Τα “γυάλινα πόδια” της ελληνικής οικονομίας

Η Ελλάδα, παρά το ισχυρό σοκ της χρεωκοπίας της το 2010, μετά την προηγηθείσα κίβδηλη ευημερία και τον μνημονιακό οδοστρωτήρα της προηγούμενης δεκαετίας και μετά την έξοδό της από την άμεση μνημονιακή κηδεμονία, εξαιτίας των αποτελεσμάτων της κυβερνητικής πολιτικής της ΝΔ φαίνεται ξεκάθαρα ότι δεν εισέπραξε κανένα μήνυμα αυτογνωσίας, αφού πορεύεται με τον αυτόματο πιλότο ενός αδιέξοδου, ληστρικού, παρασιτικού οικονομικού μοντέλου.

Κανένα σχέδιο αλλαγής αυτού του μοντέλου, που οδηγεί τη χώρα μαθηματικά σε νέα χρεωκοπία, μετά το τέλος των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης στα τέλη του 2026, που μέσω της αύξησης της κατανάλωσης, αύξησαν τους ρυθμούς ανάπτυξης της οικονομίας τα τελευταία χρόνια και τη συσσώρευση μη παραγωγικού πλούτου σε μικρά τμήματα της ελληνικής κοινωνίας, σε συνδυασμό με το τέλος της ρυθμίσεως του δημοσίου χρέους το 2032, υφίσταται ακόμα και ως θεωρητική σκέψη στον δημόσιο πολιτικό διάλογο. 

Είναι όμως βέβαιο ότι, αν χρησιμοποιούνταν τα κεφάλαια αυτά του Ταμείου Ανάκαμψης σε μία επικεντρωμένη χρηματοδότηση εκείνων των επενδύσεων, που θα υποστήριζαν μία βιώσιμη και ισορροπημένη ανάπτυξη για τα επόμενα χρόνια, όταν δεν θα υπήρχαν οι πόροι του ταμείου ανάκαμψης και δεν θα μπορούσαν εκ των πραγμάτων να επιτευχθούν τα θηριώδη και ματωμένα πρωτογενή πλεονάσματα, λόγω της απουσίας αυτών των πόρων, θα αποτελούσαν το πλαίσιο της αλλαγής αυτού του παρασιτικού οικονομικού ελληνικού μοντέλου και θα ετίθεντο οι βάσεις της ανταγωνιστικότητας στην ελληνική οικονομία. 

Το στρεβλό μοντέλο παραμένει ακλόνητο

Πλην όμως, η κυβέρνηση της ΝΔ λειτουργώντας με τον κλασικό πελατειακό τρόπο και με μέσον την διαφθορά, διοχέτευσε το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων αυτών στην παρασιτική οικονομική ολιγαρχία, που συνεχώς αυξάνει προκλητικά τον πλούτο της, ενώ την ίδια στιγμή οι οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες μεγεθύνονται δραματικά. Οι πόροι του Ταμείου Ανάπτυξης έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην ποσοτική αύξηση του ακαθάριστου σχηματισμού παγίου κεφαλαίου, πλην όμως τόσο αυτοί, όσο και οι άμεσες ξένες επενδύσεις κατευθύνθηκαν κυρίως στο real estate, στις αγορές τουριστικών επιχειρήσεων και στην αγορά κατοικιών, επαναλαμβάνοντας το παλιό και προβληματικό παραγωγικό υπόδειγμα, το οποίο απειλεί την Ελλάδα με νέα χρεοκοπία. 

Την ίδια περίοδο, η περιώνυμη μεσαία τάξη υφίσταται την πλήρη απαξίωση λόγω της δραματικής αύξησης του πληθωρισμού και του ενεργειακού κόστους, που σταδιακά εισάγουν την χώρα σε ένα μόνιμο στασιμοπληθωρισμό, ιδιαίτερα υπονομευτικό για την ευάλωτη ελληνική οικονομία με το τεράστιο δημόσιο χρέος και τα μεγάλα ελλείμματα. Στα, δε, ασθενέστερα οικονομικά στρώματα η κατάσταση έχει ξεφύγει πλήρως, καθόσον οδηγούνται ολοένα και περισσότερο στο περιθώριο. Αν σε όλα αυτά υπολογίσει κανείς και το εκρηκτικό πρόβλημα των κόκκινων δανείων και της στέγης, που απειλείται από τα παραμονεύοντα οικονομικά funds, να επιπέσουν επ’ αυτής, γίνεται αντιληπτό ότι η κατάσταση οξύνεται όλο και περισσότερο και μετατρέπεται σε γάγγραινα. 

Έτσι τα κυβερνητικά επικοινωνιακά φληναφήματα από ένα ελεγχόμενο σύστημα ενημέρωσης, περί ισχυρής ελληνικής οικονομίας, που ο ρυθμός ανάπτυξης ξεπερνά αυτόν των χωρών της Ευρωζώνης, είναι στην ουσία στάχτη στα μάτια των ιθαγενών. Στην πραγματικότητα το ελληνικό ΑΕΠ παραμένει κατά 20% μικρότερο από αυτό που ήταν το 2007, πριν την είσοδο της χώρα στο μνημονιακό οδοστρωτήρα, ενώ στο διάστημα αυτό οι οικονομίες των χωρών της ΕΕ αυξήθηκαν κατά μέσο όρο κατά 17%.

Για αυτό, το γεγονός της αριθμητικής αύξησης των ρυθμών ανάπτυξης απέχει από το να υπάρχει πραγματική ανάπτυξη και ενίσχυση του βιοτικού επιπέδου του ελληνικού λαού, αφού η χώρα μας έχει τους χαμηλότερους πραγματικούς μισθούς ανάμεσα σε όλες τις ανεπτυγμένες οικονομίες. Σε συνδυασμό, δε, με τον έντονο πληθωρισμό, είναι χαμηλότεροι κατά πολύ πριν από την οικονομική κρίση του 2010. Το συνολικό βιοτικό επίπεδο παραμένει χαμηλό και η πλειοψηφία των εργαζομένων, αλλά και της μεσαίας τάξης που συνεχίζει να πλήττεται δεν επωφελήθηκε στο ελάχιστο από την εισδοχή των πόρων του Ταμείου Ανάπτυξης στην ελληνική οικονομία. 

Βόμβα στα θεμέλια της οικονομίας

Το μείζον ζήτημα, συνεπώς, που αποτελεί και την ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια της χώρας είναι, ότι συνεχίζεται αενάως να αναπαράγεται ως οικονομικό μοντέλο, αυτό που αποτέλεσε την αιτία κατάρρευσης και της χρεοκοπίας, δηλαδή ανάπτυξη μέσα από την οικοδομή, τον τουρισμό και την απόλυτη εξάρτηση από τα Ευρωπαϊκά κονδύλια, τα οποία όπως προαναφέρθηκε δεν χρησιμοποιούνται για την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου με στόχο την ενδογενή ανάπτυξη, αλλά διοχετεύονται στην παρασιτική ολιγαρχία και στους εφαπτόμενους με αυτήν κύκλους.

Ως προς το ζήτημα των εξαγωγών, που το κυβερνητικό αφήγημα προβάλλει, ότι αυξήθηκαν εντυπωσιακά τα τελευταία χρόνια, αυτό αποτελεί τη μισή αλήθεια, αφού ναι μεν παρατηρείται ονομαστική αύξηση, αλλά συνολικά παραμένουν σε πολύ χαμηλό επίπεδο εν σχέσει με το μέγεθος της οικονομίας.

Την ίδια, δε, ώρα συνεχίζεται η αύξηση των εισαγωγών με συνέπεια να διευρύνεται το έλλειμμα ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών από 2,1% το 2019 σε 7,5% κατά ετήσιο μέσο όρο την περίοδο 2020-2025. Αυτό, συνδυαστικά με τη σταθερά μειούμενη χαμηλή εγχώρια αποταμίευση, ως ποσοστό του ΑΕΠ, που είναι ο μικρότερος από όλες τις χώρες της ΕΕ, αποτελούν έναν εκρηκτικό αρνητικό συνδυασμό. Και αυτό γιατί όσο μειώνεται η εθνική αποταμίευση, τόσο μεγαλώνει αντιστοίχως η στενότητα πόρων, που αναγκαστικά οδηγεί σε μεγαλύτερο δανεισμό από το ξένο κεφάλαιο.

Η εξέλιξη αυτή δεν είναι αρνητική μόνο, λόγω της μεγαλύτερης εξάρτησης της χώρας από το ξένο δανειστικό κεφάλαιο, που καθορίζει εν πολλοίς και την πορεία της, αλλά και από το γεγονός ότι, όπως έδειξε η χρεοκοπία το 2010, μπορεί να πάψει ο ομαλός δανεισμός της, οπότε το φάσμα μίας νέας χρεοκοπίας να επανέλθει στο προσκήνιο.

Ανεξαρτήτως όμως αυτής της πρόβλεψης ο συνεχής δανεισμός και η δραματική αύξηση του δημοσίου χρέους αναμφισβήτητα αποτελούν μακροπρόθεσμα θηλιά στον λαιμό της. Όπως προαναφέρθηκε, οι ρυθμίσεις εξυπηρέτησης του τεράστιου δημοσίου χρέους λήγουν το 2032 και αν κανείς συνδυάσει την παγκόσμια γεωπολιτική ρευστότητα και το κλίμα αποκλίσεων εντός ΕΕ. είναι πολύ πιθανό η Ελλάδα κοντά σε αυτήν τη χρονική περίοδο να βρεθεί ξανά στο φάσμα μιας νέας καταστρεπτικότερης χρεοκοπίας.

Οι παραπάνω δυσοίωνες προβλέψεις αποτελούν σε γενικές γραμμές και διαπιστώσεις του ΙΟΒΕ, που στις εκθέσεις του αναφέρει, ότι συνολικά οι επενδύσεις μειώθηκαν και κυρίως ότι αυτό σχετίζεται με το γεγονός, ότι δεν υπάρχει επενδυτικό κύμα σε παραγωγικές επενδύσεις, αλλά κερδοσκοπικές επενδύσεις μικρής διάρκειας. Αντίθετα, οι επενδύσεις γίνονται σε κατασκευές και ακίνητα, ενώ ο στόχος της οικονομικής πολιτικής θα έπρεπε να είναι η αύξηση των επενδύσεων στην μεταποίηση και σε παραγωγικούς κλάδους, ώστε να αυξηθούν οι εξαγωγές των προϊόντων και να υπάρξουν παραγωγικές, ανταγωνιστικές επιχειρήσεις, που θα βοηθήσουν την χώρα να αντιμετωπίσει στο μέλλον τις σημερινές στρεβλώσεις.

Κακή είναι επίσης η κατάσταση της χώρας και στον πρωτογενή τομέα, που θα έπρεπε να ενισχύεται συστηματικά μέσα από οικονομικό σχεδιασμό, έτσι  ώστε να είναι σε θέση να είναι ανταγωνιστικός και να καλύπτει τις διατροφικές ανάγκες του ελληνικού λαού. Εξαιτίας όμως της ανεξέλεγκτης κλεπτοκρατίας, όπως κατέδειξε με εμφατικό τρόπο το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και της ακολουθούμενης ανερμάτιστης οικονομικής πολιτικής, η χώρα τα τελευταία χρόνια έχει απωλέσει, μεταξύ άλλων, και το 40% περίπου του ζωικού κεφαλαίου της. Πρόκειται για καταστρεπτικές συνέπειες, που συντελούνται στον σκληρό πυρήνα της ελληνικής οικονομίας χωρίς να αποκτούν την δέουσα δημοσιότητα, αφού καλύπτονται πίσω από επικοινωνιακά κυβερνητικά πυροτεχνήματα. 

Μεσαία τάξη σε απελπισία

Τέλος, εν σχέσει με τον πληθωρισμό, που κατατρώει την αγοραστική δύναμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πέραν του γεγονότος ότι είναι κατά πολύ υψηλότερος από αντίστοιχους δείκτες ευρωπαϊκών χωρών, ο πυρήνας του προβλήματος αφορά τους ευαίσθητους τομείς της διαβίωσης του λαού, όπως είναι τα τρόφιμα. Η αύξηση, δε, στις τιμές αυτών των προϊόντων σχετίζεται αποκλειστικά και μόνο στην ανεξέλεγκτη κερδοσκοπία από τα καρτέλ που δραστηριοποιούνται στη χώρα και την πρωτοφανή αδυναμία των ελεγκτικών μηχανισμών να ανακόψουν αυτήν την τρομακτική κερδοσκοπία. Τα κυβερνητικά ψελλίσματα περί εισαγόμενου πληθωρισμού αποδείχθηκαν στην πράξη ως ευτελή φληναφήματα. 

Είναι προφανές ότι, η Ελλάδα χρειάζεται ένα ολιστικό στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης με στόχο την ενίσχυση της ενδογενούς παραγωγής σε κρίσιμους τομείς, όπως είναι ο αγροδιατροφικός τομέας, οι ενεργειακές τεχνολογίες, η αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου, η αμυντική βιομηχανία και η μετατροπή της σε ισχυρό πόλο διαμετακομιστικών εμπορεύσιμων υπηρεσιών. Αντί αυτών, δυστυχώς έχουμε, λόγω της κυριαρχίας ενός ιδιότυπου κυβερνητικού καθεστώτος της ΝΔ, που κινείται μεταξύ της μετριοκρατίας, των χαμηλών προσδοκιών και της ατομικής ή συντεχνιακής εξυπηρέτησης, την δημιουργία πλαισίου σήψης και παρακμής. Κανένα όραμα αναδημιουργίας και ισχυρού πλέγματος προστασίας του Ελληνισμού εν μέσω των έντονα ρευστών παγκόσμιων ανακατατάξεων δεν υπάρχει. 

Εξού και προκύπτει η άμεση ανάγκη μιας ριζικής πολιτικής αλλαγής μέσα από ένα νέο προοδευτικό πολιτικό κίνημα, που θα εφαρμόσει ένα ριζοσπαστικό και παράλληλα ορθολογικό πολιτικό πρόγραμμα αναγέννησης της χώρας.