Ναυμαχία Κορινθιακού… Στρατήγημα και αφανισμός των Σαρακηνών

Παντελής Καρύκας
631

Η ναυμαχία του Κορινθιακού ήταν μια από τις πολλές συγκρούσεις Βυζαντίου και Αράβων τον 9ο αιώνα μ.Χ. Δόθηκε το 873 μ.Χ. και αποτελεί μια από τις πλέον αξιομνημόνευτες νίκες του μεγάλου, αν και εν πολλοίς αγνώστου, Βυζαντινού ναυάρχου Νικήτα Ωορυφά.

Σύμφωνα με τους χρονικογράφους Θεοφάνη και Ιωάννη Σκυλίτζη, το αραβικό εμιράτο της Κρήτης είχε καταστεί ιδιαίτερα επικίνδυνος αντίπαλος του Βυζαντίου στην περίοδο βασιλείας του πρώτου Μακεδόνα βασιλιά Βασιλείου Α΄.

Ο εμίρης Σαέτ διέταξε τον εξωμότη Φώτιο να επιτεθεί στα βυζαντινά εδάφη, επικεφαλής ισχυρής μοίρας 50 τουλάχιστον πολεμικών. Ο Φώτιος, που περιγράφεται ως ιδιαίτερα τολμηρός και έξυπνος, δεν δίστασε να εισέλθει ακόμα και στη θάλασσα της Προποντίδας, θέλοντας να ταπεινώσει την Αυτοκρατορία.

Ωστόσο, κατά την έξοδό του από τα στενά του επιτέθηκε ο βυζαντινός στόλος υπό τον δρουγγάριο Νικήτα Ωορυφά και τον κατανίκησε. Ο αραβικός στόλος έχασε τουλάχιστον 20 πλοία και επέστρεψε ταπεινωμένος στην Κρήτη. Μερικούς μήνες αργότερα, όμως, ο Φώτιος επανήλθε έμπλεος μένους θέλοντας να εκδικηθεί.

Ο αραβικός στόλος, αγνώστου συνθέσεως, έπλευσε προς την Πελοπόννησο το 873 μ.Χ. και άρχισε να λεηλατεί με αγριότητα τα παράλια σπέρνοντας τον τρόμο, τον πανικό και τον θάνατο. Ο Ωορυφάς πληροφορήθηκε την παρουσία των Αράβων και έσπευσε να τον συναντήσει.

Δεν γνωρίζουμε τον αριθμό ή το είδος των σκαφών που διέθετε. Πάντως, πλέοντας με ούριο άνεμο ο Βυζαντινός ναύαρχος έφτασε τις Κεχριές, στο ανατολικό λιμάνι της Κορίνθου. Εκεί πληροφορήθηκε πως οι Άραβες είχαν πλεύσει νότια και είχαν λεηλατήσει τη Μεθώνη, την Πύλο και την Πάτρα και ότι είχαν εισέλθει στον Κορινθιακό.

Ο Ωορυφάς, αν ακολουθούσε τα ίχνη των αντιπάλων του περιπλέοντας την Πελοπόννησο, ήταν δεδομένο ότι δεν θα τους προλάβαινε. Έπρεπε να σκεφτεί κάτι άλλο. Και το βρήκε. Αντί να περιπλεύσει την Πελοπόννησο, για να βρεθεί στον Κορινθιακό, έσυρε τα πλοία του στον ισθμό της Κορίνθου και βρέθηκε στον Κορινθιακό.

Αυτό έκαναν και οι αρχαίοι Έλληνες άλλωστε, μέσω της περίφημης Διόλκου. Δεν είναι γνωστό αν την εποχή εκείνη σωζόταν η Δίολκος και ποια ακριβώς μέθοδος χρησιμοποιήθηκε από τον Νικήτα Ωορυφά. Σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα μετρά και στη συγκεκριμένη το αποτέλεσμα ήταν ο απόλυτος τακτικός αιφνιδιασμός των Αράβων.

Οι Βυζαντινοί επέπεσαν στους ανυποψίαστους Άραβες και τους συνέτριψαν, βυθίζοντας πολλά εχθρικά πλοία και σκοτώνοντας ή αιχμαλωτίζοντας χιλιάδες, μεταξύ των οποίων και τον προδότη Φώτιο. Χειρότερη μοίρα ανέμενε τους χριστιανούς που εκούσια συμπολεμούσαν με τους Άραβες και αιχμαλωτίσθηκαν. Εκτελέστηκαν όλοι με φρικτά βασανιστήρια προς παραδειγματισμό.

Ορισμένοι σύγχρονοι ιστορικοί αμφισβητούν πάντως και τον τρόπο και τον χρόνο της συγκεκριμένης ναυμαχίας. Έτσι άλλοι την τοποθετούν χρονικά στο 879 μ.Χ., ενώ άλλοι απορρίπτουν την πιθανότητα να έσυρε τα πλοία του από τον ισθμό ο Ωορυφάς.