Οι επιδόσεις της Ελλάδας στο παγκόσμιο τένις

Τα τελευταία 8-9 έτη, αυτή η χρόνια προβληματική κατάσταση έχει αλλάξει θεαματικά, χάρις στην παρουσία του Στέφανου Τσιτσιπά κατά κύριο λόγο, και δευτερευόντως της Μαρίας Σάκκαρη. Ο Στ. Τσιτσιπάς έφτασε μέχρι την τρίτη θέση της παγκόσμιας κατάταξης το 2021, ενώ η Μ. Σάκκαρη επίσης μέχρι την τρίτη θέση το 2022. Η ανάλυση που ακολουθεί, σκιαγραφεί την ελληνική παρουσία στα κυριότερα τουρνουά της παγκόσμιας αντισφαίρισης (τένις) διαχρονικά, τόσο στους άνδρες, όσο και στις γυναίκες.

Οι μεγαλύτερες διοργανώσεις του παγκόσμιου τένις είναι τα 4 ετήσια τουρνουά Grand Slam (Wimbledon – Λονδίνο, Roland-Gaross – Παρίσι, US Open – Νέα Υόρκη, και Australian Open – Μελβούρνη), ενώ πέμπτη σε σπουδαιότητα διοργάνωση θεωρείται το ATP Finals στους άνδρες και το WTA Finals στις γυναίκες, στα οποία αγωνίζονται οι οκτώ (8) πρώτοι/ πρώτες στην παγκόσμια κατάταξη στο τέλος κάθε  έτους.

Τα στοιχεία της έρευνας αντλήθηκαν από τις επίσημες ιστοσελίδες www.atptour.com για τους άνδρες (Association of Tennis Professionals), www.wtatennis.com για τις γυναίκες (Women΄s Tennis Association), και τη wikipedia.

Οι ελληνικές επιτυχίες στο τένις των ανδρών

Ο Στ. Τσιτσιπάς έπαιξε το 2021 στον τελικό στο Γαλλικό Όπεν (Roland-Gaross), ενώ το 2023 συμμετείχε στον τελικό στο Αυστραλιανό  Όπεν. Και τις δύο φορές έχασε από τον Νόβακ Τζόκοβιτς.

Στον πίνακα 1 αναφέρονται τα διεθνή τουρνουά ανδρών (Grand Slam, ATP Finals, ATP Masters 1000, ATP 500, και ATP 250) με ελληνική συμμετοχή στον τελικό. Κατά κανόνα στα 1000άρια συμμετέχουν περισσότεροι αθλητές που βρίσκονται πιο ψηλά στην παγκόσμια κατάταξη σε σχέση με τα 500άρια, ενώ με τη σειρά τους τα ATP 500 θεωρούνται πιο ανταγωνιστικά από τα 250άρια.

Πίνακας 1
ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ ΑΝΔΡΩΝ ΣΤΟΝ ΤΕΛΙΚΟ ΣΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΔΙΕΘΝΗ ΤΟΥΡΝΟΥΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΦΑΙΡΙΣΗΣ

(τα έτη με έντονα γράμματα είναι οι κατακτήσεις τροπαίων)

Α/Α	ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ ATP TOUR	ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ	ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟΝ ΤΕΛΙΚΟ ΣΤΟ ΜΟΝΟ	ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟΝ ΤΕΛΙΚΟ ΣΤΟ ΔΙΠΛΟ
1	Grand Slam	Roland-Gaross	2021
2	Grand Slam	Australian Open	2023
3		ATP Finals	2019
4	1000	Monte-Carlo Masters	2021, 2022,    2024
5	1000	Madrid Open	2019
6	1000	Italian Open	2022
7	1000	Canadian Open	2018
8	1000	Cincinnati Masters	2022
9	500	Rotterdam Open	2022
10	500	Mexican Open	2021
11	500	Dubai Tennis Championships	2019, 2020,  2025
12	500	Barcelona Open	2018, 2021,  2023, 2024
13	500	China Open	2019
14	500	Hamburg Open	2020
15	500	Almaty Open (Καζακστάν)	2022
16	250	Open 13 (Μασσαλία)	2019, 2020
17	250	Los Cabos Open (Μεξικό)	2023
18	250	Stuttgart Open		2026
19	250	Mallorca Open	2022
20	250	Swiss Open	2026
21	250	Stockholm Open	2018, 2022
22	250	European Open (Αμβέρσα)		2023
23	250	Lyon Open	2021

 

ATP Tour (άνδρες – ελληνικές συμμετοχές στον τελικό)

Γαλλικό  Όπεν (Roland-Gaross)
Αυστραλιανό  Όπεν
ATP Finals

1000άρια τελικό σε 5 από τα 9 τουρνουά (ποσοστό 55,5%)
500άρια τελικό σε 6 από τα 15 τουρνουά (7 στα 16 με το Αλμάτυ  Όπεν) – ποσοστό 43,7%
250άρια τελικό σε 8 από τα 32 τουρνουά (ποσοστό 25%)

Το Αλμάτυ  Όπεν ανήκει κανονικά στη σειρά των τουρνουά ATP 250, αλλά το 2022 που αγωνίστηκε ο Στ. Τσιτσιπάς στον τελικό, ήταν στο ATP 500.

Το φαινόμενο Τσιτσιπάς

Πέραν των δύο (2) Grand Slam με τη συμμετοχή του Στέφανου Τσιτσιπά στον τελικό, σε 19 από τα υπόλοιπα 21 τουρνουά του ATP Tour – που αναφέρονται στον πίνακα 1 – υπήρξε ελληνική συμμετοχή στον τελικό στο “μονό”, ενώ στο “διπλό” Έλληνες τενίστες πήραν μέρος σε τελικό σε 2 από τα 23 συνολικά προαναφερθέντα τουρνουά του ATP Tour (τα αδέλφια Στέφανος και Πέτρος Τσιτσιπάς το 2023 στην Αμβέρσα, και ο Στέφανος Σακελλαρίδης το 2026 στη Στουτγκάρδη – και τα δύο είναι 250άρια). Ο Νίκος Καλογερόπουλος ήταν φιναλίστ στο διπλό το 1968 στη Ρώμη, αλλά τότε το τουρνουά αυτό δεν ήταν ούτε 250άρι.

Ουσιαστικά και κυριολεκτικά ο Στέφανος Τσιτσιπάς έβαλε την Ελλάδα στον παγκόσμιο χάρτη της αντισφαίρισης, αφού και στα 21 τουρνουά του ATP Tour με ελληνική συμμετοχή στον τελικό στο “μονό”, όλες οι ελληνικές συμμετοχές στον τελικό οφείλονται σε αυτόν (!). Από τα 21 τουρνουά στα οποία ήταν φιναλίστ στο “μονό”, στα 9 κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο.

Μάλιστα έχει παίξει στον τελικό στα 5 από τα 9 τουρνουά ATP Masters 1000, και στα 7 από τα 16 τουρνουά ATP 500. Δηλαδή έχει συμμετάσχει στον τελικό στο “μονό”, στα μισά τουρνουά (15 από τα 30 συνολικά) των Grand Slam (2), του ATP Finals, των 1000 (5) και των 500 (7)!

Ο Στ. Τσιτσιπάς έχασε στον τελικό σε δύο ATP Masters 1000 από τον Νόβακ Τζόκοβιτς (σε Μαδρίτη και Ρώμη), και σε έναν από τον Ράφα Ναδάλ (στο Τορόντο). Σε ATP 500 ο Στ. Τσιτσιπάς ηττήθηκε στον τελικό από τον Τζόκοβιτς σε δύο τουρνουά (Ντουμπάι, Αλμάτυ), στη Βαρκελώνη από τον Ναδάλ (δύο φορές) και από τον Κάρλος Αλκαράθ, από τον Ρότζερ Φέντερερ στο Ντουμπάι, και από τον Αλεξάντερ Ζβέρεφ στο Ακαπούλκο. Δηλαδή, ο Στ. Τσιτσιπάς δεν μπόρεσε ποτέ να κερδίσει σε τελικό διεθνούς τουρνουά τα μεγαλύτερα ονόματα της σύγχρονης αντισφαίρισης, είτε σε Grand Slam είτε στα υπόλοιπα τουρνουά ATP Tour.

Οι ελληνικές επιτυχίες γυναικών

Η Ελλάδα έχει εκπρόσωπο στον τελικό και σε τουρνουά Grand Slam γυναικών και αυτή δεν είναι η Μαρία Σάκκαρη (!). Η Λένα Δανιηλίδου συμμετείχε το 2003 στον τελικό στο “μεικτό διπλό” στο Αυστραλιανό  Όπεν. Στον πίνακα 2 αναγράφονται τα διεθνή τουρνουά γυναικών (Grand Slam, ATP Masters 1000, ATP 500, και ATP 250), στα οποία υπήρξε ελληνική συμμετοχή στον τελικό.

Πίνακας 2
ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΟΝ ΤΕΛΙΚΟ ΣΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΔΙΕΘΝΗ ΤΟΥΡΝΟΥΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΦΑΙΡΙΣΗ

(τα έτη με έντονα γράμματα είναι οι κατακτήσεις τροπαίων)

Α/Α	ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ WTA TOUR	ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ	ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟΝ ΤΕΛΙΚΟ ΣΤΟ ΜΟΝΟ	ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟΝ ΤΕΛΙΚΟ ΣΤΟ ΔΙΠΛΟ
1	Grand Slam	Australian Open		2003
2	1000	Indian Wells Open (ΗΠΑ)	2022, 2024
3	1000	Guadalajara  Open Akron (Μεξικό)	2022, 2023
4	500	St. Petersburg Ladies’ Trophy	2022
5	500	Washington, DC	2023
6	250	Athens Open	2026

 

WTA Tour (γυναίκες – ελληνικές συμμετοχές στον τελικό)

Αυστραλιανό  Όπεν

1000άρια τελικό σε 2 στα 10 τουρνουά (ποσοστό 20%)
500άρια τελικό σε 2 στα 10 τουρνουά (ποσοστό 20%)
250άρια τελικό σε 1 στα 31 τουρνουά

Στον πίνακα 2, σε όλους τους τελικούς στο μονό, έχει συμμετάσχει μόνο η Μ. Σάκκαρη. Καμία άλλη Ελληνίδα δεν το έχει επιτύχει μέχρι σήμερα σε τουρνουά ATP Tour.

Η Μαρία Σάκκαρη, η Λένα Δανιηλίδου και η Βαλεντίνη Γραμματικοπούλου έχουν συμμετάσχει στον τελικό, στο μονό ή στο διπλό, στα παρακάτω τουρνουά:  Silicon Valley Classic (2018), Morocco Open (2019), Rosmalen Open (Ολλανδία – 2002), Ladies Open Lausanne (2021), Tashkent Open (Ουζμπεκιστάν – 2011), και Korea Open (2006, 2007). Το πρώτο από αυτά ανήκει στη σειρά ATP 500, ενώ τα υπόλοιπα στα ATP 250. Όμως, όταν οι τρεις Ελληνίδες τενίστριες συμμετείχαν στους τελικούς, τα τουρνουά αυτά δεν ήταν χαρακτηρισμένα ως 500άρια ή 250άρια, οπότε γι΄ αυτόν το λόγο δεν συμπεριλήφθησαν στον πίνακα 2.

Ελληνικές συμμετοχές στον τελικό συνολικά σε άνδρες (ATP Tour) και γυναίκες (WTA Tour)
Στα 10 μεγαλύτερα τουρνουά

8 Grand Slam (4 ανδρών και 4 γυναικών) + ATP finals + WTA Finals à ελληνική συμμετοχή στον τελικό σε 4 από τα 10 μεγαλύτερα τουρνουά (σε 3 τουρνουά στο μονό, και σε 1 τουρνουά στο διπλό) – ποσοστό 40%

Grand Slam à τελικό (είτε ανδρών είτε γυναικών) σε 2 από τα 4 τουρνουά (ποσοστό 50%)
1000άρια à τελικό (είτε ανδρών είτε γυναικών) σε 7 από τα 10 τουρνουά (ποσοστό 70%)
500άρια  à τελικό (είτε ανδρών είτε γυναικών) σε 8 από τα 18 τουρνουά (ποσοστό 44,4%)
250άρια  à τελικό (είτε ανδρών είτε γυναικών) σε 9 από τα 37 τουρνουά (ποσοστό 24,3%)

Η συνολική εικόνα δείχνει, ότι το όνομα της χώρας έχει μπει πλέον στις λίστες με τους αθλητές και αθλήτριες φιναλίστ στις μεγάλες διεθνείς διοργανώσεις και στα μεγάλα παγκόσμια τουρνουά της αντισφαίρισης, αλλά δεν υπάρχει πληθώρα τενιστών και τενιστριών που έστω να συμμετέχουν – χωρίς κατ΄ ανάγκη να διακρίνονται – στα τουρνουά του ATP Tour, όπως συμβαίνει με άλλες χώρες, οι οποίες έχουν περίπου τον ίδιο ή μικρότερο πληθυσμό από την Ελλάδα.

Βέβαια, το τένις σε υψηλό επίπεδο είναι πολύ ακριβό άθλημα, αλλά το ίδιο ισχύει και για τους ξένους αθλητές που διακρίνονται στο σπορ αυτό, αρκετοί από τους οποίους προέρχονται από χώρες με τα ίδια ή χαμηλότερα στάνταρ οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης σε σχέση με αυτά της Ελλάδας.

Η πιο πιθανή εξήγηση φαίνεται πως είναι το γεγονός, ότι οι ακαδημίες αντισφαίρισης στο εξωτερικό είναι πιο οργανωμένες και έχουν μεγαλύτερη εμπειρία, τόσο στην ανάδειξη νέων ταλέντων, όσο και στην προετοιμασία και καθοδήγησή τους, όταν πλέον οι νέοι αθλητές και αθλήτριες φτάσουν σε υψηλό επίπεδο και αρχίσουν να συμμετέχουν στα σημαντικότερα διεθνή τουρνουά.