Η κυβερνητική “πρόβα” της ΕΛΑΣ και ο εμφύλιος του ΠΑΣΟΚ

Αφορμή αποτέλεσαν οι πρόσφατες δημόσιες παρεμβάσεις της Άννας Διαμαντοπούλου, οι οποίες προκάλεσαν την έντονη αντίδραση της ΕΛΑΣ. Ο νέος πολιτικός φορέας επέλεξε να απαντήσει μετωπικά στις εκτιμήσεις του στελέχους του ΠΑΣΟΚ για την οικονομική κατάσταση της χώρας και τη διεθνή της θέση, σηματοδοτώντας παράλληλα την κλιμάκωση της πολιτικής αντιπαράθεσης με τη Χαριλάου Τρικούπη.

Μέσα από ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η ΕΛΑΣ αμφισβήτησε ευθέως το αφήγημα περί θετικής πορείας της οικονομίας, υποστηρίζοντας ότι οι επίσημοι δείκτες και η εικόνα που παρουσιάζεται απέχουν σημαντικά από την καθημερινή πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν μεγάλα τμήματα της κοινωνίας. Με την παράθεση οικονομικών και κοινωνικών δεδομένων, επιχείρησε να αναδείξει τις αντιφάσεις ανάμεσα στους μακροοικονομικούς δείκτες και το βιοτικό επίπεδο των πολιτών.

Η παρέμβαση της ΕΛΑΣ ήρθε λίγες ημέρες μετά την κριτική που είχε ασκήσει στις ίδιες δηλώσεις και ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, ο οποίος είχε τονίσει ότι οι αναφορές της Διαμαντοπούλου στις επιτυχίες της κυβέρνησης στα δημοσιονομικά και στη διεθνή εικόνα της χώρας δεν αντανακλούν, κατά την άποψή του, τις διαθέσεις και τις αντιλήψεις της κοινωνικής βάσης του ΠΑΣΟΚ.

Υπό τον τίτλο «Κι όμως η αλήθεια διαφωνεί», η ΕΛΑΣ παρουσίασε μια διαφορετική αποτίμηση της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης. Όπως υποστηρίζει, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας παραμένει αισθητά χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ οι μισθοί εξακολουθούν να υπολείπονται σημαντικά των αντίστοιχων ευρωπαϊκών επιπέδων. Παράλληλα, επισημαίνει ότι σημαντικό ποσοστό των πολιτών εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπο με τον κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού.

Η κριτική της δεν περιορίζεται στην οικονομία. Η ΕΛΑΣ συνδέει την κυβερνητική πορεία και με ζητήματα θεσμικής λειτουργίας, κάνοντας αναφορά σε υποθέσεις όπως ο ΟΠΕΚΕΠΕ, οι παρακολουθήσεις και η τραγωδία των Τεμπών, τις οποίες παρουσιάζει ως ενδείξεις ελλειμμάτων στη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τη λειτουργία των θεσμών.

«Η πολιτική αλλαγή από μόνη της δεν αρκεί. Αυτό που χρειάζεται η χώρα είναι αλλαγή πολιτικής», καταλήγει η παρέμβαση της ΕΛΑΣ, επιχειρώντας να συμπυκνώσει το βασικό πολιτικό της μήνυμα απέναντι στην κυβέρνηση αλλά και απέναντι σε όσους, κατά την εκτίμησή της, εμφανίζονται πρόθυμοι να αναγνωρίσουν θετικό πρόσημο στην κυβερνητική πορεία.

Σε τροχιά συγκρότησης η ΕΛΑΣ

Παράλληλα με την πολιτική αντιπαράθεση που αναπτύσσεται στον χώρο της αντιπολίτευσης, η ΕΛΑΣ επιταχύνει τα βήματα για την πλήρη οργανωτική της συγκρότηση. Σύμφωνα με πληροφορίες, μέσα στις επόμενες ημέρες και πριν από την πρώτη συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου στις 27 Ιουνίου, αναμένεται να ολοκληρωθεί η στελέχωση των βασικών τομέων πολιτικής ευθύνης, με την ανακοίνωση των προσώπων που θα αναλάβουν κρίσιμα χαρτοφυλάκια.

Η συγκεκριμένη δομή θα αποτελέσει ουσιαστικά τον πυρήνα της αντιπολιτευτικής λειτουργίας του νέου φορέα. Τα στελέχη που θα επιλεγούν θα έχουν την ευθύνη της παρακολούθησης του κυβερνητικού έργου, της παραγωγής προγραμματικών θέσεων και της δημόσιας εκπροσώπησης της ΕΛΑΣ σε ζητήματα πολιτικής επικαιρότητας. Στο επιτελείο του Αλέξη Τσίπρα αποδίδουν ιδιαίτερη βαρύτητα στη συγκρότηση αυτού του σχήματος, καθώς θεωρείται απαραίτητο εργαλείο για την ενίσχυση της πολιτικής παρουσίας του κόμματος και την εδραίωσή του ως βασικού παίκτη στον προοδευτικό χώρο.

Την ίδια ώρα, συνεργάτες του πρώην πρωθυπουργού εκτιμούν ότι η όξυνση της αντιπαράθεσης με το ΠΑΣΟΚ δημιουργεί συνθήκες που ευνοούν πολιτικά την ΕΛΑΣ. Οι δημόσιες παρεμβάσεις της Άννας Διαμαντοπούλου, οι οποίες αναγνωρίζουν θετικές επιδόσεις στην κυβερνητική πολιτική, αξιοποιούνται από την πλευρά της ΕΛΑΣ ως απόδειξη ότι στο εσωτερικό της Χαριλάου Τρικούπη εξακολουθούν να υπάρχουν ισχυρές τάσεις προσέγγισης με τη ΝΔ. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΛΑΣ επιχειρεί να ενισχύσει το προφίλ της ως της βασικής και πιο συνεπούς αντιπολιτευτικής δύναμης απέναντι στην κυβέρνηση Μητσοτάκη.

Ταυτόχρονα, οι κατά καιρούς αναφορές του Δούκα στην ανάγκη συνεννόησης και συνεργασίας των προοδευτικών δυνάμεων αντιμετωπίζονται από το περιβάλλον Τσίπρα ως έμμεση αναγνώριση της πολιτικής βαρύτητας της ΕΛΑΣ. Στελέχη του νέου φορέα θεωρούν ότι αυτή η συζήτηση ενισχύει την εικόνα του κόμματος ως αναγκαίου κρίκου σε οποιοδήποτε μελλοντικό σχέδιο ανασύνθεσης του προοδευτικού χώρου και διαμόρφωσης μιας αξιόπιστης εναλλακτικής πρότασης εξουσίας απέναντι στη σημερινή κυβέρνηση.

Βαρύ κλίμα στη Χαριλάου Τρικούπη

Στη Χαριλάου Τρικούπη, σύμφωνα με πληροφορίες, η εσωτερική συζήτηση γίνεται ολοένα και πιο έντονη, καθώς αρκετά στελέχη εκφράζουν δυσφορία όχι μόνο για τη δημόσια αντιπαράθεση ανάμεσα στην Άννα Διαμαντοπούλου και τον Δούκα, αλλά κυρίως για τη στάση που τήρησε η ηγεσία του κόμματος απέναντι στη σύγκρουση. Για πολλούς, όταν δύο από τα πλέον αναγνωρίσιμα πρόσωπα του ΠΑΣΟΚ συγκρούονται ανοιχτά για ζητήματα στρατηγικής και πολιτικής κατεύθυνσης, η επιλογή της ουδετερότητας δεν συνιστά ουσιαστική πολιτική απάντηση.

Το βασικό ερώτημα που τίθεται πλέον στο εσωτερικό του κόμματος είναι ποια ακριβώς είναι η επίσημη γραμμή του ΠΑΣΟΚ. Πώς είναι δυνατόν δύο κορυφαία στελέχη, τα οποία μάλιστα διεκδίκησαν την ηγεσία απέναντι στον Νίκο Ανδρουλάκη, να εκπέμπουν τόσο διαφορετικά πολιτικά μηνύματα χωρίς να υπάρχει ξεκάθαρη παρέμβαση από την κορυφή;

Από τη μία πλευρά, η Άννα Διαμαντοπούλου αναγνωρίζει θετικές επιδόσεις της κυβέρνησης, ιδιαίτερα στον τομέα της οικονομίας, προκαλώντας αντιδράσεις σε όσους θεωρούν ότι η επιχειρηματολογία της προσεγγίζει υπερβολικά τις θέσεις της Νέας Δημοκρατίας. Από την άλλη, ο Δούκας επιμένει στη λογική των ευρύτερων προοδευτικών συγκλίσεων, επαναφέροντας στο προσκήνιο το ενδεχόμενο συνεργασιών με δυνάμεις της Κεντροαριστεράς και διατηρώντας ανοιχτή τη συζήτηση για συνεννόηση με την ΕΛΑΣ και τον Τσίπρα, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές αν από την πλευρά της Αμαλίας υπάρχει αντίστοιχη διάθεση.

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η τακτική των ίσων αποστάσεων που ακολουθεί ο Ανδρουλάκης μοιάζει, για αρκετούς εντός του κόμματος, ανεπαρκής. Διότι το ζήτημα δεν είναι απλώς η δημόσια έκφραση διαφορετικών απόψεων, αλλά η απουσία μιας σαφούς και αδιαμφισβήτητης πολιτικής γραμμής που να δεσμεύει το σύνολο των στελεχών.

Δεν περνά απαρατήρητο, πάντως, το γεγονός ότι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έχει επανειλημμένα κατηγορήσει τον Τσίπρα ότι λειτουργεί ως “χορηγός” της κυβέρνησης. Ωστόσο, όπως παρατηρούν αρκετοί συνομιλητές της Χαριλάου Τρικούπη, η εικόνα εσωστρέφειας και οι δημόσιες αντιφάσεις που καταγράφονται το τελευταίο διάστημα καταλήγουν να προσφέρουν πολύτιμο πολιτικό χώρο στην ΕΛΑΣ, ενισχύοντας την παρουσία της στον δημόσιο διάλογο και αναδεικνύοντάς την σε βασικό συνομιλητή των εξελίξεων στον χώρο της αντιπολίτευσης.

Αυτοδιάλυση ΣΥΡΙΖΑ-ΠΑΣΟΚ προτείνει ο Σιακαντάρης

Ως «τοξικά κόμματα» χαρακτήρισε ο Γιώργος Σιακαντάρης τον ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ, θεωρώντας ότι έχουν «τελειώσει πολιτικά» και γι’ αυτόν τον λόγο είναι υπέρ της αυτοδιάλυσής τους. Ο συντονιστής της 13μελής ομάδας που συνέταξε το Μανιφέστο του Ινστιτούτου Τσίπρα αποκάλυψε μάλιστα ότι την άποψη του αυτή για το ΠΑΣΟΚ την είχε εκφράσει στη Φώφη Γεννηματά, αλλά και αργότερα στον Ανδρουλάκη.

«Το μέλλον του ΣΥΡΙΖΑ είναι δυσοίωνο. Νομίζω ότι ο ΣΥΡΙΖΑ – αλλά θα είμαι και λίγο προβοκάτορας – αλλά και το ΠΑΣΟΚ ως κόμματα έχουν τελειώσει πολιτικά. Είναι τοξικά στην ελληνική κοινωνία και γι’ αυτό και εγώ, πριν ο Τσίπρας πάρει αυτή τη θέση, ήμουν υπέρ της αυτοδιάλυσής τους. Το είχα πει και στην αείμνηστη τη Φώφη Γεννηματά, το έχω πει και στον Ανδρουλάκη. Ότι αν θέλετε να προχωρήστε αυτό το πράγμα, πρέπει να διαλύστε τα παλιά μαγαζιά, πρέπει να φύγουν τα παλιά μαγαζιά από τη μέση», είπε στον τηλεοπτικό σταθμό One.

Στην παρατήρηση του Γιώργου Μουρούτη ότι και ο Τσίπρας είναι τοξικός γιατί τα πρόσωπα στον ΣΥΡΙΖΑ ήταν επιλογή του, ο κ. Σιακαντάρης απάντησε: «Όταν λέω τοξικά, δεν λέω ότι ήταν αρνητικά για την ιστορία της Ελλάδας και του πολιτικού και κομματικού συστήματος. Το ΠΑΣΟΚ έχει ένα θετικό αποτύπωμα, ίσως το πιο θετικό απ’ όλους, αλλά όπως έτσι το έφερε η πολιτική διαδικασία, στη συνείδηση του κόσμου θεωρείται είναι τοξικό. Όπως θεωρείτο η ΔΗΜΑΡ που κατέβηκε στην κοινωνία και πήρε 0,31%. Μπήκε στην κυβέρνηση και έχασε το μισό κοινό, βγήκε από την κυβέρνηση και έχασε το υπόλοιπο».

Ερωτηθείς, τέλος, να τοποθετηθεί για δείγματα αλαζονείας στην ΕΛΑΣ του Τσίπρα, ο Γιώργος Σιακαντάρης απάντησε: «Αλαζονεία από πού; Δεν συμμερίζομαι αυτές τις απόψεις. Δεν είναι αλαζονεία να λες ότι είσαι δεύτερο κόμμα ενώ είσαι. Ότι ενδεχομένως να υπάρχουν διαδικασίες από κόσμο που κινείται γύρω από τον Τσίπρα και θέλει να υπερθεματίσει και να γίνει τσιπρικότερος του Τσίπρα μπορεί να φαίνεται, αλλά ο Τσίπρας δεν δείχνει δείγματα αλαζονείας. Εδώ είμαστε, όλοι κρίνουμε και όλοι κρινόμαστε».