Αστρονομικές αποζημιώσεις θα καταβάλει ο Ζoύκερμπεργκ – Mανιφέστο για την AI από Γκέιτς
26/08/2026
Η Meta κατέληξε σε συμβιβασμό με 29 πολιτείες των ΗΠΑ για την επίλυση μιας δικαστικής υπόθεσης που αφορούσε την ασφάλεια των παιδιών στο Instagram και το Facebook και τον εθισμό των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media). Η εταιρεία τεχνολογίας Meta θα καταβάλει το ποσό των 16,68 δισ. δολαρίων το πολύ, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Reuters.
Σύμφωνα με δικαστικά έγγραφα, η Meta συμφώνησε να διευθετήσει τις αξιώσεις που είχαν εγείρει πολιτείες σε ολόκληρες τις ΗΠΑ, κατηγορώντας την ότι σχεδίασε τις πλατφόρμες της με τρόπο που προκαλεί εθισμό στους ανηλίκους, παραπλάνησε τους καταναλωτές σχετικά με την ασφάλειά τους και συγκέντρωσε προσωπικά δεδομένα παιδιών χωρίς την απαιτούμενη γονική συναίνεση.
Η συμφωνία επετεύχθη ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη ομοσπονδιακή δίκη στην Καλιφόρνια για αξιώσεις που είχαν καταθέσει 29 πολιτείες, αποτρέποντας μία από τις μεγαλύτερες μέχρι σήμερα δικαστικές δοκιμασίες για το κατά πόσο οι εταιρείες social media μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνες για βλάβες σε νεαρούς χρήστες.
Λίγες ημέρες πριν ξεκινήσει η επιλογή των ενόρκων, στις 12 Αυγούστου, ομοσπονδιακό εφετείο είχε απορρίψει αίτημα να ανασταλεί η δίκη.
Νέοι περιορισμοί για τους εφήβους
Η Meta συμφώνησε επίσης να προχωρήσει σε αλλαγές για τους έφηβους χρήστες του Facebook και του Instagram σε ολόκληρη την Αμερική, σύμφωνα με δικαστικά έγγραφα. Οι αλλαγές περιλαμβάνουν ημερήσια όρια χρήσης, καθώς και μπλόκο πρόσβασης τις νυχτερινές ώρες.
Συγκεκριμένα, η μητρική εταιρία του Facebook και του Instagram δέχτηκε επίσης να περιορίσει με προεπιλογή τις εφαρμογές της για τους χρήστες κάτω των 18 ετών, σε δύο ώρες ημερησίως και καθόλου κατά τη διάρκεια της νύχτας στις ενδιαφερόμενες Πολιτείες, σύμφωνα με το σχέδιο συμφωνίας που κατατέθηκε σήμερα, που πρέπει επίσης να επικυρωθεί από ομοσπονδιακή δικαστή του Όκλαντ (Καλιφόρνια). Οι περιορισμοί αυτοί θα εφαρμοστούν μόνο στους εφήβους των Πολιτειών που υπογράφουν τη συμφωνία, η οποία διευκρινίζει ότι δεν δημιουργεί κανένα προηγούμενο αλλού, “ούτε σε κανένα διεθνές δικαστήριο”.
Η ανακοίνωση εκδίδεται μια εβδομάδα μετά την έναρξη συζητήσεων για αυτή την πολύκροτη δίκη, ενώ έχουν προηγηθεί δύο ιστορικές καταδίκες της Meta σε παρόμοιες υποθέσεις φέτος, στη Σάντα Φε (Νέο Μεξικό) και στο Λος Άντζελες (Καλιφόρνια).
Η εταιρεία, με έδρα το Μένλο Παρκ της Καλιφόρνιας, αρνήθηκε οποιαδήποτε παράνομη συμπεριφορά στο πλαίσιο της συμφωνίας για τον συμβιβασμό. Μετά τις εξελίξεις, η μετοχή της Meta ενισχύθηκε κατά 4,4% στις προσυνεδριακές συναλλαγές. Οι συγκεκριμένες αγωγές αποτελούν μέρος ενός πολύ ευρύτερου κύματος δικαστικών προσφυγών από πολιτείες, τοπικές κυβερνήσεις, σχολικές περιφέρειες και ιδιώτες, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι η Meta και άλλες εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης συνέβαλαν στην εκδήλωση μιας ευρείας κρίσης ψυχικής υγείας στους νέους στις ΗΠΑ.
Στο επίκεντρο η προστασία των παιδιών
Η ομοσπονδιακή δίκη αφορούσε αγωγές από την Καλιφόρνια, το Κολοράντο, το Κεντάκι και το Νιου Τζέρσεϊ, με τις πολιτείες να υποστηρίζουν ότι η Meta παραβίασε τους νόμους τους για την προστασία των καταναλωτών. Παράλληλα, η υπόθεση περιλάμβανε καταγγελίες από 29 πολιτείες ότι η Meta παραβίασε την ομοσπονδιακή νομοθεσία για την προστασία της ιδιωτικότητας των παιδιών στο διαδίκτυο.
Σύμφωνα με τις καταγγελίες, η εταιρεία φέρεται να συνέλεγε προσωπικά δεδομένα χρηστών που γνώριζε ότι ήταν παιδιά, χωρίς ενημέρωση ή συγκατάθεση των γονέων, και να χρησιμοποιούσε τα δεδομένα αυτά για την εκπαίδευση μοντέλων μηχανικής μάθησης και παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης.
Η Meta έχει αρνηθεί τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι έχει καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για την προστασία των παιδιών στις πλατφόρμες της. Η εταιρεία είχε επίσης υποστηρίξει ότι δεν θα μπορούσε να έχει παραπλανήσει τους καταναλωτές σχετικά με το αν οι υπηρεσίες της είναι εθιστικές, καθώς ο όρος «εθισμός στα social media» δεν αποτελεί αναγνωρισμένη ψυχιατρική διάγνωση.
Αγωγές με αστρονομικές απαιτήσεις
Σε δικαστικό έγγραφο που κατατέθηκε πριν από την έναρξη της δίκης, η Meta ανέφερε ότι η Καλιφόρνια, το Κολοράντο, το Κεντάκι και το Νιου Τζέρσεϊ ζητούσαν ποινές που θα μπορούσαν να φτάσουν έως και τα 1,4 τρισ. δολάρια. Οι πολιτείες, ωστόσο, είχαν εκτιμήσει πριν από την έναρξη της δίκης ότι το ποσό θα ήταν πιο κοντά στα 200 δισ. δολάρια.
Παράλληλα, ζητούσαν πρόσθετες χρηματικές αποζημιώσεις, αλλά και δικαστική εντολή που θα υποχρέωνε τη Meta να προχωρήσει σε σημαντικές αλλαγές στις πλατφόρμες της, καθώς και να απαγορεύσει στα παιδιά τη δημιουργία λογαριασμών.
Κατάθεση-“φωτιά” για την Meta
«Η έκθεση εφήβων σε σκληρό περιεχόμενο ήταν 100 φορές υψηλότερη από αυτή που δήλωνε η εταιρεία», κατέθεσε στην αίθουσα ο πρώτος μάρτυρας κατηγορίας και πληροφοριοδότης της ΜΕΤΑ. Ο Arturo Béjar, πρώην ανώτερο στέλεχος, δήλωσε στην κατάθεσή του ότι η Meta γνώριζε ότι οι πλατφόρμες της έβλαπταν τους νέους, ότι η ασφάλεια ήταν δεύτερη σκέψη και ότι η εταιρεία υποεκτιμούσε τη συχνότητα εμφάνισης βλαβών μεταξύ των χρηστών στις δημόσιες εκθέσεις της.
Για παράδειγμα, είπε ο Béjar, η Meta ανέφερε ότι ο κίνδυνος έκθεσης των εφήβων σε γραφικό ή βίαιο περιεχόμενο ήταν από 0,01% έως 0,02%. Ωστόσο, η Meta είχε αποτελέσματα έρευνας χρηστών – την οποία δεν δημοσίευσε – που έδειχναν ότι η επικράτηση γραφικού ή βίαιου περιεχομένου στις πλατφόρμες της, ήταν στην πραγματικότητα 100 έως 400 φορές υψηλότερη από τον αναφερόμενο αριθμό.
Την ίδια στιγμή, ο Béjar αναφέρθηκε ακόμα σε ένα σημείωμα του διευθύνοντος συμβούλου της Meta, Μαρκ Ζoύκερμπεργκ, το 2021, στην οποία ανέφερε ότι η εταιρεία δεν δίνει προτεραιότητα στο κέρδος έναντι της ασφάλειας και της ευημερίας των χρηστών της. Σύμφωνα με τον μάρτυρα, το σημείωμα δημιουργούσε μια ψευδή και παραπλανητική εντύπωση για τη δέσμευση του Facebook στην ασφάλεια και την ευημερία των νέων.
Σημειώνεται ότι αυτή η ανάρτηση του Ζούκερμπεργκ ώθησε τον Béjar να στείλει στον επικεφαλής της Meta ένα email, ενημερώνοντάς τον για το μέγεθος της βλάβης που ανέφεραν ότι βίωναν οι χρήστες της πλατφόρμας. Ωστόσο, κάθε φορά που ρωτούσαν τον CEO της ΜΕΤΑ για την ασφάλεια της ψυχικής υγείας των εφήβων χρηστών, ο Ζούκερμπεργκ άρχιζε αμέσως να μιλάει για την «επικράτηση».
Ο Béjar έδειξε στους ενόρκους μια σειρά email από και προς τον Κρις Κοξ (Chris Cox), «το δεξί χέρι του Μαρκ Ζoυκερμπεργκ». «Προσπαθούσα να επικοινωνήσω το πόσο μεγάλο ήταν το χάσμα μεταξύ αυτού που οι χρήστες έλεγαν ότι βίωναν βλάβη, έναντι αυτού που έδινε προτεραιότητα η εταιρεία και επικοινωνούσε στο κοινό, σχετικά με τη βλάβη». Τόσο ο Κοξ όσο και ο CEO της ΜΕΤΑ τον αγνοούσαν και έδιναν τελικά την εντύπωση ότι «δεν γνώριζαν πόσο σοβαρή ήταν η βλάβη και αυτός ήταν ο λόγος που η εταιρεία ενεργούσε με αυτόν τον τρόπο», κατέθεσε ο πληροφοριοδότης.
Το μανιφέστο Γκέιτς
Την ίδια στιγμή, τη δημιουργία επαγγελμάτων και δραστηριοτήτων που θα παραμείνουν «αποκλειστικά για ανθρώπους» ζητά ο Μπιλ Γκέιτς, προκειμένου να αποτραπεί η πλήρης αντικατάστασή τους από την Τεχνητή Νοημοσύνη, εκφράζοντας παράλληλα την ανησυχία του ότι οι κυβερνήσεις δεν είναι προετοιμασμένες για τις σαρωτικές επιπτώσεις της νέας τεχνολογίας.
Σε ένα εκτενές δοκίμιο 6.000 λέξεων, με τίτλο «Η ταραχώδης εποχή της AI είναι εδώ. Οι επιλογές που κάνουμε είναι κρίσιμες», ο δισεκατομμυριούχος συνιδρυτής της Microsoft παρομοιάζει την ανάγκη προστασίας ορισμένων επαγγελμάτων από την επέλαση της τεχνολογίας με τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα φυσικά καταφύγια για την προστασία του περιβάλλοντος.
«Πολλές δουλειές θα εξαφανιστούν για πάντα», γράφει στην πρώτη εκτενή δημόσια τοποθέτησή του για την Τεχνητή Νοημοσύνη εδώ και τρία χρόνια. «Πιστεύω ότι όσο η AI και τα ρομπότ βελτιώνονται, θα αποφασίσουμε ότι ορισμένα πράγματα θα πρέπει να γίνονται αποκλειστικά από ανθρώπους.
Έχω αρχίσει να αποκαλώ αυτόν τον χώρο “human reserved” – αποκλειστικά για ανθρώπους. Μου αρέσει αυτή η έκφραση γιατί μου θυμίζει τα φυσικά καταφύγια: μέρη όπου θα μπορούσαμε να χτίσουμε κτίρια και δρόμους, αλλά επιλέγουμε να μην το κάνουμε, επειδή η απώλεια θα ήταν πολύ μεγάλη».
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρει τους επαγγελματίες υγείας που φρόντισαν τον πατέρα του, ο οποίος πέθανε από τη νόσο Αλτσχάιμερ πριν από έξι χρόνια. «Υπήρχε κάτι στη φροντίδα που πρόσφεραν στον πατέρα μου το οποίο ήταν αναντικατάστατα ανθρώπινο. Κανένα ρομπότ δεν θα μπορούσε –ούτε θα έπρεπε– να το κάνει», αναφέρει. «Φανταστείτε ένα ρομπότ να σας ανακοινώνει τα τρομερά νέα ότι πάσχετε από μια ανίατη ασθένεια. Δεν υπάρχει κανένας τεχνικός λόγος για τον οποίο δεν θα μπορούσε να το κάνει. Κι όμως, δεν θα έπρεπε να το κάνει».
Η σκιά του Έπσταϊν
Το δοκίμιο που δημοσιεύτηκε την Τετάρτη αποτελεί μία από τις πρώτες μεγάλες δημόσιες παρεμβάσεις του Γκέιτς μετά την εμπλοκή του ονόματός του στην υπόθεση Τζέφρι Έπσταϊν. Εξωτερική έρευνα που ανέθεσε το Gates Foundation διαπίστωσε τον περασμένο μήνα ότι πραγματοποιήθηκαν περίπου 30 συναντήσεις μεταξύ του Έπσταϊν και στελεχών ή εργαζομένων του ιδρύματος –μεταξύ αυτών και του Γκέιτς– από το 2011 έως το 2014.
Ο Γκέιτς, ο οποίος δεν έχει κατηγορηθεί για συμμετοχή στα εγκλήματα του Έπσταϊν, παραμένει πρόεδρος του φιλανθρωπικού ιδρύματος, με περιουσιακά στοιχεία ύψους 89 δισ. δολαρίων, ενώ στο παρελθόν έχει δηλώσει ότι μετάνιωσε για «κάθε λεπτό» που πέρασε με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά αδικήματα χρηματιστή.
Στο δοκίμιό του, ο Μπιλ Γκέιτς προειδοποιεί ότι οι κυβερνήσεις δεν είναι προετοιμασμένες για το μέγεθος των αλλαγών που θα προκαλέσει η Τεχνητή Νοημοσύνη. «Η ύψιστη προτεραιότητα είναι ένα τιτάνιο έργο: η δημιουργία ενός εθνικού και διεθνούς πλαισίου για τη διαχείριση της AI», γράφει.
Και κάνει μια εντυπωσιακή σύγκριση με τις αλλαγές που ακολούθησαν τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ. «Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, η κυβέρνηση των ΗΠΑ προχώρησε στη μεγαλύτερη αναδιοργάνωσή της από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, με στόχο τη βελτίωση μίας και μόνο λειτουργίας: της εθνικής ασφάλειας. Η AI θα απαιτήσει περισσότερα».
Όπως εξηγεί, η Τεχνητή Νοημοσύνη πρόκειται να επηρεάσει σχεδόν κάθε πτυχή της κοινωνικής και οικονομικής ζωής. «Θα επηρεάσει την εθνική ασφάλεια, αλλά και την απασχόληση, την εκπαίδευση, τη φορολογία, την ενέργεια, τις εκλογές, τον αέρα και το νερό, τη δημόσια υγεία, το χρηματοπιστωτικό σύστημα, την επιβολή του νόμου, τις μεταφορές, τη δημόσια γη και τα πληροφοριακά συστήματα. Είναι εύλογο να αναρωτηθεί κανείς εάν οι θεσμοί του κόσμου είναι πραγματικά σε θέση να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν αυτή τη νέα αρχιτεκτονική».
Απαραίτητη η συνεργασία ΗΠΑ-Κίνας
Ο Γκέιτς υποστηρίζει επίσης ότι, στο πλαίσιο μιας παγκόσμιας προσπάθειας για τον έλεγχο της Τεχνητής Νοημοσύνης, θα απαιτηθεί κάποιου είδους συνεργασία μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας. Οι συνεργάτες του εργάζονται ήδη για τη διοργάνωση συνάντησης με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ τον Νοέμβριο, με αντικείμενο τις διεθνείς προσπάθειες περιορισμού των αυξανόμενων κινδύνων που συνδέονται με την AI.
Ο Γκέιτς είχε συναντηθεί τελευταία φορά με τον Σι πριν από τρία χρόνια, όταν έγινε ο πρώτος ξένος επιχειρηματίας που υποδέχθηκε ο Κινέζος πρόεδρος μετά την παγκόσμια πανδημία της Covid-19. Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζει ο δισεκατομμυριούχος και για τις επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαίδευση. «Κατά ειρωνικό τρόπο, το ίδιο εργαλείο που θα επιτρέψει στους ανθρώπους να μαθαίνουν περισσότερα από ποτέ, θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει πολλούς ανθρώπους στο να μαθαίνουν λιγότερα», γράφει.
Και επικαλείται προκαταρκτική έρευνα, σύμφωνα με την οποία η εντονότερη χρήση εργαλείων AI φαίνεται να συνδέεται με χαμηλότερα επίπεδα κριτικής σκέψης. «Η επίδραση ήταν ακόμη εντονότερη στους νέους», καταλήγει.





