Διεθνής υμνωδία στην Ελλάδα των “οικονομικών θαυμάτων”!

Με την “Εαρινή Συμφωνία” (καμιά σχέση με τον ομώνυμο πίνακα του Γύζη και το ομώνυμο ποίημα – τραγούδι του Γιάννη Ρίτσου σε μουσική Γιάννη Μαρκόπουλου) κορυφώθηκε η υμνωδία (πέρα των ντόπιων) και διεθνών οργανισμών για τους θαυμαστούς ευημερούντες αριθμούς σχετικά με τα υψηλά πρωτογενή “πλεονάσματα”, την “ισχυρή δημοσιονομική απόδοση”, την “ισχυρή σταθερή ανάπτυξη”, τις “σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις κατά τη μεταπολίτευση” κι άλλα ηχηρά.

Αλλά, την ίδια στιγμή, αν οι ίδιοι ντόπιοι και διεθνείς οργανισμοί έκαναν μιαν ομαλή προσγείωση από αυτά τα αριστοφανικά… νεφελοκοκκυγικά, θα διαπίστωναν με τρόμο ότι τα ελληνικά νοικοκυριά δυστυχούν από τον φορομπηχτισμό, τη φτώχεια, την ανεργία, την ακρίβεια, οι επιχειρήσεις από τα κρατικά φέσια, τη φορολογία, τις ασφαλιστικές εισφορές, τα εμπόδια στη δραστηριότητά τους και στη χρηματοδότησή τους, οι δήμοι από τη μη απόδοση 6,1 δις. ευρώ ετησίως από τους θεσμοθετημένους πόρους που προέρχονται πάλι από τους φορολογούμενους, τους καταναλωτές και τους ιδιοκτήτες ακινήτων και η ελληνική κοινωνία από τις άθλιες δημόσιες υποδομές, την κακοποίηση του κράτους δικαίου, τη μηδενική σχεδόν λογοδοσία και διαφάνεια από δαπανηρότατους θεσμούς.

Σε ένα απείρου αυτοθαυμασμού Δελτίο Τύπου στις 3 Ιουνίου 2026, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σχολίαζε διθυραμβικά επιλεκτικά μερικά αβανταδόρικα σημεία της απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με την οποία αφαίρεσε την Ελλάδα από τον κατάλογο των χωρών με… μακροοικονομικές ανισορροπίες. Με αυτή τη σχοινοτενή ανακοίνωσή του, χαρακτηρίζει την απόφαση αυτή ως «ένα ιστορικό ορόσημο για την ελληνική οικονομία, 16 χρόνια ύστερα από την κρίση» και ως «μια εξέλιξη με ιδιαίτερα υψηλό συμβολισμό και ουσιαστική σημασία για την ελληνική οικονομία» , την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «να αφαιρέσει την Ελλάδα από τη λίστα των χωρών με μακροοικονομικές ανισορροπίες» και «να επιστρέψει η χώρα επιστρέφει πλέον στην πλήρη ευρωπαϊκή κανονικότητα» (ρίξτε παρακαλώ μια ματιά στον Πίνακα 1 για να μειδιάσετε!).

Είχαν προηγηθεί οι γνωστές εαρινές εκθέσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) και γνωστών οίκων αξιολόγησης, ότι, δηλαδή «αναδεικνύεται όχι μόνο η θεαματική βελτίωση της δημοσιονομικής θέσης αλλά και το γεγονός ότι οι εξωτερικές ανισορροπίες και οι διαρθρωτικές αδυναμίες της οικονομίας έχουν πλέον περιοριστεί σε βαθμό που δεν συνιστούν συστημικό κίνδυνο για την οικονομική σταθερότητα της χώρας», κάνοντας πως δεν γνωρίζουν ή παρακάμπτοντας τις απογοητευτικές διαπιστώσεις κυρίως της Παγκόσμιας Τράπεζας, αλλά και των εκθέσεων της ίδιας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Σημειώνω ότι οι DBRS, Fitch, Moody’s, S&P είναι διαπιστευμένοι της Ευρωπαϊκής Κεντρική Τράπεζας (ΕΚΤ), η οποία αποδέχεται τις αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας στο πλαίσιο του Ευρωσυστήματος, στο οποίο ανήκει και η Τράπεζα της Ελλάδος.

Η μελωδία της… ευτυχίας των Ελλήνων!

Συγκεκριμένα, το παραπάνω Δελτίο Τύπου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας πλημμυρίζει από έναν χείμαρρο ευχάριστων διαπιστώσεων, από τις οποίες παραθέτω μερικές χαρακτηριστικές:

• Στην αξιολόγησή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σημειώνει ότι οι «ευπάθειες που σχετίζονται με το δημόσιο και εξωτερικό χρέος έχουν υποχωρήσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια».
• Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, «η σταθερή ανάπτυξη, τα δημοσιονομικά πλεονάσματα, η βελτίωση των τραπεζικών ισολογισμών και η εφαρμογή μεταρρυθμίσεων συνέβαλαν καθοριστικά στη μείωση των κινδύνων που χαρακτήριζαν την ελληνική οικονομία επί σειρά ετών».
• Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι «η χώρα έχει υλοποιήσει ένα ευρύ φάσμα μεταρρυθμίσεων στο επιχειρηματικό περιβάλλον, στην αγορά εργασίας και στη φορολογική διοίκηση».
• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ότι «η ανάπτυξη θα συνεχιστεί με ρυθμό 1,8% το 2026 έναντι 0,9% του μέσου όρου της Ευρωζώνης, επιβεβαιώνοντας την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας».
• «Η Ελλάδα καταγράφει δημοσιονομικά πλεονάσματα και ισχυρή δημοσιονομική επίδοση, που, σύμφωνα με την Επιτροπή, επιτεύχθηκε χάρη στη συγκράτηση των τρεχουσών δαπανών, στη μείωση των δαπανών εξυπηρέτησης του χρέους και στην αυξημένη απόδοση των φορολογικών εσόδων».
• «Η Ελλάδα πέτυχε την επίδοση αυτή παράλληλα με μειώσεις ασφαλιστικών εισφορών, αυξήσεις μισθών στο Δημόσιο και στοχευμένα μέτρα στήριξης νοικοκυριών».
• Η έκθεση «αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στις μεταρρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια (ψηφιοποίηση της φορολογικής διοίκησης, τελωνειακών ελέγχων, συμμόρφωσης, κενού ΦΠΑ)»
• Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι «η Ελλάδα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης»
• «Αναγνωρίζεται η σημαντική συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στην προώθηση επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα της οικονομίας»
• «Μείωση του κόστους εξυπηρέτησης χρέους» (Σημείωση δική μου: αντιθέτως, συνεχώς αυξάνεται μετά το 2022!)
• «Μεταρρυθμίσεις στο επιχειρηματικό, επενδυτικό περιβάλλον, στην αγορά εργασίας και στη φορολογική διοίκηση» (Βλέπε Πίνακα 1)
• Οι εξωτερικές ανισορροπίες έχουν περιοριστεί (βλέπε Πίνακα 1)
• Στήριξη από την κυβέρνηση του διαθέσιμου εισόδηματος των νοικοκυριών (βλέπε πίνακα 1)
• «Μεταρρύθμιση του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων για μισθωτούς, συνταξιούχους, αγρότες, αυτοαπασχολούμενους και οικογένειες οι μειώσεις του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων» (βλέπε πίνακα 1).

Κατάντημα… 

Πέρα από τις απογοητευτικές διαπιστώσεις του Πίνακα 1, αν διαβάσει κανείς το πλήρες κείμενο της παραπάνω έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα διαπιστώσει το κατάντημα της θεσμικής λογοδοσίας και διαφάνειας στη χώρα μας. Δηλαδή, θα διαπιστώσει δεν τα “λέει” ακριβώς έτσι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Συγκεκριμένα, θα διαπιστώσει τα ακόλουθα “μπαζωμένα” (ρε μανία με το “μπάζωμα”!) ευρήματα της παραπάνω έκθεσης:

• «Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παραμένει μία από τις σημαντικότερες διαρθρωτικές αδυναμίες»
• «Η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να βασίζεται σε κλάδους χαμηλής προστιθέμενης αξίας, όπως ο τουρισμός και η γεωργία, καθώς και σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις με περιορισμένη εξωστρέφεια και αδυναμία επίτευξης οικονομιών κλίμακας».
• «Το επενδυτικό κενό έναντι της ΕΕ εξακολουθεί να υφίσταται (βλέπε και Πίνακα 1).
• «Η παραγωγικότητα εργασίας παραμένει ιδιαίτερα χαμηλή, στο 54,6% του μέσου όρου της ΕΕ, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα καταγράφει από τις υψηλότερες ώρες εργασίας ανά εργαζόμενο στην Ένωση»!
• «Το 80% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού αποτελεί εμπόδιο για επενδύσεις»
• «Η ανεπαρκής ανάπτυξη δομών φροντίδας παιδιών και ηλικιωμένων εξακολουθεί να λειτουργεί αποτρεπτικά για την ένταξη των γυναικών στην αγορά εργασίας».
• «Η γήρανση του πληθυσμού και η συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού αποτελούν σοβαρή απειλή για τις μελλοντικές προοπτικές ανάπτυξης» (βλέπε Πίνακα 1).
• «Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι οι ανάγκες επενδύσεων για προσαρμογή —ιδίως σε υποδομές ύδρευσης λόγω λειψυδρίας— είναι από τις υψηλότερες στην Ευρώπη, ενώ το κενό ασφαλιστικής κάλυψης έναντι φυσικών καταστροφών παραμένει σημαντικό» (πού να μείνουν πόροι μετά τις «σωτήριες» αποπληρωμές χρεών!.
• «Οι διοικητικές και ρυθμιστικές επιβαρύνσεις των επιχειρήσεων παραμένουν σημαντικές»
• «Οι επενδύσεις venture capital παραμένουν χαμηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Οι δαπάνες των επιχειρήσεων για έρευνα και ανάπτυξη ανέρχονται στο 0,9% του ΑΕΠ, έναντι 1,5% στην ΕΕ».
• Η Κομισιόν επισημαίνει ότι «το συνολικό απόθεμα “κόκκινων” δανείων στην οικονομία παραμένει ουσιαστικά στάσιμο, εφόσον συνυπολογιστούν τα χαρτοφυλάκια που διαχειρίζονται οι servicers»
• «Η Ελλάδα έχει σημειώσει πρόοδο στην ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αλλά η οικονομία παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από τα ορυκτά καύσιμα, γεγονός που ενισχύει την ευαλωτότητά της σε διεθνείς ενεργειακές διαταραχές»

Ο αισώπειος μύθος για την “πλουμιστή” καλιακούδα!

Κατά τα άλλα, δεν υπάρχουν στην ελληνική οικονομία “μακροοικονομικές ανισορροπίες”, αλλά κοροϊδίες! Αλλά, αυτά τα συμπληρώματα και παραπληρώματα για την παρουσίαση της πραγματικής εικόνας της ελληνικής οικονομίας, που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με την παραπάνω έκθεσή της, από την οποία το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών πήρε μερικά “όμορφα φτερά” για να γίνει πλουμιστή η οικονομία της χώρας, θυμίζουν τον μύθο του Αισώπου για την καλιακούδα.

Στον μύθο υπό τον τίτλο “Κολοιὸς καὶ ὄρνεα” ο Αίσωπος παρουσιάζει μια… καλιακούδα, η οποία, επειδή ήθελε να γίνει… βασιλιάς των πουλιών σε ομορφιά στον διαγωνισμό που προκήρυξε ο Δίας, μάζεψε τα φτερά που έπεσαν από τα άλλα τα πουλιά κατά πλύσιμό τους στο ποτάμι και τα φόρεσε! Όταν ο Δίας την ανακήρυξε “βασίλισσα ομορφιάς”, τα άλλα πουλιά αντέδρασαν και πήγαν ένα ένα να πάρουν το δικό τους. Έτσι η καλιακούδα… απογυμνώθηκε, όπως απογυμνώνονται από την πραγματικότητα και πολλοί που επιδιώκουν να είναι επιτυχημένοι με τεχνητά μέσα!

Αυτός έπρεπε είναι ο καταλυτικός ρόλος της θεσμικής λογοδοσίας και διαφάνειας, δηλαδή όχι μόνο να αποκαλύπτει… “καλιακούδες”, αλλά και να τις αποδοκιμάζει σκληρά, διότι με έπεα πτερόεντα, όπως τα πτερά των πουλιών, το μόνο που δημιουργείται είναι μία νέα αριστοφάνεια “Νεφελοκοκκυγία”, δηλαδή φανταστικά σπίτια στον αέρα. Αλλά, αυτά που ανέφερα πιο πάνω είναι απλώς παρωνυχίδα (επιστημονικώς) ή παρανυχίδα λαϊκιστικώς, μπροστά σε αυτά που παρουσιάζει σε εκθέσεις της η Παγκόσμια Τράπεζα (αλλά και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο ΟΟΣΑ σε άλλες εκθέσεις τους) για τις τάχα “μεταρρυθμίσεις”, την “ανταγωνιστικότητα”, τη δημόσια διοίκηση, τη φορολογία, τις επενδύσεις, τις επιχειρήσεις κι άλλα “θαύματα”, για τα οποία θα σας κάνω την καρδιά περιβόλι στα επόμενα σημειώματα.