Να αναγνωριστεί σαν πατέρας της Ελλάδας ο Καποδίστριας
11/06/2026
Ο Ι. Καποδίστριας θεωρείται ήδη από πολλούς ιστορικούς ως ο “αρχιτέκτονας” του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Αν και ο όρος “Πατέρας του Έθνους” αποδίδεται συχνά σε ηγετικές μορφές όπως ο Ουάσινγκτον στις ΗΠΑ ή ο Κεμάλ στην Τουρκία, η ανακήρυξη του Καποδίστρια σε έναν αντίστοιχο επίσημο τίτλο θα βασιζόταν στους παρακάτω πυλώνες.
Όταν έφτασε ο Καποδίστριας στην Αίγινα το 1828, η Ελλάδα δεν ήταν κράτος, αλλά ένας σωρός ερειπίων. Η συμβολή του στην οικοδόμηση των βάσεων είναι αξεπέραστη: Κατήργησε την αναρχία των τοπικών φατριών και δημιούργησε κεντρική κυβέρνηση. Ίδρυσε δικαστήρια και θέσπισε τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Θεμελίωσε την Εθνική Χρηματιστική Τράπεζα και εισήγαγε το πρώτο εθνικό νόμισμα, τον Φοίνικα.
Χωρίς τις διεθνείς διασυνδέσεις και το κύρος του Καποδίστρια, τα σύνορα της Ελλάδας μπορεί να ήταν πολύ πιο περιορισμένα (π.χ. μόνο η Πελοπόννησος): πέτυχε τη διεύρυνση των συνόρων στη γραμμή Αμβρακικού – Παγασητικού και χρησιμοποίησε την πρότερη διπλωματική εμπειρία για να εξασφαλίσει την αναγνώριση της πλήρους ανεξαρτησίας της Ελλάδας με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου (1830).
Ο Καποδίστριας έδωσε ακόμη βάση στην κοινωνική και εκπαιδευτική πρόνοια, καθώς πίστευε ότι ένας λαός δεν μπορεί να είναι ελεύθερος αν είναι απαίδευτος ή πεινασμένος. Ίδρυσε το Ορφανοτροφείο της Αίγινας και το Κεντρικό Σχολείο, ενώ προώθησε την αλληλοδιδακτική μέθοδο. Ακόμη άνοιξε τη Γεωργική Σχολή της Τίρυνθας για τον εκσυγχρονισμό της παραγωγής και εντατικοποίησε την παραγωγή της πατάτας.
Ο Καποδίστριας, πρώτος των Ελλήνων
Παρά τις πάμπολλες ελληνικές και ξένες ιστορικές περιγραφές ως “Πατέρας της Ελλάδας”, η ανακήρυξη ως τέτοιου απαιτεί συνήθως μια περίοδο εθνικής ομοψυχίας. Ο Καποδίστριας, παρά το τεράστιο έργο του, αντιμετώπισε σκληρή εσωτερική αντιπολίτευση. Η ολιγαρχία ένιωθε ότι απειλείται από το κρατικό του μοντέλο, γεγονός που συνέβαλε στη δημιουργία του κλίματος που κατέληξε στη δολοφονία του. Η δολοφονία αυτή διέκοψε απότομα το έργο του και βύθισε τη χώρα στον εμφύλιο σπαραγμό, εμποδίζοντας την άμεση ιστορική του δικαίωση.
Αν ο Κολοκοτρώνης ήταν η ψυχή ή ο Πατέρας της Ελληνικής Επανάστασης, ο Καποδίστριας υπήρξε ο Πατέρας της Ελλάδας με τα λόγια του ίδιου του Κολοκοτρώνη. Για να ανακηρυχθεί, βέβαια, και τυπικά “Πατέρας της Ελλάδας”, η σύγχρονη ιστοριογραφία εστιάζει στο γεγονός ότι ο Καποδίστριας μετέτρεψε μια επανάσταση σε κράτος. Δεν ήταν απλώς ένας Κυβερνήτης (Πρόεδρος), αλλά ένας οραματιστής που θυσίασε την προσωπική του περιουσία και τη ζωή του για να δώσει νομική και θεσμική υπόσταση στην ελευθερία των Ελλήνων. Αυτό παραμένει στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων.
Αντί για την ημερομηνία θανάτου του, η Ελληνική Βουλή μπορεί να υιοθετήσει την ημερομηνία γέννησης του Ι. Καποδίστρια δηλαδή την 10η Φεβρουαρίου ως ημέρα μνήμης του “Πατέρα της Ελλάδας” Ι. Καποδίστρια. Αυτό συμβολικά συνεπάγεται τη χαρά της γέννησης και της ελπίδας. Κάτι ανάλογο εορτάζεται στην Ινδία με τον Μαχάτμα Γκάντι. Τέλος, μία καθιέρωση ετήσιου “Βραβείου Διπλωματίας Καποδίστρια” από το Υπουργείο Εξωτερικών θα ήταν μία άλλη συνοδευτική συμβολική κίνηση.
