Στο μισό κόπηκαν οι γεννήσεις Ελληνόπουλων μέσα σε 20 χρόνια

Λιγόστεψαν εφιαλτικά οι γεννήσεις στην Ελλάδα, όμως έχουν λιγοστέψει από καιρό και εκείνες που θα κυοφορούσαν Ελληνόπουλα. Μέσα σε είκοσι χρόνια μειώθηκαν κατά 480.000 και οι γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, δηλαδή οι γυναίκες 25-44 ετών.

Αυτό εν μέρει οφείλεται στο ότι πολλές γυναίκες ξενιτεύτηκαν για καλύτερες συνθήκες εργασίας μετά την χρεοκοπία, αλλά και στο ότι οι γεννήσεις στον τόπο μας μειώνονται διαρκώς από το 1980, οπότε αυτή η μείωση αντανακλάται και σε άλλες ηλικιακές ομάδες πλέον. Παρόμοια μείωση καταγράφεται και στον ανδρικό πληθυσμό της ίδιας ηλικίας, αλλά η ΕΛΣΤΑΤ δεν αναφέρει το δικό τους ποσοστό επακριβώς.

Ο καθηγητής κ. Βύρωνας Κοτζαμάνης, αναφέρει στο ΑΠΕ ότι ότι οι γεννήσεις στη χώρα μας «έχουν καταρρεύσει αφού από κατά μέσο όρο 117.500 ετησίως το 2008-2009 πέσαμε στις 65.000 το 2025, δηλαδή μείωση κατά 44%» ή σχεδόν στο μισό. Η δε μέση ηλικία στην απόκτηση των παιδιών συνεχίζει να αυξάνεται – από την ηλικία των 30 το 2009 φτάσαμε στην ηλικία των 32,3 ετών το 2025.

Οι γεννήσεις παιδιών αλλοδαπών

Στα νούμερα που παραθέτει το ΑΠΕ δεν αναφέρεται το πόσα παιδιά είναι αλλοδαπών γονέων και πόσα Ελλήνων, καθώς είναι δεδομένο ότι ειδικά οι προερχόμενοι από τη Μέση Ανατολή και εν γένει οι μουσουλμάνοι κάνουν πολύ περισσότερα παιδιά από όσα πλέον οι Έλληνες και εν γένει οι χριστιανοί, με εξαίρεση τους Ρομά, που παραδοσιακά είναι πολύτεκνοι χωρίς να είναι μουσουλμάνοι. Χονδρικά το 10% των γεννήσεων στην Ελλάδα ήταν παιδιά αλλοδαπών το 2025 ενώ πριν τη χρεοκοπία τα παιδιά αλλοδαπών είχαν φτάσει το 19% των γεννήσεων (το 2010).

Ειδικότερα, το 2000, οι γεννήσεις των μεταναστών του πρώτου μεγάλου κύματος άρχισαν να αυξάνονται ραγδαία, φτάνοντας να αντιπροσωπεύουν περίπου το 17% και 19% του συνόλου των γεννήσεων στη χώρα (12.000 έως 22.000 γεννήσεις το χρόνο από τις συνολικά 103.274 γεννήσεις το 2000 και από τις συνολικά 114.766 γεννήσεις το 2010 – το 2010 γεννήθηκαν 21.574  παιδιά από αλλοδαπές).

Η μείωση των γεννήσεων αλλοδαπών οφείλεται αφ΄ ενός στο ότι πολλοί έλαβαν εν τω μεταξύ την ελληνική υπηκοότητα, αλλά κυρίως στην οικονομική κρίση και στην πανδημία που οδήγησε πολλούς μετανάστες να φύγουν απο την Ελλάδα για να βρουν καλύτερο μεροκάματο ή και εν γένει για να βρουν δουλειά. Το 2016 καταγράφηκαν μόνον 12.745 γεννήσεις από αλλοδαπές μητέρες, οι οποίες αντιστοιχούσαν στο 13,7% των 92.898 συνολικών γεννήσεων. Η πτωτική πορεία συνεχίστηκε.

Το 2022 στην Ελλάδα καταγράφηκαν συνολικά 76.095 γεννήσεις ζώντων, εκ των οποίων οι 8.504 προήλθαν από αλλοδαπές μητέρες και το 2025 από τις 65.594 γεννήσεις ζώντων, οι 6.637 προήλθαν από αλλοδαπές μητέρες.

Η ηλικία της μάνας

Μέσα σε σαράντα χρόνια εξαπλασιάσθηκε το ποσοστό των γεννήσεων από γυναίκες άνω των  40 ετών. Ενώ οι Ελληνίδες έκαναν σε αυτή την ηλικία παιδιά σε ποσοστό μόλις 1,8 το 1980, το ποσοστό αυτό έφθασε το 4,5% το 2008 και εκτιμάται ότι σκαρφάλωσε στο 11% το 2025.

Σημαντικές αλλαγές έχουν επέλθει όμως και στην κατανομή των γεννήσεων ανά ηλικία της μητέρας. Έτσι, το 30% προέρχεται σήμερα από μητέρες μικρότερες των 30 ετών, ενώ το ίδιο ποσοστό το 2008-09 ανερχόταν στο 43% (το δε 1980 στο 78%). Σε αυτό έπαιξαν ρόλο κοινωνικοί και οικονομικοί παράγοντες, αλλά και οι εξελίξεις στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Πάντως ευλόγως οι γυναίκες άνω των 40 συνήθως αποκτουν μόνον ένα παιδί και η ηλικία της μητέρας παίζει ρόλο και στη μειωση του αριθμού των γεννήσεων.

Οι γεννήσεις σε άλλες χώρες

Αν και το δημογραφικό απασχολεί και άλλα κράτη, καμιάς ευρωπαϊκής χώρας οι δείκτες δεν μειώθηκαν όσο της Ελλάδας και η αιτία είναι η οικονομική κρίση που γονάτισε την κοινωνία μετά το 2009. Οι μόνες χώρες που είχαν κάπως συγκρίσιμη δημογραφική κατάρρευση είναι οι της ανατολικής Ευρώπης, όπου η οικονομική κατάσταση έδιωξε επίσης πολλούς σε δυτικές χώρες. Εντούτοις μόνον με την Λιθουανία πλησιάζει ο δείκτης γονιμότητας της Ελλάδας.

Ο πληθυσμός της Λιθουανίας έχει μειωθεί κατά 20%. Αυτό πάντως δεν είναι παρήγορο, γιατί από αυτή τη χώρα τα τελευταία δέκα χρόνια έφυγαν πολλοί Ρώσοι και δεν έχει εισροή μεταναστών. Η Ελλάδα δηλαδή, αν δεν είχε το 10% των γεννήσεων παιδιών αλλοδαπών, θα ήταν σε χειρότερη κατάσταση ακόμα και από τη Λιθουανία.

Η κρίση επιδεινώθηκε στην Ελλάδα την τελευταία τριετία, γιατί άρχισε να γίνεται οξύτατο πρόβλημα και το στεγαστικό – κάτι που μέχρι το 2020 δεν ήταν καθοριστικός παράγοντας. Σε αυτό προστίθεται και η σημαντική επαγγελματική ανασφάλεια, που αποθαρρύνει νέους ανθρώπους να αποφασίσουν να αποκτήσουν πάνω από ένα παιδί, ενώ πολλοί διστάζουν ακόμα και για ένα.