Στα σκαριά η ελληνογαλλική συμμαχία – Οι πιέσεις της Γερμανίας και η χαμένη ευκαιρία με τις ΗΠΑ

Τάρκας Αλέξανδρος
15121
Στα σκαριά η ελληνογαλλική συμμαχία – Οι πιέσεις της Γερμανίας και η χαμένη ευκαιρία με τις ΗΠΑ, Αλέξανδρος Τάρκας

Η Ελλάδα και η Γαλλία προχωρούν στην, κατά την επίσημη ορολογία, "Εγκαθίδρυση Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης στην Άμυνα και Ασφάλεια", κατόπιν μακρών διαπραγματεύσεων για την ιεράρχηση της νομικής ισχύος της (διακρατική συμφωνία, επίσημο ανακοινωθέν, ή απλή δήλωση προθέσεων) και για τις πρακτικές πτυχές της ρήτρας αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής.

Αν και η νέα συμφωνία ουσιαστικά βασίζεται στην κοινή διακήρυξη της 6ης Ιουνίου 2008, των τότε προέδρου Νικολά Σαρκοζί και πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή, η κυβέρνηση χρειάστηκε υπερβολικό χρόνο για να καταλήξει στην αναβάθμιση της. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε δώσει στον Εμμανουέλ Μακρόν διαβεβαιώσεις περί ταχείας υπογραφής, κατά την επίσκεψή του στο Παρίσι στις 29 Ιανουαρίου 2020.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης φέρεται ότι είχε κάνει λόγο για την ανάγκη επίλυσης απλώς ορισμένων λεπτομερειών που θα απαιτούσαν χρόνο λίγων εβδομάδων. Οι λίγες εβδομάδες έγιναν πέντε μήνες μέχρι τον Ιούνιο, όταν η προγραμματισμένη υπογραφή της συμφωνίας αναβλήθηκε την τελευταία στιγμή λόγω, κυρίως, γερμανικών πιέσεων κατά της ταυτόχρονης προμήθειας των γαλλικών φρεγατών Belharra.

Από τότε πέρασαν άλλοι τρεις μήνες και υπήρξαν εντάσεις στις επαφές με τον Γάλλο πρεσβευτή στην Αθήνα Patrick Maisonnave. Ίσως ούτε τώρα να μην επιτυγχανόταν πρόοδος, αν δεν μεσολαβούσε η κορύφωση της τουρκικής επιθετικότητας. Σε αντίθεση με τη, συνήθη στην Ελλάδα, συνωμοσιολογία ότι η αναβολή προμήθειας των Belharra ήταν αποτέλεσμα αμερικανικών πιέσεων, το αποδεδειγμένο γεγονός είναι ότι η Γερμανία ήταν εκείνη που κινήθηκε δραστήρια, ήδη από πέρυσι τον Σεπτέμβριο.

Γερμανικό μπλοκ μέσω Eurogroup

Μεταξύ άλλων κινήσεων, το Βερολίνο φρόντισε να μπλοκάρει, μέσω του Eurogroup, τη χρήση των επιστροφών από τα κέρδη των ελληνικών ομολόγων για αμυντικούς και εξοπλιστικούς σκοπούς. Με τον τρόπο αυτό προκάλεσε στην Αθήνα και στο Παρίσι μείζον πρόβλημα χρηματοδότησης του συμβολαίου των φρεγατών.

Οι γερμανικές κινήσεις στο Eurogroup αποτελούν πλήγμα στις γενικότερες προσπάθειες εξεύρεσης κεφαλαίων για την ενίσχυση της εθνικής άμυνας σε πολλούς τομείς. Η κυβέρνηση δεν είναι άμοιρη ευθυνών, αφού μπορούσε να ξεπεράσει τον σκόπελο του Eurogroup μέσω της ίδρυσης ειδικού αναπτυξιακού ταμείου υποδομών, το οποίο στη συνέχεια θα χρηματοδοτούσε τις αμυντικές ανάγκες από δικούς του πόρους.

Από την πλευρά τους, σαφώς και οι ΗΠΑ δεν είναι ενθουσιασμένες με την προοπτική μιας μακροπρόθεσμης ανάμειξης της Γαλλίας στους ελληνικούς εξοπλισμούς. Ωστόσο, η Ουάσιγκτον δίνει μικρή σημασία σε επιμέρους εξοπλιστικά προγράμματα, καθώς αντιτίθεται κυρίως στη στήριξη που προσφέρει ο Έλληνας πρωθυπουργός στις προτάσεις Μακρόν για τις αμυντικές δομές της Ευρώπης.

Η συγκεκριμένη τοποθέτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έγινε το 2018, όταν ήταν ακόμα αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και ανεξάρτητα από τις Belharra, ή τα μαχητικά Rafale. Υπέρ των προτάσεων Μακρόν είχε ταχθεί και η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, με αποτέλεσμα, στο πλαίσιο του πρώτου γύρου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας-ΗΠΑ, Αμερικανός αξιωματούχος να διαμηνύσει σε Έλληνα υπουργό ότι «αν το εννοείτε, τότε θα κάνουμε άλλη συζήτηση».

Λάθος με την ελληνοαμερικανική συμφωνία

Παράλληλα, τις τρέχουσες ώρες έντασης στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο αποκαλύπτονται λάθη και παραλείψεις της κυβέρνησης και ως προς την αμυντική συνεργασία με τις ΗΠΑ. Ο πρωθυπουργός, ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας και ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος ορθώς κινήθηκαν, από τις πρώτες εβδομάδες της θητείας τους, υπέρ της ταχείας ανανέωσης της Αμοιβαίας Συμφωνίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA).

Το λάθος, όμως, ήταν ότι προτίμησαν την υπογραφή μόνον ενός νέου παραρτήματος της παλαιότερης ελληνοαμερικανικής στρατιωτικής συμφωνίας (MDCA) του 1990, αντί να διαπραγματευθούν μια ευρέως αναθεωρημένη συμφωνία που θα συνδεόταν με την παραχώρηση αμυντικού υλικού και σαφείς αμερικανικές εγγυήσεις για την εθνική ασφάλεια της Ελλάδας.

Η κυβέρνηση έκρινε ότι υπήρχε άνεση χρόνου για ευρύτερη συμφωνία στο μέλλον, παρά τους οιωνούς των καταιγιστικών εξελίξεων με την Τουρκία. Το εκπληκτικό είναι ότι δεν υπήρξε αξίωση παροχής μεγάλων ανταλλαγμάτων, ούτε όταν συνεργάτης του Αμερικανού πρεσβευτή Τζέφρι Πάιατ προέβη σε σχετικές βολιδοσκοπήσεις αυτοβούλως (αφού ήταν λογικό να αναμένονται ελληνικά αιτήματα), κατά τις προκαταρκτικές συζητήσεις για το παράρτημα της MDCA πέρυσι τον Αύγουστο.

Πέραν των ΗΠΑ και της Γαλλίας, ανακύπτουν ερωτήματα για τη στάση και της Γερμανίας στις αμυντικές σχέσεις με την Ελλάδα και την ανάμειξή της στο νέο εξοπλιστικό πρόγραμμα. Η Αθήνα προτείνει την καθιέρωση Στρατηγικού Διαλόγου (ανάλογου με τις ΗΠΑ) και διατηρεί φρούδες ελπίδες για επενδύσεις γερμανικών κεφαλαίων στην ελληνική αμυντική βιομηχανία.

Αντίθετα, πιο χρήσιμο θα ήταν η κυβέρνηση να θέσει ζήτημα απαγόρευσης εξαγωγών υλικού από το Βερολίνο στην Άγκυρα, όπως ορίζεται άλλωστε από τη γερμανική νομοθεσία (παραδοσιακή πρακτική και των ΗΠΑ, με μη έκδοση αδειών εξαγωγής). Είναι αμφίβολο, όμως, αν το Μαξίμου θα προβεί σε μια τέτοια διεκδίκηση.

Η δημοσιογραφία για να είναι αδέσμευτη-ανεξάρτητη πρέπει να χρηματοδοτείται κυρίως από τους αναγνώστες. Πρόκειται για κανόνα αποδεδειγμένης ισχύος. Εάν πιστεύετε ότι το SLpress.gr προσφέρει κάτι ξεχωριστό, ότι αξίζει να επιβιώσει και να βελτιωθεί, ΕΝΙΣΧΥΣΤΕ το.
  • Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του SLpress.gr
  • Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου από άλλες ιστοσελίδες χωρίς άδεια του SLpress.gr. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των 2-3 πρώτων παραγράφων με την προσθήκη ενεργού link για την ανάγνωση της συνέχειας στο SLpress.gr. Οι παραβάτες θα αντιμετωπίσουν νομικά μέτρα.