Ελεονόρα, η Γερμανίδα «Ζαν ντ’ Αρκ του Πότσνταμ»

Παντελής Καρύκας
325

Στις 11 Μαρτίου του 1785 η οικογένεια του αξιωματικού της Πρωσικής Φρουράς Προχάσκα γιόρτασε τη γέννηση ενός κοριτσιού, της Ελεονόρας. Τα ευτυχισμένα χρόνια ήταν πάντως λίγα για την μικρή Ελεονόρα. Η συντριβή της Πρωσίας από τον Ναπολέοντα, το 1806, συνέπεσε με τον θάνατο της μητέρας της και την απόλυση του πατέρα της από τον διαλυμένο πρωσικό Στρατό. Μη μπορώντας να τη θρέψει ο πατέρας της την έστειλε στο ορφανοτροφείο του Στρατού.

Η Ελεονόρα από τότε έμαθε να μισεί τους Γάλλους κατακτητές. Από το ορφανοτροφείο κατέληξε υπηρέτρια σε κάποιο πλούσιο σπίτι, έχοντας όμως πάντα μέσα της την λαχτάρα να εκδικηθεί τους Γάλλους. Το ξέσπασμα του πολέμου του 1813 της έδωσε την ευκαιρία.

Το Ελεύθερο Σώμα εθελοντών του φον Λίτσοβ, δεχόταν για κατάταξη κάθε άνδρα που παρουσιαζόταν. Η Ελεονόρα τότε μεταμφιέστηκε σε άνδρα και κατατάχθηκε με το όνομα Αύγουστος Ρεντς. Ο στρατιώτης Ρεντς κατατάχθηκε ως τυμπανιστής αφού φαινόταν πολύ αδύναμος για να κρατήσει όπλο.

Αργότερα όμως, οι ανάγκες του αγώνα, υποχρέωσαν τους ανωτέρους του να του δώσουν όπλο. Στη μάχη του Γκέρντε ο «στρατιώτης» Ρεντς βρισκόταν ενταγμένος στο 1ο Τάγμα Εθελοντών Κυνηγών του Σώματος, το οποίο επιτέθηκε στους οχυρωμένους Γάλλους.

Σε κάποια φάση της μάχης οι άνδρες του τάγματος, αντιμετωπίζοντας τους Γάλλους εντός του χωριού, σε σώμα με σώμα πάλη, έδειξαν σημάδια κάμψης. Τότε ο πρώην τυμπανιστής Ρεντς άρπαξε ένα γαλλικό τύμπανο και όρθιος άρχισε να χτυπά τον σύνθημα της εφόδου. Οι άνδρες πράγματι σταμάτησαν τη φυγή και με νέα ορμή επιτέθηκαν και τσάκισαν τους Γάλλους.

Άνδρες του Ελεύθερου Σώματος του φον Λίτσοφ.

Ο στρατιώτης Ρεντς όμως είχε δεχτεί ήδη τα βόλια των εχθρών. Μεταφέρθηκε στον πρόχειρο σταθμό επίδεσης. Ο γιατρός του τάγματος έσκισε τη στολή για να δει τα τραύματα. Τότε με μεγάλη έκπληξη διαπίστωσε ότι ο στρατιώτης Ρεντς ήταν γυναίκα. Ήταν η Ελεονόρα Προχάσκα.

Η βαριά τραυματισμένη Ελεονόρα μεταφέρθηκε σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης στο γειτονικό Ντάνεμπεργκ, όπου ύστερα από τριών εβδομάδων μάχη με τον θάνατο άφησε εκεί την τελευταία της πνοή. Η Ελεονόρα, η «Ζαν ντ’ Αρκ του Πότσνταμ», όπως ονομάστηκε, πέρασε από τότε στον θρύλο. Ο ίδιος ο Μπετόβεν συνέγραψε ένα λιμπρέτο για αυτήν, ενώ η γενέτειρά της την τίμησε με την ανέγερση μνημείου.