Επιστολή Halc σε Ρούμπιο: Απορρίψτε το τουρκολιβυκό – Το Μαξίμου μαζεύει τις δηλώσεις περί ήττας

Επιστολή προς τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, απέστειλε την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, κατόπιν σχετικών οδηγιών του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές.

Η επιστολή αφορά την πρόσφατη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης για την έγκριση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019, με την ελληνική πλευρά να υπογραμμίζει εκ νέου τις πάγιες θέσεις της. Όπως επισημαίνουν οι ίδιες διπλωματικές πηγές, στην επιστολή υπογραμμίζεται, μεταξύ άλλων, ότι το ψευδεπίγραφο τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι άκυρο και ανυπόστατο, αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και δεν δύναται να παραγάγει έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων κρατών.

Η επιστολή της HALC

Να απορρίψει δημόσια το τουρκολιβυκό μνημόνιο και να ξεκαθαρίσει ότι δεν παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος τρίτων χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, ζητά από τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο το Συμβούλιο Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας (HALC). Παράλληλα το HALC επισημαίνει πως ο Μάρκο Ρούμπιο προειδοποιεί ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο και οι διεκδικήσεις του, θέτουνσε κίνδυνο και αμερικανικά ενεργειακά και στρατηγικά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σε επιστολή προς τον επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, το HALC, του οποίου εκτελεστικός διευθυντής είναι ο Έντι Ζεμενίδης, ασκεί κριτική στην πρόσφατη τοποθέτηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, υποστηρίζοντας ότι είναι ασθενέστερη από τη θέση που είχε διατυπώσει η Ουάσιγκτον το 2019.

Η παρέμβαση έρχεται μετά την επικύρωση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης στις 20 Οκτωβρίου, εξέλιξη που προκάλεσε την αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και επανέφερε στο προσκήνιο τις επιπτώσεις της συμφωνίας για τις θαλάσσιες διεκδικήσεις και τις ενεργειακές έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η οργάνωση αντιπαραβάλλει την αμερικανική στάση με εκείνη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία στις 21 Οκτωβρίου, με τη στήριξη και των 27 κρατών μελών, επανέλαβε ότι το μνημόνιο παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι «άκυρο και δεν μπορεί να παράγει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη». Αντίστοιχες αντιρρήσεις, όπως επισημαίνει, έχουν διατυπώσει η Αίγυπτος και το Ισραήλ.

Αντίθετα, στην απάντησή του στις 22 Οκτωβρίου, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ενθάρρυνε την επίλυση των θαλάσσιων διαφορών μέσω διαπραγματεύσεων καλής πίστης και τον διμερή διάλογο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, ως συμμάχων στο ΝΑΤΟ.
Το HALC υπενθυμίζει ότι το 2019, όταν υπογράφηκε το μνημόνιο, η αμερικανική διπλωματία είχε χαρακτηρίσει τη συμφωνία «αντιπαραγωγική και προκλητική».

Κατά το HALC, η αποφυγή σαφούς αμερικανικής τοποθέτησης επί της νομικής διάστασης του μνημονίου ενέχει τον κίνδυνο να ερμηνευθεί από την Άγκυρα και την Τρίπολη ως σιωπηρή αποδοχή των διεκδικήσεών τους.  Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην παρουσία αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών στις θαλάσσιες περιοχές γύρω από την Κρήτη.

Η επιστολή αναφέρεται στις συμβάσεις που υπέγραψε τον Φεβρουάριο η Chevron για την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων σε τέσσερις υπεράκτιες περιοχές στην Ελλάδα, με ποσοστό συμμετοχής 70%, συμπεριλαμβανομένων των οικοπέδων «Νότια Κρήτη 1» και «Νότια Κρήτη 2».

Όπως επισημαίνεται, η Λιβύη έχει διαμαρτυρηθεί επισήμως για τις ελληνικές έρευνες στις συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές, ενώ το τουρκικό υπουργείο Άμυνας έχει υποστηρίξει ότι τα οικόπεδα της Chevron επικαλύπτονται με τη θαλάσσια ζώνη που το τουρκολιβυκό μνημόνιο αποδίδει στη Λιβύη. Παράλληλα, γίνεται αναφορά στην ExxonMobil, η οποία διαθέτει δικαιώματα έρευνας ως διαχειρίστρια σε δύο θαλάσσια οικόπεδα δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης, όπου έχουν πραγματοποιηθεί σεισμικές έρευνες από το 2022.

Το HALC συνδέει τις συγκεκριμένες επενδύσεις με την προσπάθεια της Ευρώπης να περιορίσει την εξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο και με την ευρύτερη αμερικανική ενεργειακή στρατηγική στην περιοχή. Επικαλούμενη μάλιστα την ίδια την τοποθέτηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, σύμφωνα με την οποία η επίλυση των θαλάσσιων διαφορών ανοίγει τον δρόμο για εμπορικές επενδύσεις και έρευνες, η οργάνωση υποστηρίζει ότι η αμφισβήτηση των θαλάσσιων ορίων δημιουργεί αβεβαιότητα για τις αμερικανικές εταιρείες που καλούνται να επενδύσουν σημαντικά κεφάλαια σε έρευνες μεγάλου βάθους.

Η επιστολή επεκτείνει το ζήτημα και στον τομέα της ασφάλειας, επικαλούμενη τη σημασία της αμερικανικής ναυτικής εγκατάστασης στη Σούδα, μιας από τις σημαντικότερες υποδομές των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αναταράξεις στη ΝΔ

Έντονους εσωκομματικούς τριγμούς προκαλούν στη Νέα Δημοκρατία οι εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, με τις δημόσιες τοποθετήσεις κυβερνητικών βουλευτών να προκαλούν εκνευρισμό στο Μέγαρο Μαξίμου και να αναδεικνύουν διαφορετικές προσεγγίσεις στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος για τους χειρισμούς της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Την αρχή έκανε ο Δημήτρης Καλογερόπουλος, ο οποίος περιέγραψε με τον πλέον γλαφυρό τρόπο την κατάσταση, χρησιμοποιώντας τη φράση «τον ήπιαμε», ενώ τη σκυτάλη πήρε ο Δημήτρης Καιρίδης, κάνοντας ανοιχτά λόγο για «πολιτική ήττα».

Κι αν στην πρώτη περίπτωση η ενόχληση του Μαξίμου επικεντρώθηκε τόσο στο περιεχόμενο όσο και στο ύφος της τοποθέτησης, η περίπτωση του Δημήτρη Καιρίδη παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Κι αυτό διότι δεν πρόκειται απλώς για έναν βουλευτή της ΝΔ, αλλά για τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο του κυβερνώντος κόμματος, ο οποίος είναι παράλληλα καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Στο εσωκομματικό αυτό σκηνικό παρενέβη σήμερα ο Παύλος Μαρινάκης, επιχειρώντας να βάλει τέλος στη συζήτηση περί διπλωματικής ήττας. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος υποστήριξε ότι η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να αναλύεται με «γηπεδικούς όρους», προχωρώντας μάλιστα ένα βήμα παραπέρα, καθώς υποστήριξε πως όποιος χαρακτηρίζει «ήττα» τις εξελίξεις ουσιαστικά νομιμοποιεί, έστω και άθελά του, το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Η παρέμβασή του αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς στρέφεται εμμέσως και εναντίον του ίδιου του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της ΝΔ, ο οποίος είχε χρησιμοποιήσει ακριβώς τον όρο «πολιτική ήττα».

Μαρινάκης: Όποιος μιλάει για ήττα νομιμοποιεί το παράνομο

«Η εξωτερική πολιτική δεν πρέπει να αναλύεται με γηπεδικούς όρους, δηλαδή να μιλάμε για ήττες, ειδικά όταν μιλάμε για παράνομες πράξεις», είπε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, μιλώντας στο ERTnews.

«Σκεφτείτε για παράδειγμα στο σπίτι που μένετε, ο μη γένοιτο, σε μια από τις διπλανές πολυκατοικίες να διαπραχθεί μια παράνομη πράξη. Εδώ μιλάμε για κάτι παράνομο. Θα το λέγατε ποτέ ήττα του συμπολίτη σας που το υπέστη ή νίκη αυτού που το έκανε; Εδώ δεν μιλάμε για διπλωματικό παιχνίδι, στο πλαίσιο του διπλωματικού δικαίου που κάποιοι κέρδισαν και κάποιοι έχασαν. Υπάρχει μια πραγματικότητα, το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Δεν δίνει τη δυνατότητα σε κράτη που δεν έχουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές, όπως η Τουρκία και η Λιβύη, να συνάπτουν ένα τέτοιο μνημόνιο», δήλωσε ο Παύλος Μαρινάκης και πρόσθεσε: «Άρα το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι παράνομο και ανυπόστατο όχι επειδή το λέει η κυβέρνηση, αλλά επειδή το λέει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Το λέει η Ελλάδα μόνο; Όχι, το λέει η Ευρώπη σύσσωμη, το λέει η Αίγυπτος, το λέει το Ισραήλ. Δεν πρέπει να έρχεσαι εσύ και να λες «ήττα». Γιατί; Γιατί στην πραγματικότητα με αυτό το οποίο λες έστω και έμμεσα, εγώ δεν λέω ότι υπάρχει κάποιος δόλος στο πολιτικό σύστημα να νομιμοποιηθεί η Τουρκία, χωρίς να το καταλαβαίνεις όμως νομιμοποιείς το παράνομο».

Καιρίδης: Πολιτική ήττα, δυσάρεστη εξέλιξη

«Πολιτικά είναι μια ήττα για εμάς. Πολιτικά είναι μια ήττα», είπε ο Δημήτρης Καιρίδης στον Real FM και πρόσθεσε: «Διότι η Ανατολική Λιβύη ήταν πάρα πολύ κοντά στην Αίγυπτο και φαίνεται ότι διαλέγει τώρα στρατόπεδο ο Χαφτάρ, το τουρκικό στρατόπεδο. Υπάρχει ένας ανταγωνισμός εδώ. Οι μεν χώρες, εμείς με το Ισραήλ, την Κύπρο και την Αίγυπτο, σε μεγάλο βαθμό. Είναι μια πολιτική ήττα για μας. Το είπα, είναι μια δυσάρεστη, κακή εξέλιξη. Δεν είναι καλή εξέλιξη».

Ο Δημήτρης Καιρίδης επανήλθε σήμερα στο Mega και επιχείρησε να εξωραΐσει τα όσα είπε χθες, ωστόσο μεταξύ άλλων σημείωσε: «Πολιτικά, δεν υπάρχει αμφιβολία, είναι μια δυσάρεστη εξέλιξη, μια αρνητική εξέλιξη. {…} είναι μια αναποδιά, δεν θα έχουμε μόνο επιτυχίες και δεν θα έχουμε μόνο κέρδη».

Καλογερόπουλος: Τον ήπιαμε

Με μια φράση που δύσκολα περνά απαρατήρητη, ο βουλευτής Αθηνών Δημήτρης Καλογερόπουλος σχολίασε τις εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, μετά την έγκρισή του από τη Βουλή της Λιβύης, αποτυπώνοντας με ωμό τρόπο την ανησυχία του για τους χειρισμούς της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

«Τον ήπιαμε», ήταν η χαρακτηριστική αποστροφή του, με τον ίδιο να διευκρινίζει αμέσως μετά: «Ελληνικά το είπα, ε βέβαια».

Ο βουλευτής δεν έμεινε, ωστόσο, μόνο στη φράση αυτή. Επιχείρησε να εξηγήσει την εκτίμησή του, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική πλευρά περίμενε συγκεκριμένες εξελίξεις, ενώ άσκησε κριτική για τους χειρισμούς που έχουν προηγηθεί.

«Καθόμασταν και περιμέναμε για συγκεκριμένα πράγματα. Η εξωτερική πολιτική είναι σοβαρή», ανέφερε, προσθέτοντας ότι, όπως εκτιμά, «από αστοχίες που έχουν γίνει βρισκόμαστε σε ένα σημείο που ο Τούρκος ζητάει και έγγραφη ενημέρωση».

Η αντίδραση του πρωθυπουργικού επιτελείου ήταν έντονη και πολύ αυστηρή προς τον Δημήτρη Καλογερόπουλο. Σε τέτοιο βαθμό υπήρξε ενόχληση ώστε προς στιγμήν μπήκε στο τραπέζι και θέμα διαγραφής του κυβερνητικού βουλευτή, όπως αποκάλυψε σήμερα η Λώρα Ιωάννου.

Σκέψη που γρήγορα αποσύρθηκε από το τραπέζι. Στην λογική του ξηλώματος του κυβερνητικού πουλόβερ. «Κάθε μέρα κάποιος δικός μας δίνει αφορμές. Αν πάμε έτσι στο τέλος δεν θα μείνει κανείς» σχολίαζε κυβερνητικός παράγοντας.

Όσοι κυβερνητικοί απασχολούν την επικαιρότητα δεν σημαίνει ότι κάνουν «λάθος» ή «φάουλ» σημειώνει έτερος κυβερνητικός που διαβαθμίζει τις περιπτώσεις. «Είναι άλλης τάξης το «α και ου και ΔΑΠ ΝΔΦΚ» του Άδωνι Γεωργιάδη που έχει κομματική χροιά ή το «ύφος» του Μ. Λαζαρίδη απέναντι στην Νάντια Γιαννακοπούλου και άλλης τάξης μία παραδοχή διπλωματικής αποτυχίας» λέει.

Ο Δημήτρης Καλογερόπουλος αναγκάστηκε στη συνέχεια να προχωρήσει σε διευκρινιστική δήλωση. Φυσικά σε πολύ διαφορετικό ύφος από το αρχικό. Σε γλώσσα θεσμική και πρέπουσα.

«Σε πρωινή εκπομπή του MEGA News, χρησιμοποίησα μία ατυχή έκφραση, αναφερόμενος στο παράνομο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο έγραψε ο κ. Καλογερόπουλος στο fb και πρόσθεσε: « Η ατυχής διατύπωσή μου δεν αναιρεί τη σταθερή προσήλωσή μου στην εθνική γραμμή, στην προάσπιση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων και στην υπεράσπιση των συμφερόντων της πατρίδας μας».