Νεκρός ο θείος του Άσαντ

Ο Ριφαάτ Άσαντ είχε αυυοεξοριστεί και προσπάθησε να διεκδικήσει την εξουσία, αλλά δεν τα κατάφερε. Πέθανε στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Τον αποκαλούσαν σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ “χασάπη της Χάμα” για την καταστολή της ισλαμιστικής εξέγερσης το 1982 στην πόλη Χάμα (αρχ. Επιφάνεια), όταν είχε ξεσηκωθεί η Μουσουλμανική Αδελφότητα. Τότε ο Ριφαάτ Άσαντ φέρεται να διέταξε να βομβαρδιστεί η περιοχή.

Πρώην αξιωματικός του στρατού, είχε βοηθήσει τον Χαφέζ αλ Άσαντ να καταλάβει την εξουσία το 1970 και να εγκαθιδρύσει την κυριαρχία του. Ο Ριφάατ συνέχισε να τρέφει προεδρικές φιλοδοξίες κατά τη διάρκεια των ετών εξορίας που πέρασε κυρίως στη Γαλλία. Επέστρεψε στη Συρία το 2021, πριν φύγει ξανά το 2024 μετά την ανατροπή του ανιψιού του, του προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ.

Όταν ο Χαφέζ Ασαντ πέθανε το 2000, ο Ριφάατ έφερε αντίρρηση για τη μεταβίβαση της εξουσίας στον Μπασάρ και αυτοανακηρύχθηκε νόμιμος διάδοχος, χωρίς όμως να καταφέρει κάτι. Παρενέβη ξανά από το εξωτερικό το 2011 όταν ο εμφύλιος σάρωνε τη Συρία, προτρέποντας τον ανιψιό του να παραιτηθεί γρήγορα για να σταματήσει ο εμφύλιος.

Περισσότερο από μια δεκαετία αργότερα, ο Μπασάρ, ο οποίος βρισκόταν ακόμη στην εξουσία τότε, επέτρεψε στον θείο του να επιστρέψει στη χώρα βοηθώντας τον να αποφύγει την φυλάκιση στη Γαλλία όπου είχε κριθεί ένοχος για την απόκτηση περιουσίας αξίας εκατομμυρίων ευρώ χρησιμοποιώντας μη δηλωθέντα κεφάλαια.

Όταν ο Μπασάρ έπεσε, ο Ριφάατ προσπάθησε να δραπετεύσει μέσω ρωσικής αεροπορικής βάσης, αλλά του απαγορεύθηκε η είσοδος σε αυτήν. Τότε, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, πέρασε στον Λίβανο μέσω ενός ποταμού στην πλάτη ενός στενού του συνεργάτη.

Ο Ριφάατ αλ Άσαντ, μικρότερος αδελφός του Χαφέζ, γεννήθηκε στο χωριό Καρντάχα, σε μια ορεινή περιοχή κοντά στις ακτές της Μεσογείου, η οποία αποτελεί την καρδιά της μειονοτικής κοινότητας των Αλαουιτών στην οποία ανήκει η οικογένεια.

Ο Ριφάατ έγινε ισχυρή προσωπικότητα στο καθεστώς Άσαντ μετά το πραξικόπημα του 1970. Διοίκησε τις επίλεκτες δυνάμεις που κατέστειλαν την εξέγερση της Μουσουλμανικής Αδελφότητας στη Χάμα το 1982, μια από τις μεγαλύτερες απειλές για τον Χαφέζ αλ Άσαντ κατά τη διάρκεια της 30ετούς διακυβέρνησής του. Η καταστροφική επίθεση τριών εβδομάδων σκότωσε δεκάδες χιλιάδες.

Τον Μάρτιο του 2024, το Γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα της Ελβετίας δήλωσε ότι θα οδηγούσε τον Ριφάατ αλ Άσαντ σε δίκη για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας για τις ενέργειές του στη Χάμα. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο των Ελβετών εισαγγελέων, μεταξύ 3.000 και 60.000 άνθρωποι, η πλειονότητά τους άμαχοι, έχασαν τη ζωή τους στην επίθεση στη Χάμα. Σε απάντηση, οι δικηγόροι του Ριφάατ ανέφεραν σε ανακοίνωσή τους ότι ο ίδιος αρνούνταν ανέκαθεν οποιαδήποτε εμπλοκή στις καταγγελλόμενες πράξεις.

Ο δημοσιογράφος Πάτρικ Σιλ στο βιβλίο του “Άσαντ: O Αγώνας για τη Μέση Ανατολή” ανέφερε τη νίκη επί της Αδελφότητας ως έναν από τους παράγοντες που οδήγησαν ανώτερα στελέχη του καθεστώτος να στραφούν στον Ριφάατ όταν ο Χαφέζ αρρώστησε το 1983 και φοβήθηκαν ότι δεν θα αναρρώσει.

Ενώ ο Χαφέζ ήταν ακόμα άρρωστος, ο Ριφάατ άρχισε να πιέζει για αλλαγές στην κυβέρνηση και αφίσες του με στρατιωτική στολή εμφανίστηκαν στη Δαμασκό. Όταν ο Χαφέζ ανάρρωσε, ήταν “εξαιρετικά δυσαρεστημένος” με τις προσπάθειες του αδελφού του, έγραψε ο Σιλ.

Η αντιπαλότητά τους κορυφώθηκε το 1984, όταν ο Ριφάατ διέταξε τις δυνάμεις του να καταλάβουν τον έλεγχο βασικών σημείων στη Δαμασκό, απειλώντας με ολοκληρωτική σύγκρουση. Αλλά ο Χαφέζ έπεισε τον μικρότερο αδελφό του να μην αντιπαρατεθεί. Ο Ριφάατ έφυγε από τη Συρία μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα.

Εδραιώνοντας τον εαυτό του ως πλούσιο επιχειρηματία στην Ευρώπη, αρχικά εγκαταστάθηκε στη Γενεύη, αργότερα μετακομίζοντας στη Γαλλία και την Ισπανία. Στα τελευταία του χρόνια, μπορούσε να τον δει κανείς να περπατάει με συνοδεία σωματοφυλάκων στο Πουέρτο Μπανούς της νότιας Ισπανίας στη Μαρμπέγια, όπου είχε επίσης παραθαλάσσια ακίνητα. Αλλά ο πλούτος του γινόταν όλο και περισσότερο επίκεντρο ερευνών για διαφθορά.

Το 2020, γαλλικό δικαστήριο τον έκρινε ένοχο για την απόκτηση περιουσίας αξίας με παράνομο τρόπο και τον καταδίκασε σε φυλάκιση τεσσάρων ετών. Όλη η περιουσία του στη Γαλλία, η οποία εκτιμάται ότι άξιζε 100 εκατομμύρια ευρώ εκείνη την εποχή, διατάχθηκε να κατασχεθεί, καθώς και η περιουσία που είχε στο Λονδίνο -περίπου 29 εκατομμυρίων ευρώ.

Πηγή:ΑΠΕ-ΜΠΕ