Την συνταγματική προστασία της λιτότητας προωθεί το Μαξίμου
19/06/2026
Η κυβερνητική πρόταση να συμπεριληφθεί στη Συνταγματική Αναθεώρηση διάταξη για πάση θυσία, όπως και σήμερα, δημοσιονομική σταθερότητα προοιωνίζεται περισσότερα και εφιαλτικότερα δεινά για την οικονομία και την κοινωνία από τα σημερινά και, φυσικά, από εκείνα “απολύτως αναγκαία” της τρόικας.
Είναι τόσο “παθολογική” η αγάπη και το ενδιαφέρον του Κυριάκου Μητσοτάκη για τους δανειστές και τούμπαλιν ώστε θέλει να τους διασφαλίσει κι όταν ο ελληνικός λαός στις προσεχείς κάλπες τον εκδιώξει από την εξουσία αποδοκιμάζοντας τον έτσι για όλα τα έως τώρα (φανερά τουλάχιστον) οικονομικά, κοινωνικά, θεσμικά, ηθικά δεινά έχει σωρεύσει και σωρεύει στη χώρα. Αυτή η “αγάπη” κορυφώνεται με την πρόταση να συμπεριληφθεί στη Συνταγματική Αναθεώρηση επιταγή για την πάση θυσία «τήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας» και από τις επόμενες κυβερνήσεις!
Υπέρ της πρότασης αυτής είναι (βεβαίως, βεβαίως!) και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας επειδή, όπως επεσήμανε κατά τη συνέντευξή του στη διήμερη επετειακή εκδήλωση για τα 100 χρόνια του “Οικονομικού Ταχυδρόμου”, «το δημοσιονομικό πρόβλημα παρ’ ολίγο να γίνει η αιτία της καταστροφής της Ελλάδας στο παρελθόν, αρκετές φορές στο παρελθόν και στο πιο πρόσφατο παρελθόν, θα έλεγα ότι σωστό θα ήταν, κατά την άποψή μου, να προβλεφθεί στο Σύνταγμα κάτι λογικό γι’ αυτό».
Τί σημαίνουν όλα αυτά; Απλούστατα, να γίνει στην Ελλάδα το νέο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης συνταγματική επιταγή για να συνεχιστεί η λεηλασία της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας εν ονόματι «της δημοσιονομικής και μόνο σταθερότητας» και εξασφάλισης, πάση θυσία, του αναγκαίου… «δημοσιονομικού χώρου», για να εμφανίζεται αξιόπιστη η χώρα στους δανειστές για παίρνει κι άλλα νέα δάνεια για σπατάλες.
Δηλαδή, να γίνει αυτό που επέβαλε η τρόικα με τις “μεταρρυθμίσεις” (τα τρία Μνημόνια), οι οποίες, κατά τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, «ήταν απολύτως αναγκαίες» (κι έτσι έγινε και πρόεδρος του Eurogroup!) με τις οποίες η χώρα μετά το 2010 έως και σήμερα έγινε ένα απέραντο κεραμιδαριό στο όνομα της «δημοσιονομικής εξυγίανσης» έως το 2018.
Στη συνέχεια έως σήμερα, έγινε η φτωχότερη χώρα στην Ευρωζώνη, στο όνομα της «δημοσιονομικής υπεραπόδοσης» με τον ανελέητο φορομπηχτισμό, τον εφιαλτικό πληθωρισμό, τη μη πληρωμή ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων σε προμηθευτές (ιδιωτικές επιχειρήσεις) άνω των τριών δισ. ευρώ (τα στερείται σήμερα όλα αυτά η στεγνή ελληνική αγορά), τη μη καταβολή ετησίως πάνω των έξι δις. ευρώ στους δήμους από τους θεσμοθετημένους πόρους που προέρχονται, ως ποσοστό, από τα φορολογικά έσοδα (ΦΠΑ, κλπ).
Ελλάδος άλωσις επί τρόικας
Υπενθυμίζω τα γνωστά προγράμματα τάχα σταθερότητας και σύγκλισης, που συνοδεύονταν από τα γνωστά αντίστοιχα σκληρά πακέτα μέτρων λιτότητας και, ιδιαίτερα, από την εφιαλτική εφαρμογή των μνημονίων. Από τα στοιχεία προκύπτει ότι η προσπάθεια για δημοσιονομική εξυγίανση και σταθεροποίηση στηριζόταν σχεδόν αποκλειστικά στην ανάλωση όλων των δυνάμεων της οικονομίας και κοινωνίας.
Δηλαδή, στηρίζονταν σε ένα εκρηκτικό μείγμα αύξησης των εσόδων (κυρίως φορολογικών) και μείωσης των δαπανών (όχι σπατάλης) αλλά μόνο με άγριες (“συνταγματικές”!) περικοπές μισθών, συντάξεων, με “κούρεμα” το 2012 ιδιωτικής περιουσίας (ομόλογα) ποσού 140 περίπου δισ. ευρώ για μείωση τάχα του δημόσιου χρέους (διατέθηκαν μόνο 52,1 δις. ευρώ, τα άλλα πήγαν για τον Γάμο του Καραγκιόζη!), με μείωση δηλαδή των εισοδημάτων που πλήττει θανάσιμα την εγχώρια παραγωγή. Είχαν, δηλαδή, μια τρομακτική συσταλτική επίπτωση στην οικονομική δραστηριότητα, καθώς, όπως και σήμερα (κι ας λένε τα αντίθετα) δεν προωθούνταν παραλλήλως οι αναγκαίες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.
Τα αποτελέσματα είναι εφιαλτικά από τη θυσία των πάντων στον βωμό της δημοσιονομικής εξυγίανσης και σταθερότητας», στη συνέχεια. Το μεν έλλειμμα μειωνόταν, αλλά παραλλήλως όλα τα ‘σκιαζαν καταιγιστικά οι ολέθριες συνέπειες αυτής της μοναδικής σχεδόν μέριμνας, ή οικονομικής επιλογής για «δημοσιονομική υπεραπόδοση» που συνοδεύεται από το κυβερνητικό ανέκδοτο – κοροϊδία ότι είναι αποτέλεσμα της «χρηστής και συνετής δημοσιονομικής διαχείρισης», το οποίο, ευγνώμονες, επαναλαμβάνουν ο Γιάννης Στουρνάρας, το ΔΝΤ και οι οίκοι αξιολόγησης!
Η ύφεση συνεχώς γινόταν βαθύτερη, εκατοντάδες θέσεις εργασίας χάνονταν, η ανεργία κάλπαζε (έφτασε έως το 27%!), οι μέσες ονομαστικές αποδοχές στο σύνολο της οικονομίας υποχωρούσαν δραματικά, ο πληθωρισμός, παρά την ύφεση, διατηρούνταν σε υψηλά επίπεδα, κυρίως λόγω (όπως και σήμερα) της αύξησης των έμμεσων φόρων, ο ετήσιος ρυθμός πιστωτικής επέκτασης προς τον εγχώριο ιδιωτικό τομέα ήταν μηδενικός.
Μεταρρυθμίσεις κι όχι κι άλλες… «συνταγματικές» θυσίες!
Δηλαδή, και τότε, όπως και σήμερα, διαπιστωνόταν (αλλά ματαίως!) ότι η δημοσιονομική προσαρμογή είναι διατηρήσιμη και οδηγεί σε ταχύτερη πραγματική ανάκαμψη της οικονομίας, όταν βασίζεται κυρίως σε μείωση της κυβερνητικής σπατάλης, στην αύξηση των πραγματικών εισοδημάτων κι όχι στη μείωσή τους με την αύξηση φόρων και ονομαστικές αυξήσεις που τις τρώει η “μαρμάγκα” του πληθωρισμού και της ατιμαριθμοποίητης φορολογικής κλίμακας, με τις γνωστές συνέπειες: Αρνητική εθνική αποταμίευση, μείωση των επενδύσεων κι άλλα ηχηρά οχληρά.
Αλλά, η ψήφιση αυτής της συνταγματικής επιταγής και «τήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας» θα επισωρεύσει στην ελληνική οικονομία και κοινωνία περισσότερα δεινά από τα γνωστά των «απολύτως αναγκαίων μέτρων» της τρόικας και των μετά το 2019 του Κυριάκου Μητσοτάκη, καθώς τότε το Συμβούλιο της Επικρατείας θα κρίνει (μόνο …. δημοσιονομικά!) με μεγαλύτερη ευχέρεια από σήμερα ως… «αντισυνταγματική», κάθε διάταξη ή απόφαση που δεν διασφαλίζει τον αναγκαίο… «δημοσιονομικό χώρο» όχι για να γίνονται επενδύσεις, να ενισχύεται το εισόδημα και να βελτιώνονται οι δημόσιες υποδομές, αλλά για να καταβάλλονται ετησίως τα δυσβάσταχτα τοκοχρεολύσια δεκάδων δισ. ευρώ έως το… 2070, που είναι το ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης δανείων των Μνημονίων και των νέων στη συνέχεια έως σήμερα.
Άλλωστε, και μερικά θέματα, όπως, για παράδειγμα, τα αναδρομικά των συνταξιούχων, έχουν κριθεί από το του Συμβουλίου της Επικρατείας περισσότερο… δημοσιονομικά, παρά νομικά (γι’ αυτό και δεν έχουν ακόμα καταβληθεί έστω κι αυτά τα ψίχουλα από περικοπές που κρίθηκαν περιπετειωδώς ως αντισυνταγματικές…).
Μολονότι, η απόφαση για καταβολή μερικών ψιχίων από την παραπάνω λεηλασία των συνταξιούχων, η Επιτροπή Συμμόρφωσης του Συμβουλίου της Επικρατείας δεν έχει στείλει ακόμα τελεσίγραφο στην κυβέρνηση, όπως έσπευσε να κάνει με την επιστροφή των ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ από το… δημόσιο “Υπερταμείο” στο … κράτος (με καταβολή από τους φορολογούμενους 600 εκατ. ευρώ!) για να μην “ιδιωτικοποιηθούν”, επειδή “το νερό είναι κοινωνικό αγαθό”!
Συνταγματική προστασία από ακρίβεια-φτώχεια κι άλλα δεινά!
Σημειώνω, λοιπόν, ότι, πέρα από την πικρή διαπίστωση ότι το δημοσιονομικό ήταν στη χώρα μας πάντα καταστροφικό. είτε ως “υπερβολικό έλλειμμα” πριν και μετά τα μνημόνια, είτε σήμερα με το υπερβολικό πλασματικό “πλεόνασμα”, υπάρχουν και πολλά άλλα (χιονοστιβάδα) μόνιμα καταστροφικά προβλήματα που προκαλούνται από την παραπάνω επιλογή και που αποτυπώνονται σε όλους τους οικονομικούς και κοινωνικούς δείκτες που δημοσιεύουν η Eurostat, η Παγκόσμια Τράπεζα, ο ΟΟΣΑ και το ΔΝΤ.
Δηλαδή, και σήμερα (τα τελευταία κυρίως τέσσερα χρόνια) η προσπάθεια της εξασφάλισης και τήρησης της δημοσιονομικής σταθερότητας έχει γίνει σε βάρος όλων σχεδόν των άλλων οικονομικών και κοινωνικών δεικτών ή, καλύτερα, με διεύρυνση του χάσματος με την Ευρωζώνη. Και επανέρχομαι στον πληθωρισμό που αφορά το σημερινό μου σχόλιο.
Αν, συνεπώς, η τήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας περιβληθεί το ένδυμα της συνταγματικής επιταγής, τότε όλα τα αίτια που συντηρούν και εντείνουν τα τελευταία χρόνια τα παραπάνω μόνιμα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα θα κριθούν ως… συνταγματικά! Άλλωστε, και μερικά θέματα, όπως, για παράδειγμα, τα αναδρομικά των συνταξιούχων, έχουν κριθεί από το του Συμβουλίου της Επικρατείας περισσότερο… δημοσιονομικά, παρά νομικά (γι’ αυτό και δεν έχουν ακόμα καταβληθεί, έστω κι αυτά τα ψίχουλα από περικοπές που κρίθηκαν περιπετειωδώς ως αντισυνταγματικές…).
Μολονότι, η απόφαση για καταβολή μερικών ψιχίων από την παραπάνω λεηλασία των συνταξιούχων, η Επιτροπή Συμμόρφωσης του Συμβουλίου της Επικρατείας δεν έχει στείλει ακόμα τελεσίγραφο στην κυβέρνηση, όπως έσπευσε να κάνει με την επιστροφή των ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ από το… δημόσιο “Υπερταμείο” στο … κράτος (με καταβολή από τους φορολογούμενους 600 εκατ. ευρώ!) για να μην … “ιδιωτικοποιηθούν”, επειδή “το νερό είναι κοινωνικό αγαθό”!
Συνταγματική προστασία και από άλλα παράπλευρα δεινά!
Αν, λοιπόν, περιληφθεί στη Συνταγματική Αναθεώρηση η επιταγή της τήρησης, πάση θυσία, της δημοσιονομικής σταθερότητας, τότε θα πρέπει, για την προστασία της εισοδηματικής σταθερότητας των νοικοκυριών, την ενίσχυση της αποταμίευσης, την ενίσχυση της ανάπτυξης και των επενδύσεων, να περιληφθεί και η συνταγματική επιταγή αντίστοιχα για την… προστασία των νοικοκυριών.
Σύμφωνα με αυτήν θα κρίνονται ως… αντισυνταγματικά εκάστοτε κυβερνητικά μέτρα, που στο όνομα της αναγκαίας συνταγματικής «διατηρήσιμης αναπτυξιακής υπεραπόδοσης της ελληνικής οικονομίας», προκαλούν παράπλευρα δεινά στην ελληνική οικονομία, την κοινωνία και τις επιχειρήσεις, όπως μόνιμες πληθωριστικές πιέσεις, υπερχρέωση του κράτους, έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, υπερφορολόγηση, κρατικά “φέσια” που δεν πληρώνονται, αύξηση των τιμών ενέργειας κλπ.
Συνεπώς, με την ίδια λογική θα πρέπει ο… οικονομικός και δημοσιονομικός ρόλος του Συντάγματος να ενισχυθεί και με άλλες… επιταγές που να αφορούν την προστασία από το υψηλό δημόσιο και ιδιωτικό χρέος, την ανεργία, τη φτώχεια, τη λιτότητα και την υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου και των δεικτών ευημερίας (χαμηλή δημόσια δαπάνη για την υγεία, την παιδεία, δημόσιες υποδομές σε σχέση με τον μέσον ευρωπαϊκό όρο, κλπ).





