Ακρίβεια: Συμφωνίες κυρίων με ελάχιστο αντίκρισμα

Στην ενέργεια η Ελλάδα παραμένει ευάλωτη στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επηρέασαν ακόμη περισσότερο τις τιμές, ενώ η Τράπεζα της Ελλάδας εκτιμά ότι η ενέργεια σε συνδυασμό με τις τιμές των προϊόντων θα συνεχίσουν να αποτελούν βασικό παράγοντα του πληθωρισμού για το τρέχον έτος.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα, κατά την γνώμη μου, είναι ότι στην Ελλάδα σε αρκετά προϊόντα, οι τιμές ξεπερνούν άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά με αισθητά χαμηλότερους μέσους μισθούς. Και αυτό κάνει την ακρίβεια πολύ πιο επώδυνη στο μέσο πολίτη. Αν δεν αποκλιμακωθούν οι τιμές της ενέργειας διεθνώς και δεν αυξηθεί η παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας, ώστε να στηρίξει υψηλότερους μισθούς, η πίεση στα νοικοκυριά ενδεχομένως θα συνεχιστεί, ακόμη και αν ο πληθωρισμός υποχωρήσει. Αυτό θα συμβεί γιατί με χαμηλότερο πληθωρισμό συνήθως αυξάνονται οι τιμές σταδιακά και δεν επιστρέφουν στα προηγούμενα επίπεδα.

Είδαμε πρόσφατα κυβερνητική σύσκεψη με θέμα την ακρίβεια. Τι προέκυψε; Συμφωνία κυρίων με τους εκπροσώπους των μεγάλων σούπερ μάρκετ και των παραγωγών της ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτό τι αποδεικνύει; Ότι στο προηγούμενο διάστημα με μέτρα αμφιβόλου αποτελεσματικότητας, άφησαν τους αρμόδιους της αγοράς να καθορίζουν τις τιμές με περιθώριο κέρδους υψηλό, και αντίθετο με τις αμοιβές του μέσου ελληνικού νοικοκυριού.

Δεν άκουσα σε περίπτωση διαπιστωμένης αισχροκέρδειας: Υψηλά πρόστιμα με ταυτόχρονη δημοσιοποίηση, επιστροφή παράνομων κερδών όπου προβλέπεται, διοικητικές κυρώσεις, ακόμη και προσωρινή αναστολή λειτουργίας μιας επιχείρησης για σοβαρές ή επαναλαμβανόμενες περιπτώσεις αισχροκέρδειας σύμφωνα με την νομοθεσία. Ας εφαρμόσει επιτέλους η κυβέρνηση ένα σύστημα αυστηρών ελέγχων από σοβαρά άτομα, προκειμένου να διαπιστωθεί το μέγεθος της αισχροκέρδειας ή την περίπτωση οργανωμένης αισχροκέρδειας, και να εφαρμόσει άμεσα πολύ αυστηρές κυρώσεις με ό,τι αυτό συνεπάγεται, από όσα μνημόνευσα προηγουμένως.

Να μην ακούω όμως για συμφωνίες κυρίων, που όλα αυτά τα χρόνια αυτοί οι κύριοι συνεργαζόμενοι ενδεχομένως με κάποια κυβερνητικά στελέχη με οικονομικά αμοιβαία συμφέροντα, προσπαθούν με διάφορα μέσα να μειώσουν το εισόδημα της μέσης οικογένειας, υπέρ των δικών τους οικονομικών συμφερόντων.

Το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος και οι τιμές

Όπως πιθανόν γνωρίζετε κύριος παράγοντας που καθορίζει το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος, είναι η τιμή του ευρωπαϊκού δείκτη φυσικού αερίου TTF, ο οποίος κινείται αυτή την χρονική περίοδο κοντά στα 41,6 ευρώ την Mwh. Είναι σημαντικά χαμηλότερη από τα επίπεδα της ενεργειακής κρίσης του 2022, όταν είχε ξεπεράσει τα 300 ευρώ την Mwh. Ωστόσο παραμένει υψηλότερη από τα προ κρίσης επίπεδα, όταν κυμαίνονταν κοντά στα 15- 25 ευρώ την Mwh.

Αυτό που έχω παρατηρήσει είναι το γεγονός ότι ανεξάρτητα με την διαμόρφωση της TTF , η βασική τιμή παραμένει η ίδια, και ας εξετάσουμε την ΔΕΗ που διαθέτει τα περισσότερα συμβόλαια. (Η τελική τιμή προκύπτει από την βασική τιμή, γίνεται μία έκπτωση x %, λαμβάνεται υπόψη ο μηχανισμός διακύμανσης θετικά ή αρνητικά και προκύπτει η τελική χρέωση)
Αν κάνουμε μία διερεύνηση της τιμής της TTF σε συνάρτηση με την βασική τιμή της ΔΕΗ, θα δούμε:

Παρατηρούμε ότι ενώ η τιμή της TTF έχει μεταβληθεί αρκετά, η βασική τιμή της ΔΕΗ παραμένει στα ίδια επίπεδα. Πριν βγάλουμε οποιαδήποτε συμπέρασμα θα πρέπει να εκτιμήσουμε και άλλες παραμέτρους που επηρεάζουν την βασική τιμή, όπως: την χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, τις τιμές των δικαιωμάτων του διοξειδίου του άνθρακος (CO2), το ποσοστό συμμετοχής των μονάδων φυσικού αερίου, το κόστος αντιστάθμισης κινδύνου, και τέλος την εμπορική πολιτική της ΔΕΗ.

Ωστόσο, όταν η τιμή αγοράς ΤΕΑ (t-1) τον μήνα Μάιο ήταν στα 8.9 λεπτά την Kwh, δεν δικαιολογείται η βασική τιμή της ΔΕΗ να είναι στο επίπεδο των 15,5 λεπτών την Kwh. Ακόμη και αν υπολογίσουμε το κόστος εξισορρόπησης. Επομένως αν λάβουμε υπόψη μας όλες τις παραμέτρους που καθορίζουν το κόστος που μεταβάλλονται κάθε μήνα, ενώ η βασική τιμή παραμένει η ίδια, αυτό κάτι μας λέει.

Και για μένα, η τελική χρέωση έχει την εμπορική λογική της εταιρείας, ως προς το περιθώριο του αυξημένου κέρδος ανάλογα τις μεταβλητές που καθορίζονται κάθε μήνα. Δεν είμαι αντίθετος με την λογική του κέρδους, είμαι όμως αντίθετος με το μη επιτρεπόμενο περιθώριο του κέρδους, και ακόμη περισσότερο, όταν αυτό δημιουργεί μεγάλο πρόβλημα στην καθημερινή ζωή των νοικοκυριών. Συνεπώς, για να μην τρελαθούμε, ας μην μιλάμε για συμφωνία κυρίων, αφού μέχρι σήμερα δεν έχουμε διαπιστώσει ουσιαστικό αποτέλεσμα συγκράτησης με τάσεις μείωσης των τιμών.

Νέο σύστημα πληρωμών του ηλεκτρικού ρεύματος

Πρόσφατα μας ανακοινώθηκε ότι από το 2028 θα διαχωριστούν οι λογαριασμοί του ηλεκτρικού ρεύματος από τα τέλη του Δήμου και ενδεχομένως και για της ΕΡΤ ή τα δύο τελευταία θα πάνε μαζί, θα δούμε… Από ένα υπολογισμό που έκανα διαφαίνεται ότι στον λογαριασμό του ρεύματος που μας έρχεται κάθε μήνα, το 83,4% είναι το κόστος για το ρεύμα μαζί με το ΦΠΑ, και το 16,6 % είναι τα τέλη του Δήμου και της ΕΡΤ. Αυτό ως βήμα κρίνεται λογικό, όπως ισχύει στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες με εξαίρεση την Ελλάδα.

Ωστόσο αυτό που φοβάμαι είναι η ελληνική εφευρετικότητα του εύκολου κέρδους. Ποια είναι αυτή: Οι πάροχοι να αυξήσουν τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος, παρότι ο μηνιαίος λογαριασμός θα είναι φθηνότερος, και οι Δήμοι να αυξήσουν τις απαιτήσεις τους σε συνάρτηση με τα έξοδά τους και τυχόν οικονομικές ατασθαλίες. Οπότε συνολικά θα πληρώνουμε περισσότερα. Γι’ αυτό πριν φτάσουμε στο νέο σύστημα, θα πρέπει οι προδιαγραφές τιμολόγησης του νέου κοστολογίου να είναι σταθερές και με τάσεις μείωσης των παραμέτρων που καθορίζουν το κόστος.