Ευτυχώς που δεν ζει ο Βάσος Λυσσαρίδης!
30/05/2026
Στους μεγάλους ηττημένους των βουλευτικών εκλογών της 24ης Μαΐου ήταν και η ΕΔΕΚ. Και η ήττα αυτή δεν αφορούσε μόνο μείωση ποσοστών, που ειρήσθω εν παρόδω τα τελευταία χρόνια ήταν σύνηθες φαινόμενο. Η εκλογική πανωλεθρία συνδυάσθηκε και με τη μη είσοδο του κόμματος στη Βουλή. Ήταν η πρώτη φορά από το 1970 και εντεύθεν, που συνέβη αυτό.
Πολλές αναλύσεις και συζητήσεις έγιναν από το βράδυ της Κυριακής όταν το τελικό αποτέλεσμα επιβεβαίωσε την καταστροφική πορεία ενός ιστορικού, όπως χαρακτηρίσθηκε και είναι, κόμματος. Η πρώτη διαπίστωση σε σχέση με το αποτέλεσμα ήταν πως η βασική αιτία ήταν η εσωστρέφεια. Αυτό το φαινόμενο δεν είναι ασφαλώς τωρινό. Εσωστρέφεια υπήρχε και επί Βάσου Λυσσαρίδη, αλλά και διαγραφές (1975, 1980, 1989 κ.ά).
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια η μόνη είδηση που «έβγαινε» από την ΕΔΕΚ ήταν διαγραφές. Οι διαγραφές ήταν συνεχείς και έμοιαζαν με εκκαθαρίσεις. Ό,τι κινείτο «ύποπτα» διαγραφόταν. Οι διαγραφές, οι εσωκομματικές κρίσεις, ήταν στην πρώτη γραμμή κι αυτό ήταν εκείνο που απασχολούσε την κοινή γνώμη, αλλά και το κόμμα.
Παράλληλα, όμως, η ΕΔΕΚ τα τελευταία χρόνια βίωνε και κρίση ταυτότητας. Ένα σοσιαλιστικό κόμμα, το οποίο κινείται στο χώρο της ευρύτερης αριστεράς, πρέπει να έχει κοινωνικοκεντρική πολιτική. Να λειτουργεί και να κινείται σε πεδία που αναδεικνύουν την ιδεολογική και πολιτική του ταυτότητα. Την ίδια ώρα, το γεγονός ότι στελέχη παρουσιάζονταν να εμπλέκονται και σε υποθέσεις διαφθοράς, τούτο ενίσχυσε, αύξησε, την απαξίωση.
Η σκιά του Λυσσαρίδη
Ο προεκλογικός σχεδιασμός, σε αυτές τις εκλογές, στηρίχθηκε πρωτίστως την αξιοποίηση της ιστορίας. Κατέφυγαν στον… κουμπαρά της ιστορίας και θέλησαν να αντλήσουν ό,τι ήταν δυνατό από αυτό. Έστω και «δανεικά». Όταν, όμως, στην ΕΔΕΚ επικαλούνται την ιστορία του κόμματος, τον ιδρυτή της, τον Βάσο Λυσσαρίδη, προφανώς τους διαφεύγει το προφανές. Άλλη η ΕΔΕΚ τότε, και διαφορετική σήμερα. Και δεν είναι μόνο οι συνθήκες και τα δεδομένα, που αλλάζουν. Αλλά και πολλά άλλα.
Προφανώς και στην πολιτική είναι θεμιτό να γίνεται επίκληση της ιστορίας, αλλά αυτό δεν μπορεί να λειτουργεί ως σωσίβιο. Είναι σαφές πως η ιστορία, τους μόνους που συγκινεί και ενδεχομένως κινητοποιεί είναι τους μεγαλύτερους σε ηλικία. Οι νεότεροι για να στραφούν προς ένα κόμμα, μια πολιτική δύναμη, θέλουν να ακούσουν θέσεις, να διαπιστώσουν δράσεις, οι οποίες να προσφέρουν προοπτικές.
Η ΕΔΕΚ, έλεγε ο Βάσος Λυσσαρίδης*, ιδρύθηκε για δυο λόγους. Να προωθήσει το δημοκρατικό σοσιαλισμό και μια σωστή λύση στο Κυπριακό, «διότι έβλεπε ότι το εθνικό θέμα οδηγείτο σε εκτροπή. Δεν είναι μόνο ο σοσιαλισμός που μας οδήγησε στη δημιουργία του κόμματος. Είναι και το εθνικό θέμα».
Από το βράδυ της περασμένης Κυριακής, που οριστικοποιήθηκαν τα αποτελέσματα, ξεκίνησε μια συζήτηση. Ξεκίνησε μια συζήτηση με προδήλως απούσα την αυτοκριτική ενώ υπάρχουν και οι εξαφανισμένοι. «Ούτε φωνή ούτε ακρόαση». Ξεκίνησε μια συζήτηση χωρίς παραιτήσεις, που ενδεχομένως να διευκόλυναν την επόμενη ημέρα. Και όταν γίνεται λόγος για παραιτήσεις αυτό αφορά σύσσωμη την ηγεσία, κεντρικά και επαρχιακά.
Τι θα γίνει τώρα η ΕΔΕΚ;
Το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω. Η ΕΔΕΚ δεν θα είναι για τα επόμενα πέντε χρόνια στη Βουλή και ευτυχώς για την ηγεσία της, τους νυν και τους τέως, ο Βάσος Λυσσαρίδης δεν βρίσκεται στη ζωή. Όπως ανακοινώθηκε από τον Πρόεδρο του κόμματος, συζήτηση θα ξεκινήσει από τις 7 Ιουνίου, ημέρα την οποία έχει συγκληθεί η Κεντρική Επιτροπή της ΕΔΕΚ.
Μια συζήτηση για να έχει σημασία, θα πρέπει να εξετάζει όλα τα ενδεχόμενα. Της επανεκκίνησης, της επανίδρυσης. Ή οποιουδήποτε άλλου ενδεχόμενου.
*Το 2014 είχα πραγματοποιήσει μια σειρά από συναντήσεις με τον Γιατρό. Συνεντεύξεις για πολλά και διάφορα ζητήματα. Η δέσμευση που είχα αναλάβει ήταν να μη δημοσιοποιηθεί οτιδήποτε από τις συνομιλίες μας ενόσω ήταν εν ζωή.
