Η αμερικανική οικονομία στους 18 μήνες της δεύτερης προεδρίας Τραμπ

Ας προχωρήσουμε σε πιο λεπτομερή ανάλυση των εξελίξεων των μεγεθών στην αμερικανική οικονομία, έπειτα από 18 μήνες στην προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, με πρώτο το εμπορικό ισοζύγιο και την μεγάλη αποτυχία των δασμών που επέβαλε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Το εμπορικό έλλειμμα αγαθών και υπηρεσιών των ΗΠΑ για το 2025 διαμορφώθηκε στα 901,5 δισ. δολάρια, μειωμένο μόλις κατά 0,2% σε σχέση με το 2024 – παρά τη σφοδρή επίθεση δασμών του Τραμπ. Ακόμα πιο αποκαλυπτικό για την αμερικανική οικονομία είναι ότι το έλλειμμα στο εμπόριο αγαθών μόνο έσπασε ρεκόρ, φτάνοντας τα 1,24 τρισ. δολάρια. Δηλαδή ο βασικός στόχος της πολιτικής Τραμπ – αγαθά – πήγε ανάποδα.

Τι συνέβη στην πράξη: Το έλλειμμα με την Κίνα μειώθηκε κατά 93 δισ. δολάρια στα 202 δισ., αλλά το εμπόριο απλώς εκτράπηκε – το έλλειμμα με Ταϊβάν διπλασιάστηκε στα 147 δισ. και με Βιετνάμ εκτοξεύτηκε 44% στα 178 δισ. Μόνο ο εμπορικός εταίρος άλλαξε, όχι το μέγεθος του ελλείμματος. Μετά από ένα χρόνο υψηλών δασμών, το έλλειμμα αγαθών παραμένει σε προ-δασμικά επίπεδα (2022–2024) – και ακόμα μεγαλύτερο αν αφαιρεθούν οι εξαγωγές πετρελαίου λόγω του πολέμου στο Ιράν και οι ανώμαλες ροές χρυσού που στρεβλώνουν τα νούμερα στην αμερικανική οικονομία. 

2. Ισοζύγιο τρέχουσων συναλλαγών – Διαρθρωτικό πρόβλημα

Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (που περιλαμβάνει και τις υπηρεσίες, τα εισοδήματα και τις μεταβιβάσεις) παραμένει βαθιά αρνητικό. Κατά τους 12 μήνες που έληξαν τον Φεβρουάριο 2026, το έλλειμμα αγαθών και υπηρεσιών ήταν 775,6 δισ. δολάρια, μειωμένο 14% σε σχέση με το 2024 – αλλά αυτή η βελτίωση οφείλεται κυρίως στη στατιστική επίδραση της υπερφόρτωσης εισαγωγών του 2025 που τώρα εκτονώνεται.

3. Δημόσιο χρέος – Εκτός ελέγχου

Το εθνικό χρέος των ΗΠΑ ανερχόταν στα 39,28 τρισ. δολάρια τον Ιούνιο 2026 – υπερβαίνοντας το συνολικό ΑΕΠ της χώρας. Ως ποσοστό ΑΕΠ, το χρέος ήταν στο 123% στο τέλος του 2025. Το χρέος αυξάνεται με ρυθμό 8,19 δισ. δολάρια ανά ημέρα – 341 εκατ. ανά ώρα – και σε ένα χρόνο έχει ανέβει κατά 2,99 τρισ. δολάρια.

Το ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης χρέους ξεπερνά τα 1,04 τρισ. δολάρια – περισσότερο από ό,τι δαπανά η χώρα για την εθνική άμυνα.
Το πραγματικό έλλειμμα για το 2025 ήταν 1,8 τρισ. δολάρια, ενώ το Congressional Budget Office (Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου των ΗΠΑ) προβλέπει έλλειμμα 1,9 τρισ. για το 2026 και άνοδο ως 2,8 τρισ. έως το 2034.

Το United States Government Accountability Office -GAO (Ελεγκτικό Συνέδριο των ΗΠΑ) έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου τον Ιούνιο 2026: το δημόσιο χρέος προβλέπεται να μεγαλώνει διπλάσια ταχύτητα από την οικονομία  –φτάνοντας το 123% το 2036 και εκτοξευόμενο στο 251% έως το 2056, αν δεν αλλάξει τίποτα.

4. Πληθωρισμός και αμερικανική οικονομία – Οι δασμοί πυροδότησαν νέα έξαρση

Η Fed του Σεντ Λούις διαπίστωσε ότι οι δασμοί ευθύνονται για 0,5 μονάδες του γενικού πληθωρισμού και 0,4 μονάδες του πυρήνα μεταξύ Ιουνίου-Αυγούστου 2025. Το Yale Budget Lab υπολογίζει ότι οι δασμοί κόστισαν κατά μέσο όρο 1.800 δολάρια ανά νοικοκυριό το 2025, με τιμές ενδυμάτων να ανεβαίνουν 17% και τρόφιμα 2,8% αποκλειστικά λόγω δασμών.

Ο δείκτης PCE εκτινάχθηκε από 2,9% τον Φεβρουάριο στο 3,8% τον Απρίλιο 2026, με τον ενεργειακό πληθωρισμό να αναρριχάται πάνω από 17 μονάδες λόγω της σύρραξης στη Μέση Ανατολή. Η Fed διατηρεί τα επιτόκια σταθερά στο 3,50-3,75% και δεν αναμένονται μειώσεις το 2026.

5. Μισθοί – Ψευδής νίκη έναντι του πληθωρισμού

Οι μέσοι ωριαίοι μισθοί στον ιδιωτικό τομέα ανέβηκαν 3,8% σε ετήσια βάση τον Φεβρουάριο 2026. Η αύξηση μισθών, αν και μετριάζεται, ξεπέρασε τον πληθωρισμό κατά περίπου 1%, και οι απολύσεις παρέμειναν ιστορικά χαμηλές. Ωστόσο, από τον Φεβρουάριο 2025 ως τον Ιανουάριο 2026, το μέσο νοικοκυριό πλήρωσε επιπλέον 1.700 δολάρια λόγω δασμών, και δύο σημαντικές μελέτες απέδωσαν στους δασμούς αυξημένο πληθωρισμό – δηλαδή τα μισθολογικά κέρδη ανταγωνίζονταν πληθωρισμό που οι ίδιοι οι δασμοί παρήγαγαν.

Στη μεταποίηση ειδικά, η ζήτηση εργασίας παραμένει μουδιασμένη, και η αύξηση μισθών αναμένεται να μετριαστεί περαιτέρω, ενώ ο υψηλός πληθωρισμός περιορίζει αυτή τη μετριοποίηση καθώς οι εργαζόμενοι ζητούν αποζημίωση για το αυξημένο κόστος ζωής.

6. Επενδύσεις στη μεταποίηση – Η μεγάλη απογοήτευση

Εδώ εντοπίζεται η βαθύτερη αντίφαση της πολιτικής Τραμπ: Επί Μπάιντεν, οι επενδύσεις στην κατασκευή μεταποιητικών εγκαταστάσεων έφτασαν ιστορικό υψηλό – το 2023 σημειώθηκε αύξηση 78% σε ετήσια βάση, η υψηλότερη από τότε ξεκίνησε η καταγραφή δεδομένων το 2002. Αντίθετα, οι επενδύσεις στη μεταποίηση βυθίστηκαν 14% από τον Δεκέμβριο 2024 ως τον Δεκέμβριο 2025 επί Τραμπ. Λόγω δασμών, αύξησης μισθών και άλλων οικονομικών πιέσεων, σχεδόν κάθε κατηγορία κόστους στους προϋπολογισμούς των κατασκευαστών έχει ανέβει. Οι επιχειρήσεις αναμένεται να έχουν περιορισμένη δυνατότητα κεφαλαιακών επενδύσεων το 2026.

Η έρευνα της Fed της Νέας Υόρκης αποκαλύπτει ένα παράδοξο φαινόμενο: ενώ οι δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης στη μεταποίηση αυξάνονται, η παραγωγικότητα του κλάδου καταρρέει﮲ η αβεβαιότητα από τους δασμούς και το υψηλότερο κόστος εισροών αποθαρρύνουν ακριβώς τις επενδύσεις κεφαλαίου που οδηγούν σε βελτίωση την παραγωγικότητα.

7. Απασχόληση μεταποίησης – Ο στόχος που αντιστράφηκε

Στη μεταποίηση μεταξύ Απριλίου2025 (Liberation Day) και Ιούνιο 2026 οι απώλειες έφτασαν τις 87.000 θέσεις. Από την άνοιξη του 2026, το εργατικό δυναμικό στον τομέα της μεταποίησης στις ΗΠΑ παραμένει υπό διαρθρωτική πίεση και όχι υπό βραχυπρόθεσμη αναστάτωση. Τα βασικά επίπεδα απασχόλησης παρέμειναν περιορισμένα κοντά στα 12,6 εκατομμύρια, αλλά η πίεση προσλήψεων επιμένει, οι απαιτήσεις σε δεξιότητες αυξάνονται και η μακροπρόθεσμη διαθεσιμότητα εργατικού δυναμικού παραμένει περιορισμένη.

Η απασχόληση στον τομέα της μεταποίησης ήταν ασταθής, αλλά περιορισμένη στις αρχές του 2026, διατηρώντας σχεδόν 12,6 εκατομμύρια σε εποχικά προσαρμοσμένη βάση. Οι θέσεις παραγωγής και οι μη εποπτικοί ρόλοι αντιπροσωπεύουν περίπου το 70% του εργατικού δυναμικού, υπογραμμίζοντας τη συνεχιζόμενη εξάρτηση του τομέα από την πρακτική λειτουργική εργασία. Η δυναμική της απασχόλησης έχει σαφώς αποδυναμωθεί σε σύγκριση με την επέκταση του 2023-2024, αλλά τα δεδομένα δεν υποστηρίζουν ακόμη μια αφήγηση σαφούς συρρίκνωσης.

Συμπέρασμα για την αμερικανική οικονομία

Η πραγματικότητα ειρωνεύεται με σαρδόνιο τρόπο την οικονομική πολιτική Τραμπ: Η πολιτική των δασμών που υποτίθεται ότι θα μείωνε τα ελλείμματα και θα χρηματοδοτούσε φοροελαφρύνσεις, ούτε το εμπορικό έλλειμμα μείωσε ουσιαστικά, ούτε απέτρεψε την περαιτέρω διόγκωση του δημοσίου χρέους.

Παράλληλα οι δασμοί – που επιβλήθηκαν για να αναγεννήσουν τη μεταποίηση – αύξησαν το κόστος εισροών για τους ίδιους τους Αμερικανούς κατασκευαστές, μείωσαν τις επενδύσεις τους λόγω αβεβαιότητας, και τελικά επιτάχυναν απώλειες θέσεων εργασίας στον κλάδο που υποτίθεται ότι προστάτευαν.