Ακροκεντρώα κόμματα και φυγόκεντροι ψηφοφόροι

Όπως στην περίπτωση του τραγικού δυστυχήματος στα Τέμπη που άφησε δεκάδες νεκρούς πριν μερικά χρόνια, έτσι και τώρα η απουσία κρατικής εποπτείας προκαλεί την οργή του κόσμου. Η συνεχής αύξηση των ευρωπαϊκών “ντιρεκτίβων” δεν έχει οδηγήσει σε ένα ισχυρότερο δίχτυ κοινωνικής προστασίας. Συνήθως, όπου παρατηρείται αυξημένος κρατικός παρεμβατισμός, παρέχονται και περισσότερα προγράμματα κρατικής αλληλεγγύης και στήριξης των πολιτών.

Ωστόσο, στην χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας, βιώνουμε το παράδοξο, η κυβέρνηση να υιοθετεί μιαν ευθυνόφοβη στάση στρουθοκαμηλισμού σε πλείστα όσα ζητήματα, αναγκάζοντας τους πολίτες να τα βγάλουν πέρα μόνοι τους. Το παράδειγμα της κλινικής της Καρνεάδου όπου έχασε την ζωή του ο καλλιτέχνης, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του ελλαδικού παράδοξου.

Πώς είναι δυνατόν μια τόσο προβεβλημένη ιδιωτική κλινική να λειτουργεί χωρίς την απαραίτητη εποπτεία από τις αρμόδιες αρχές; Στον απόηχο του θανάτου του Μαζωνάκη, η είδηση ότι η ευθύνη για την εποπτεία των ιδιωτικών ιατρείων είχε ανατεθεί από την κυβέρνηση στους τοπικούς ιατρικούς συλλόγους ήδη από το 2019 εξέπληξε πολλούς. Πρόκειται για μια κατάφωρη περίπτωση αποποίησης ευθυνών από το κράτος, σε έναν τομέα ζωτικής σημασίας.

Αν συγκριθεί η εν λόγω πρακτική με την επιμονή της ίδιας κυβέρνησης να θανατώνει ολόκληρα κοπάδια αιγοπροβάτων στην προσπάθεια να εφαρμόσει τις οδηγίες της ΕΕ για την καταπολέμηση της ευλογιάς, απειλώντας απροκάλυπτα τον βιοπορισμό των κτηνοτρόφων, η επιλεκτικότητα των παρεμβάσεων δεν μπορεί παρά να προκαλέσει οργή. Μοιάζει η κυβέρνηση να ενδιαφέρεται να παρεμβαίνει μόνο όταν υπάρχει η δυνατότητα είσπραξης φόρων και επιβολής προστίμων και να ποιεί την νύσσαν όπου χρειάζεται να διαθέτει κονδύλια και πόρους για να προσφέρει κρατικές υπηρεσίες.

Παρεμβατισμός για την κοινωνία

Κάποια στιγμή, το κράτος θα πρέπει να συνάψει ένα νέο σύμφωνο με τους πολίτες. Είτε η γνωστή φορομπηχτική πολιτική θα πρέπει να συνοδεύεται από τις αντίστοιχες υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων ζητημάτων καθημερινής ποιότητας ζωής, όπως η ασφάλεια και η αλληλεγγύη, είτε το κράτος θα είναι απόν από διάφορους τομείς, με αντάλλαγμα χαμηλότερους φόρους. Τουλάχιστον έτσι, οι πολίτες θα μπορούν να αποταμιεύουν χρήματα για να πληρώνουν ιδιώτες να τους παρέχουν υπηρεσίες που θα έπρεπε εξαρχής να προσφέρονται από το κράτος.

Φυσικά, αυτό το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην Ελλάδα. Για παράδειγμα, η Νέα Υόρκη διαθέτει τον υψηλότερο ανώτατο οριακό συντελεστή φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων στις ΗΠΑ, αν και πολλές υπηρεσίες που αφορούν στην ποιότητα ζωής υπολειτουργούν – όπως αποδεικνύεται εύκολα από μια βόλτα στους δρόμους της πόλης ή μια διαδρομή με το μετρό.

Τοιουτοτρόπως, στην ΕΕ παρατηρείται εσχάτως ραγδαία άνοδος των ψήφων προς ακροδεξιά κόμματα σε εκλογικές αναμετρήσεις ανά την Γηραιά Ήπειρο. Άραγε, έγιναν ξαφνικά εκατομμύρια ψηφοφόροι ακραίοι ή μήπως έχουν απογοητευθεί από τους σημερινούς εκπροσώπους των “ακροκεντρώων” κομμάτων που δείχνουν να μην νιώθουν την υποχρέωση να συμμορφώνονται προς την βούληση των ψηφοφόρων που αντιπροσωπεύουν;

Γιατί ανέρχονται αντισυστημικές δυνάμεις

Για παράδειγμα, το πρόβλημα της παράνομης μετανάστευσης έχει εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της ΕΕ, λόγω της ταχύτητας με την οποία μεταβάλλεται ο πληθυσμός και της πρόδηλης ασυμβατότητας μεταξύ εντοπίων και νεηλύδων που εκδηλώνεται όλο και συχνότερα μέσω της βίας ή της αλλοίωσης των παραδοσιακών κανόνων και ηθών της κοινωνίας.

Αντί όμως να αφουγκράζονται την ανησυχία της εκλογικής τους βάσης, πολλά κόμματα έχουν καταληφθεί από μιαν ελιτίστικη ιδεολογική αγκύλωση, αρνούμενα να παραδεχθούν τον αυξανόμενο κοινωνικό αναβρασμό. Ως αποτέλεσμα, πολλοί ψηφοφόροι καταφεύγουν όλο και περισσότερο σε εναλλακτικές διεξόδους για να εκδηλώσουν τη δυσαρέσκειά τους.

Στη Γερμανία, το κόμμα AfD συγκέντρωσε το εντυπωσιακό 44% στις τοπικές εκλογές της πολιτείας Σαξονίας-Άνχαλτ, καταλαμβάνοντας εύκολα την πρώτη θέση και απέχοντας μόλις λίγο από την αυτοδυναμία. Ομοίως, στην Γαλλία η Μαρίν Λεπέν εμφανίζεται πρώτη στις δημοσκοπήσεις για τις προεδρικές εκλογές.

Η Μεγάλη Βρετανία συγκλονίστηκε πρόσφατα από ένα ιστορικό σύμφωνο που υπογράφηκε από την Σκωτία, Ουαλία και Βόρεια Ιρλανδία, με το οποίο διακηρύσσουν το δικαίωμά τους στην αυτοδιάθεση και απαιτούν από την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου να σταματήσει να μπλοκάρει τα δημοψηφίσματα ανεξαρτησίας.

Τα πράγματα φαίνεται να έχουν φτάσει σε τέτοιο σημείο που μια κομητεία μέσα στην ίδια την Αγγλία απείλησε με απόσχιση, όταν αγνοήθηκαν από την βρετανική κυβέρνηση οι διαμαρτυρίες της σχετικά με την δημιουργία κέντρου στέγασης παράνομων μεταναστών εκεί.

Η λογική επιβάλλει οι κεντρώες δυνάμεις να λάβουν υπόψη τους τις ανησυχίες των πολιτών που αντιπροσωπεύουν και να προσαρμόσουν ανάλογα τις πολιτικές τους, για να μην διακινδυνέψουν να υπερκεραστούν από ακραία κόμματα. Αλλά όπως και το πετρέλαιο, η λογική φαίνεται να είναι ένα αγαθό που εμφανίζει μεγάλες ελλείψεις αυτή την εποχή, κυρίως λόγω της αβελτηρίας και αλαζονείας των κυβερνώντων.