Ο Λόγος και η φιλοσοφική έξοδος από το νεοαντιδραστικό σύστημα

Αφετηρία είναι πάντοτε η επανάσταση σε επίπεδο γλώσσας αρχικά (Χλένικωφ), και στη συνέχεια θεάτρου (Μέγιερχολντ), ποίησης (Μαγιακόφσκι), ζωγραφικής (Μάλεβιτς) και της ρωσικής γενικότερα πρωτοπορίας. Στη συνέχεια μέσω της επαφής και μελέτης των κατακτήσεων της πρωτοπορίας που ακολούθησε σε όλα τα επίπεδα αυτή οδηγείται προς τη σύλληψη και συγκρότηση ενός νέου κριτικού Λόγου, σε στενή συνάφεια πάντοτε με την αναγκαία κριτική ανασυγκρότηση του Λόγου με σύγχρονους ανθρωπιστικούς όρους, σύμφωνα και με τις επιταγές (prétations) και του Χάμπερμας της ιστορικής και νεότερης πρωτοπορίας/μοντέρνας τέχνης, και γενικότερα του Μοντερνισμού.

Σήμερα νεότερες, βαθύτερες, συνδυαστικές και συστηματικότερες αναλύσεις και προσεγγίσεις, δηλαδή γλωσσικές – γλωσσολογικές και στη συνέχεια σημαντικές – σημασιολογικές (significations) γενικότερα, μας επιτρέπουν να φθάσουμε στη σύλληψη ενός σύγχρονου απελευθερωτικού λόγου. Στη συνέχεια η όλη αυτή προσέγγιση και θεωρητικοποίηση οδηγεί στην αυτονόμηση του Λόγου, σε μια γενικότερη και διαρκώς δυναμική σύλληψη.

Συγχρόνως, είναι δυνατή η δημιουργία ενός νέου και κριτικού λόγου, με δυναμική –κριτική θέαση, με βάση τη θεωρία του αφηγήματος (récit), νεολουκατσικής έμπνευσης – προέλευσης, αλλά ακόμη και του μικρο-αφηγήματος (όπως απαιτούσαν καινοφανώς οι νεοαντιδραστικοί  μεταμοντέρνοι, δεδομένου ότι και το μικροαφήγημα εκφράζει και αποτυπώνει αναπόφευκτα την ολότητα, είναι κι αυτά στιγμές στην ιστορική κίνηση, έστω και αποσπασματικά), χωρίς  όμως να γίνεται αναγκαστικά πανάκεια ως μόνη λύση και δυνατότητα.

Έτσι δημιουργείται μέσα από τη θεωρητικοποίηση των αντιθέσεων, των αντιφάσεων, ακόμη και των αντινομιών του συστήματος ένας νέος  δυναμικός – κριτικός λόγος, ως  συγκεκριμενοποίηση πάντοτε του διαρκώς “άλλου” στην κίνησή του προς την απελευθέρωση,  υπό τη διαρκή συνειδητή πράξη της πρωτοπορίας και γενικότερα της συνειδητοποιημένης υποκειμενικότητας.

Ο Λόγος μπορεί μόνο να φωτίζει

Λόγος καθ’ αυτός δεν υπάρχει, ούτε είχε νόημα, αν υπήρχε. Ο Λόγος ιστορικά ήταν η έκφραση της βαθύτερης συνειδητοποίησης της κοινωνίας, της ανάγκης της απελευθέρωσής της από τον δογματισμό και τον σκοταδισμό του Μεσαίωνα. Ο Λόγος και σήμερα, με βάση και την ιστορική – κριτική πορεία του μέχρι τώρα, παρά τις τραγωδίες που πέρασε η ανθρωπότητα, ή θα είναι και πάλι φωτεινός (Lumière), και κατά τούτο απελευθερωτικός – διαφωτιστικός ή δεν θα είναι Λόγος.

Έτσι θα ξεπεραστούν διαλεκτικά και οι ενδοιασμοί του Χάμπερμας, που σε μια εποχή ιστορικής υποχώρησης του κινήματος του Μάη, πίστεψε ότι ο διάλογος με τους νεοαντιδραστικούς μεταμοντέρνους, παρά την αυστηρή κριτική τους εκ μέρους του, θα μπορούσε ενδεχομένως να οδηγήσει σε μια νέα ορθολογικότητα.

Ο Λόγος πρέπει να ανασυγκροτηθεί

Και σήμερα μπροστά στην άκρως αντιδραστική μετεξέλιξη όλων αυτών των νεοσυντηρητικών νεοαντιδραστικών τάσεων, η ρήξη πρέπει να είναι πλήρης με αυτούς, και ο Λόγος είναι ανάγκη ν’ανασυγκροτηθεί αυτοκριτικά, στηριζόμενος στην ιστορική-κριτική παράδοσή του, μέσα σε συνθήκες ακραίας, τραγικής ίσως, κρίσης και αδιεξόδου.

Παρόλα αυτά με βάση τις νεώτερες κριτικές διαλογικές, επιστημονικές-επιστημολογικές δυνατότητες είναι δυνατό να συγκροτηθεί ένας σύγχρονος και ρηξικέλευθος Λόγος, υπό την οπτική της αναγκαίας και επιβαλλόμενης εξόδου από το σύστημα, καθόσον είναι δυνατό να δημιουργηθεί ένας νέος δυναμικός, κριτικός λόγος, συγκεκριμενοποίηση του πάντοτε διαρκώς “άλλου; Προς τι; Η συζήτηση παραμένει ανοιχτή.

Σε κάθε περίπτωση αποσκοπούμε σε ένα ανοιχτό σύστημα-όλο. Μια διαρκή “ανολότητα”, ένα σύστημα που δεν ολοκληρώνεται ποτέ (ανολότητα – non achevé – achévement). Οπότε το όλο ζητούμενο είναι πως θα δημιουργηθεί μέσα από αυτή τη σύγχρονη, τη νέα κριτική θεωρία ένα εναλλακτικό – ανοιχτό – μοντέλο, κοινωνικό, πολιτικό, ιδεολογικό, πολιτισμικό, με επίκεντρο πάντοτε και αναφορά την πράξη του αυτόνομου και χειραφετημένου και πάντοτε ανθρωπιστικά σκεπτόμενου υποκειμένου-ανθρώπου.

Οταν όλα γίνονται “πράγμα”

Και στην εποχή της παγκοσμιοποίησης,  δηλαδή της ολικής κυριαρχίας της πραγμοποίησης, η πρόκληση είναι μέγιστη. Η ανασυγκρότηση του όλου μοντέλου σκέψης και πράξης πρέπει να είναι πλήρης, ολική, δομική, με στόχο πάντοτε την ολική απελευθέρωση του ανθρώπου. Η μοντέρνα μορφικά – μορφολογικά τάση κριτικής θεωρητικοποίησης είναι προς την πολυπρισματική κριτική παράθεση – μία παράταξη μικρών αυτοτελών κειμένων-δοκιμίων, χωρίς σύστημα.

Να βγούμε από το σύστημα (Ο. Revault d’ Allonnes),  ακολουθώντας το υπέρτατο πρόταγμα του μεγάλου καλλιτέχνη της πρωτοπορίας Σκλάβου, αλλά και των Κεφαλληνού, Σαραφιανού, Στάμου, Τσίγκου, Καναγκίνη, Απέργη, Αντωνάκου, Κανιάρη, Τούγια, Κοντού, Ο. Ζούνη, Ζενέτου, κ.α.

Και τέλος, όχι στην φιλολογία της ήττας και γενικότερα σε μια ατέρμονη παρακμιακή θεωρητικολογία, για να παραφράσουμε και τον μεγάλο ποιητή της πρωτοπορίας Β. Λεοντάρη (:όχι στην “ποίηση της ήττας”). Η στοχαστική και αναστοχαστική να είναι με σύγχρονους πάντοτε όρους. Νέα κριτική θεωρία και πράξη, με αναφορά και στο ιστορικό έργο του Αξελού και στο ιστορικό μετακριτικό έργο του Λεφέβρ, που προσπάθησε να διαλεκτικοποιήσει τον μαρξισμό, να βρει μια διέξοδο δια της πράξης, θεωρητικής πρώτιστα, αλλά όχι μόνον. Σε κάθε περίπτωση η 11η θέση για τον Φόυερμπαχ διατηρεί πάντοτε την εγκυρότητα και την επικαιρότητά της.