Από το Πολυχρόνιον των βασιλιάδων στη Βίσση…
10/10/2026
Στη μέση λοιπόν της κυριακάτικης λειτουργίας, νομίζω μετά τον Απόστολο και πριν το Ευαγγέλιο, ακουγόταν σε όλες τις ελλαδικές εκκλησίες και βέβαια στον Άγιο Δημήτριο Ταμπουρίων, από τον Περικλή, τον δεξιό μας ψάλτη, το περίφημο ιδιόμελο “Πολυχρόνιον”…δηλαδή η φήμη του βασιλιά και της βασιλικής οικογένειας.
Κάτι ανάλογο με τη φήμη του Πατριάρχη ή του αρχιεπισκόπου, το οποίο ήλκε την καταγωγή, φαντάζομαι, από τους χρόνους του Βυζαντίου ως μουσική έκφραση του καισαροπαπισμού. Μόνο που το νεότερο Πολυχρόνιον, αυτό που πρόλαβα εγώ, πρέπει να είχε γραφεί από κάποιον Βαυαρό ή Δανό και η μουσική του ηχούσε εντελώς ξένη μέσα στο τυπικό της βυζαντινής ακολουθίας. Έχω προλάβει πολύ μικρός το Πολυχρόνιον του Παύλου και της Φρειδερίκης… αν και νομίζω ότι στους παλιότερους βασιλείς δεν αναφερόταν η βασίλισσα.
Η Φρειδερίκη όμως – η Φρίκη που έλεγε η μάνα μου – ήταν η εξαίρεση! Και βέβαια ζήσαμε το Πολυχρόνιον του Κωνσταντίνου, λίγο πριν την χούντα, το οποίο δημιούργησε θέμα στην Ιερά Σύνοδο αφού η βασιλομήτωρ Φρειδερίκη επέμενε να μνημονεύεται και εκείνη, μετά την Άννα Μαρία, ως βασίλισσα-μητέρα! Έτσι το ιερόν κείμενο διαμορφώθηκε πάνω-κάτω ως εξής:
Πολυχρόνιον ποιήσαι Κύριος ο Θεός τον ευσεβέστατον βασιλέα ημών Κωνσταντίνον, συν τη ευσεβεστάτη βασιλίσση ημών Άννη Μαρία (δοτική κ. Ράλλη!) συν τη ευσεβεστάτη βασιλίσση μητρί Φρειδερίκη (κι άλλη δοτική, η πρόθεση συν βλέπετε)! Εδώ, στο όνομα της Φρειδερίκης ο χορωδός έπρεπε να ανέβει τρεις κλίμακες σ’ ένα συμβολικό κρεσέντο. Έπειτα οι τόνοι χαμήλωναν…Κύριε φύλαττε αυτούς εις πολλά έτη (τρις). Την τρίτη όμως φορά το “εις πολλά έτη” ανέβαινε πάλι σ’ ένα θρίαμβευτικό finale. Μια κορώνα βασιλική κυριολεκτικά.
Αντιλαμβάνεστε ότι είχε γίνει με τις προσθήκες τόσων ονομάτων αρκετά σχοινοτενές το κείμενο και για αυτό οι ψάλτες αγωνιζόντουσαν απελπισμένα να το πούνε σωστά. Η μουσική του, απόλυτα δυτικότροπη και καθόλου βυζαντινή, ταίριαζε περισσότερο σε βαρύτονους όπερας παρά στους κλασικούς ψαλμωδούς της ανατολικής εκκλησίας.
Έχω την εντύπωση ότι στην μητρόπολη, η κυριακάτικη λειτουργία της οποίας αναμεταδιδόταν από το ραδιόφωνο σε όλη την επικράτεια της Ελλάδος Ελλήνων Χριστιανών (ή, στο παρεκκλήσιο των ανακτόρων) υπήρχε μία μικρή χορωδία ειδικά για να ψάλλει το “πολυχρόνιον” σωστά και να ικανοποιείται έτσι η ματαιοδοξία των εστεμμένων… τι πάω και θυμάμαι Διονύση μου…
Βίσση, αντί για Φρειδερίκη!
ΥΓ. Τώρα, αντί για Φρειδερίκες και τέως βασιλιάδες, έχουμε σέξι γριές σαν την κυρία Βίσση και τον τέως της. Αλλά και εγκλήματα σε διυλιστήρια και νεκρούς εργάτες, που δεν αναφέρουν καν τα δελτία ειδήσεων. Δεν χωράνε, προέχουν το ιατρείο της Καρνεάδου και τα σκάνδαλα της συναυλίας.
Αλλά και οι ανελέητες δηλώσεις της αμελέτητης Μελέτη ή του τελευταίου, τηλεοπτικού μαϊντανού που θα γίνει, λέει, υποψήφιος βουλευτής για να σώσει κι αυτός την πατρίδα, (δηλαδή τον παραπαίοντα πρωθυπουργό)… Όλα κι όλα. Τα εγχώρια ΜΜΕ σέβονται την πλουραλιστική ενημέρωση. Ο tempora, Ω μόρτες ρε μάγκα Χαριτόπουλε. Πολυχρόνιε πια στην αθανασία σου. Μαζί με τους καπετάνιους και τους απροσκύνητους. Από την άλλη… Δεν βαριέστε, όπως θα έλεγε κι ο ίδιος, δουλίτσα να γίνει





