Θα βρούμε μπροστά μας την δήλωση Μητσοτάκη για την Βενεζουέλα…

Χωρίς περιστροφές λοιπόν. Οι αποφάσεις του Τραμπ αποτελούν μια μεγάλη προσφορά στην Ελλάδα. Μας δίνει την ευκαιρία αναστοχασμού για το πως πραγματικά λειτουργεί ο σύγχρονος κόσμος. Ή μάλλον, πως θα λειτουργεί τουλάχιστον έως την εξεύρεση μιας νέας πλανητικής ισορροπίας. Το αν θα έχει εκ νέου τη μορφή μιας νέας Γιάλτας με τα σύνορα των σφαιρών επιρροής μεταξύ των ισχυρών να αποτυπώνονται σε ένα κομμάτι χαρτί, ουδείς μπορείς να το προβλέψει.

Μικρή σημασία έχει όμως. Ο κόσμος βέβαια, πάντα έτσι λειτουργούσε. Απλά, πλέον, έχουν εκλείψει όλα τα προσχήματα. Όσοι από τους αναλυτές υποστηρίζαμε, ότι στο τέλος της ημέρας ακόμα και το διεθνές δίκαιο λειτουργεί ως… φερετζές συγκάλυψης των πραγματικών κινήτρων και προθέσεων των ισχυρών, αποδεικνύεται ότι ήμασταν πιο κοντά στην αλήθεια. Όχι όσοι ισχυρίζονταν οτιδήποτε διαφορετικό.

Ο Τραμπ απλά μπαίνει κατευθείαν στο ψητό. Και πάλι όμως το πρόσχημα το κατασκεύασε. Είχε κάμποσο καιρό εγερθεί θέμα για το καρτέλ ναρκωτικών που προμηθεύει την αμερικανική αγορά. Ζήτημα νομιμότητας μπορεί να υφίσταται. Όμως, είναι αστείο να προβάλλεται αυτό ως ερμηνεία της επιχείρησης, όταν υπάρχουν πολύ πιο πειστικές εξηγήσεις!

“Οπλοποίηση” της οικονομίας 

Ενδεικτικά, τα πλούσια κοιτάσματα υδρογονανθράκων της Βενεζουέλας, στα οποία θα επιστρέψουν μεγάλες αμερικανικές ενεργειακές εταιρίες. Ακόμα πειστικότερη ερμηνεία είναι η συμμετοχή του Καράκας στην απόπειρα διεθνούς αποδολαριοποίησης της εμπορίας πετρελαίου (σ.σ. τα αποκαλούμενα από τη δεκαετία του 1970 ως «πετροδολάρια»). Οι συναλλαγές σε αμερικανικά δολάρια δημιουργούν τεχνητή ζήτηση για το νόμισμα. Κυκλοφορεί περισσότερο δολάριο στηρίζοντας την αξία του νομίσματος, ενώ οι συναλλασσόμενοι απορροφούν το αμερικανικό χρέος που εκδίδεται σε ομόλογα και διατηρούν υψηλά δολαριακά συναλλαγματικά αποθέματα!

Σε μια χώρα με ιλιγγιώδες χρέος δεκάδων τρισ. δολ. η υπονόμευση της θέσης του δολαρίου ως κύριου αποθεματικού νομίσματος παγκοσμίως αποτελεί ύψιστο θέμα ζωτικής ασφαλείας, καθότι μπορεί να οδηγήσει τις ΗΠΑ σε χρεοκοπία. Επί δεκαετίες, οι κύριοι παραγωγοί – προμηθευτές πετρελαίου, είχαν συμφωνήσει να διεξάγουν τις συναλλαγές σε δολάριο. Ήταν θέμα χρόνου να συντονίσουν την αλλαγή υποδείγματος.

Οι ΗΠΑ θεώρησαν λανθασμένα την πρωτοκαθεδρία του δολαρίου δεδομένη αενάως. Έτσι “οπλοποίησαν” την οικονομία επιδιώκοντας με σκληρές κυρώσεις να πετύχουν άλλους γεωπολιτικούς στόχους. Η αλληλεξάρτηση που είχε δημιουργηθεί απέτυχε να διατηρήσει την ειρήνη και προέκυψαν αντισυσπειρώσεις. Κι αν στην περίπτωση της Ρωσίας, της Κίνας και της Σαουδικής Αραβίας δεν είναι εύκολη υπόθεση να ληφθούν αποτελεσματικά αντίμετρα, η Βενεζουέλα αποτελούσε “μαλακό” στόχο, υψηλής συμβολικής σημασίας.

Η “μεγάλη εξυπηρέτηση” Τραμπ

Δεν έχει νόημα να επεκταθούμε περισσότερο. Αντικείμενο του σχολίου είναι η “μεγάλη εξυπηρέτηση” Τραμπ στην Ελλάδα. Παραμένοντας βέβαια στο ενεργειακό, οι στενές σχέσεις που έχουν αναπτυχθεί ανάμεσα σε Αθήνα και Ουάσινγκτον, προφανώς συμβάλλουν στην ελληνική εθνική ασφάλεια. Ακόμα πιο κρίσιμο είναι όμως, το να μην τρέφει ψευδαισθήσεις η Ελλάδα για τα όρια της ασφάλειας που της εξασφαλίζεται.

Όπως έχουμε επιμείνει σταθερά, βασική απειλή εθνικής ασφαλείας για την Ελλάδα είναι η Τουρκία. Ο αναθεωρητισμός της Άγκυρας στρέφεται ευθέως κατά της Αθήνας, που τρέφει την ψευδαίσθηση ότι οι σχέσεις με τις ΗΠΑ την εξασφαλίζουν απόλυτα. Άλλο όμως να την ενισχύουν και άλλο να θεωρείται πανάκεια και απόλυτη εξασφάλιση, με αποτέλεσμα αδέξιες διπλωματικά κινήσεις.

Ποια είναι όμως η μεγάλη εξυπηρέτηση Τραμπ που οφείλει να δει η Αθήνα; Στην ουσία πρόκειται για ένα δωρεάν μάθημα σύγχρονων διεθνών σχέσεων, που ευθέως μας καλεί να αλλάξουμε πορεία. Το “όποιος μπορεί αρπάζει”, είναι η κυνικότερη εφαρμογή όσων διδάσκει ο ίδιος ο Θουκυδίδης. Η αναθεώρηση στην οποία καλούμαστε να προβούμε συμπεριλαμβάνει το σύνολο της οπτικής μας.

Αρκεί να μην ξεχνάμε ότι στο τέλος, Αθήνα και Σπάρτη αλληλοεξοντώθηκαν και άνοιξαν το δρόμο σε τρίτη δύναμη να αναδυθεί σταδιακά (Μακεδόνες)… Ποιος επωφελείται δηλαδή εάν σκοτώνονται ΗΠΑ και Ρωσία; Η Κίνα! Το γνωρίζουν όμως, αναζητώντας στρατηγικό modus vivendi. Αυτό όμως παίρνει χρόνο. Άρα, η Ελλάδα πρέπει να προφυλαχθεί από τις αρπακτικές διαθέσεις της Τουρκίας, χωρίς να θεωρεί δεδομένη τη σημερινή ισορροπία δυνάμεων στον κόσμο! Γι’ αυτό η στάση της πρέπει να επιλέγει την ψυχραιμία έναντι του “ενθουσιασμού”.

Βενεζουέλα: “Κρείττον του λαλείν το σιγάν”…

Η ρητορική κατάχρηση του διεθνούς δικαίου στερείται νοήματος. Αφενός γελοιοποιείσαι όταν χρησιμοποιείς δυο μέτρα και δυο σταθμά (Ουκρανία vs. Βενεζουέλα) και αφετέρου… και η Τουρκία κάποιο -προσαρμοσμένο και βολικό γι’ αυτήν- διεθνές δίκαιο επικαλείται, επιχειρώντας να μασκαρέψει τις διεκδικήσεις της! Εάν το προηγούμενο της Βενεζουέλας της δείχνει το δρόμο, μοναδικό δραστικό φάρμακο είναι η άρνηση των στόχων της επί του πεδίου. Όλες οι ενέργειες στη σφαίρα της διπλωματίας και αλλού, λειτουργούν επικουρικά.

Η δε αποτροπή δεν εξασφαλίζεται με κομπασμούς περί προμήθειας μερικών εμβληματικών οπλικών συστημάτων που δεν έχουμε καν παραλάβει και εντάξει επιχειρησιακά. Εάν δεν παραμένουμε αθεράπευτα αφελείς, θα πρέπει άμεσα να κινηθούμε ώστε να επιχειρούν ομαλά όσα ήδη διαθέτουμε, αλλά και να γεμίσουμε τις αποθήκες με όπλα… Προπαντός, να αποφύγουμε να ανοίξουμε πληγές στο στράτευμα με επιπόλαιες “μεταρρυθμίσεις”.

Η εικόνα που εκπέμπουμε στο διεθνές περιβάλλον είναι εξίσου σημαντική. Όπως διαφωνήσαμε με την ευκολία που η Ελλάδα σήκωσε το κεφάλι περισσότερο από όλους εναντίον της Ρωσίας, δεν μπορούμε παρά να προειδοποιήσουμε για την επανάληψη του σφάλματος από την ανάποδη. Η παραβίαση του διεθνούς δικαίου δεν μπορεί να είναι αλά καρτ. Ρωσική η κακή παραβίαση και καλή η παραβίαση στην περίπτωση της Βενεζουέλας! “Κρείττον του λαλείν το σιγάν”…

Ελλάδα, διεθνές δίκαιο και Βενεζουέλα

Όταν επί δεκαετίες η χώρα ομνύει στη διεθνή νομιμότητα, πώς σηκώνει ξανά το κεφάλι παραπάνω από το μπόι της τασσόμενη ενθουσιωδώς υπέρ της επιχείρησης στη Βενεζουέλα; Μήπως, περίπου τα ίδια “ανθρωπιστικά” επιχειρήματα χρησιμοποίησαν και οι Τούρκοι στην Κύπρο το 1974; Αντιλαμβανόμαστε, χωρίς να εκτιθέμεθα σε κινδύνους… αν και πρόσφατες δηλώσεις των υπουργών Εξωτερικών και Εθνικής Άμυνας, Γεραπετρίτη και Δένδια, θα επαρκούσαν για να καταδείξουν το μέγεθος της ανοησίας.

Επειδή ουδείς μας ζήτησε υπεραντιδραση και στις δυο περιπτώσεις (Ουκρανία και Βενεζουέλα), χρήζει καθορισμού το κίνητρο που οδηγεί στην επανάληψη αυτής της συμπεριφοράς. Δεν θα ασχοληθώ καθόλου με γραφικούς και την έλλειψη αυτοσεβασμού να σπεύσουν να “επιχειρηματολογήσουν” υπέρ της νέας “επιτυχίας”. Μιας νέας κωλοτούμπας!

Η συμπεριφορά μας είναι γελοία και αναξιοπρεπής, κυρίως όμως εκπέμπει δουλοπρέπεια. Τρέφουν άραγε την ψευδαίσθηση ότι γινόμενοι αρεστοί στον Τραμπ, ως εθελοντές αυλοκόλακες, θα συνεχίσουν να βασιλεύουν; Αυτή η εξουσιολαγνεία είναι επικίνδυνη, διότι το μήνυμα που εισπράττει ο Τραμπ είναι άλλο: Ότι είναι έτοιμοι να αποδεχθούν οτιδήποτε τους ζητηθεί. Ή μήπως όντως είναι;

Με δεδομένο ότι οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν να χάσουν την Τουρκία, τι θα συμβεί εάν η Άγκυρα διαμηνύσει ότι θα κινηθεί για την επίτευξη κάποιου περιορισμένου στόχου σε βάρος της Ελλάδας; Τι ακριβώς μας κάνει να πιστεύουμε ότι η “άδεια” του Τραμπ, με το κατάλληλο φυσικά αντάλλαγμα, θα αποτραπεί λόγω της οσφυοκαμψίας που επιδεικνύουμε; Γεννάει σεβασμό αυτή η συμπεριφορά;

Μήπως λοιπόν την πόρτα της περιπέτειας την ανοίγουμε με ίδια μας τα χέρια; Ας ελπίσουμε, ότι το «δεν είναι ώρα να δούμε τα περί της νομιμότητας», δεν θα τα βρούμε μπροστά μας. Ενδεχομένως και σύντομα. Ακόμα κι αν ο Μαδούρο δώσει τον Ερντογάν τυλιγμένο σε μια κόλλα χαρτί, διότι οι δοσοληψίες ήταν και πολλές και επιλήψιμες…

Σε συνεργασία με το defencepoint