέπει να διασφαλισθούν πλήρως τα τρία singles στο πλαίσιο της λύσης. Δηλαδή, την μία ενιαία κυριαρχία, την μία ενιαία προσωπικότητα και την μία ενιαία ιθαγένεια. Περαιτέρω, η συμφωνία να διασφαλίζει πως οτιδήποτε προκύψει θα συνιστά μετεξέλιξη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Είναι σαφές πως αυτή η θέση, που είναι κόκκινη γραμμή για τη Λευκωσία, δεν γίνεται αποδεκτή από την κατοχική πλευρά, η οποία επιμένει στην κυριαρχική ισότητα και στο ίσο διεθνές καθεστώς.

Η κατοχική πλευρά θέλει “μια νέα σχέση”, που θα βασίζεται σε συμφωνία δύο ανεξάρτητων, κυρίαρχων κρατών με συνεταιριστική μορφή (συνομοσπονδία), απορρίπτοντας κάθε μορφή συνέχισης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οι ιδέες που είδαν το φως της δημοσιότητας αναφέρονται, πάντως, σε ένα μοντέλο που δεν θα προβλέπει κοινοβούλιο, αλλά ένα όργανο, στο οποίο θα μετέχει ίσος αριθμός βουλευτών, που θα εκλέγονται, όπως φαίνεται, στα τοπικά κοινοβούλια. 

Η Λευκωσία προτάσσει και το θέμα της ασφάλειας, το οποίο θεωρεί – και είναι – υπαρξιακό ζήτημα. Η αξιωματούχος του Διεθνούς Οργανισμού φαίνεται στο θέμα των εγγυήσεων και της ασφάλειας να επιλέγει μια παλιά δοκιμασμένη συνταγή, η οποία, ειρήσθω εν παρόδω, δεν προχώρησε για μια σειρά λόγους, ποτέ. Δηλαδή, την ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ. Μια επιλογή, την οποία συζήτησε και κατέγραψε αντιδράσεις. Μπορεί κανείς να υποψιασθεί ποια, για παράδειγμα, ήταν η αντίδραση του Γενικού Γραμματέα του ΑΚΕΛ, Στέφανου Στεφάνου, όταν τέθηκε ενώπιόν του αυτή η ιδέα. Ο ηγέτης του ΑΚΕΛ εξέφρασε προβληματισμό και σε άλλες ιδέες της κ. Ολγκίν, σύμφωνα με τα όσα ανέφερε στο Εθνικό Συμβούλιο.

Η Άγκυρα δεν έχει κανένα λόγο να συναινέσει σε ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ καθώς δεν έχει λόγο να υποβαθμίσει την παρουσία της στο νησί και να επηρεάσει τους σχεδιασμούς της στην περιοχή, τους οποίους προωθεί μέσω κατεχομένων. Είναι σαφές πως πολλά θα εξαρτηθούν από τη νέα περιοδεία Ολγκίν στην περιοχή. Εκτός κι εάν είναι αποφασισμένη να προχωρήσει στο επόμενο βήμα, στην πραγματοποίηση της άτυπης Πενταμερούς Διάσκεψης για το Κυπριακό, στο τέλος Ιουλίου στη Γενεύη, ανεξαρτήτως εάν οι εμπλεκόμενοι συμφωνούν ή όχι με τις ιδέες της.