Ο εφιάλτης-προειδοποίηση του Σεφέρη για την Ακρόπολη
08/06/2026
Κάθε φορά που ατενίζω από την Πνύκα αυτά τα πολύχρωμα πλήθη απ’ όλα τα μήκη και τα πλάτη της υφηλίου να συσσωρεύονται “πατείς με, πατώ σε” πάνω στον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης – και που χρόνο με τον χρόνο πληθαίνουν ακόμα περισσότερο – θυμάμαι ένα “Όνειρο με την Ακρόπολη” του Γιώργου Σεφέρη (δημοσιευμένο το 1970). Ή μάλλον έναν εφιάλτη, σαν “διδακτική προειδοποίηση” αποξένωσης για σύγχρονους, οκνηρούς, αιθεροπλώους και ανιστόρητους Ελπήνωρες.
Στο όνειρό του, ανεκτίμητο “δώρο” για κάποιους, ένας θλιμμένος και αποσβολωμένος Σεφέρης γίνεται μάρτυρας πάνω στην Ακρόπολη – μαζί με ένα εκστασιασμένο και φαιδρώς αλαλάζων πλήθος – του πλειστηριασμού του Παρθενώνα για μια οδοντόπαστα! «Είναι δαιμόνιοι …», φωνάζει μέσα στ΄ όνειρό του, «θα πελεκήσουν τούτες τις κολόνες σε σχήμα σωληναρίου της οδοντόπαστας». Ο ποιητής μας ένοιωθε «πως το πλήθος φύραινε γύρω μου και μ΄ άφηνε ολότελα μόνο. Τότε είδα τον Παρθενώνα γυμνό ανατριχιαστικά, χωρίς αέτωμα, χωρίς γείσο, με τις κολόνες του πελεκημένες, γυαλιστερές, παρασταίνοντας υπέρογκα σωληνάρια. Ο βραχνάς με τίναξε από το κρεβάτι καθώς ούρλιαζα».
Για τον Σεφέρη, με την γνωστή του στάση απέναντι στο παρελθόν, την ιστορία και τον Ελληνισμό, ήταν σαφές ότι ο εφιάλτης του «καταδίδει μια κοινωνία που μεταμφιέζει, τυφλή και ανήμπορη, τα απομεινάρια της ιστορίας της» και πως η εκποίηση ενός μοναδικού μνημειακού θησαυρού όλης της ανθρωπότητας, συνάδει με την αλλοίωση και την καταστροφή ενός σεβάσμιου παρελθόντος «με ίχνη μάρτυρες… με σκιές αγαλμάτων που κάποτε ζωντανά έγραφαν ιστορίες…». Ο Σεφέρης δεν παραλείπει να μας θυμίσει όμως και μια – επίκαιρη και σήμερα – φράση που έγραψε ο περιώνυμος εξερευνητής ονείρων Σίγκμουντ Φρόυντ μετά από μια επίσκεψή του το μακρινό 1904 (δημοσιευμένη το 1936) στην Ακρόπολη:
«Είμαι καταποντισμένος μέσα σε αυτή την αγιάτρευτη αθλιότητα και δεν μπορώ να την βγάλω από πάνω μου. Κάνουμε διαστημικά ταξίδια, καταπολεμούμε τις αρρώστιες, όμως τον μεγαλύτερο εχθρό του ανθρώπου – τον άνθρωπο – δεν μπορούμε να τον εξουδετερώσουμε.».
Άραγε τι όνειρο θα έβλεπε σήμερα ο Σεφέρης, που μας άφησε και τις “Έξι νύχτες στην Ακρόπολη“, με τα πληθωριστικά και αλλοτριωτικά φαινόμενα υπερτουρισμού και – κυρίως – τι να σημαίνει για τις συσσωρευμένες μάζες των επισκεπτών της η Ακρόπολη σήμερα; Πάντως, στο πόνημά του “Μια διαταραχή μνήμης στην Ακρόπολη”, ο αρχαιομαθής Φρόυντ, σχεδόν ολομόναχος επάνω στην Ακρόπολη, την αισθάνονταν ως “διαταραχή αντίληψης ενός ιδανικού αντικειμένου”. Σήμερα όμως, ο Φρόυντ μάλλον δεν θα έκανε τον κόπο να την επισκεφτεί καν…
