Μεταναστευτικό-προσφυγικό: Ένα πρόβλημα με πολλές μεταβλητές

Στην τελική αναμέτρηση στις προεδρικές εκλογές της Γαλλίας του Μαΐου του 1981 κέρδισε ο Φρασουά Μιτεράν,  ο οποίος έγινε και ο πρώτος σοσιαλιστής πρόεδρος της Πέμπτης Δημοκρατίας. Ως προς τους άλλους κύριους υποψηφίους, ο Ζακ Σιράκ ως Δήμαρχος του Παρισιού όπως και ως πρόεδρος του Γκωλικού /δεξιού κόμματος, υιοθέτησε απέναντι στον Φρανσουά Μιτεράν, εκτός των άλλων, μια έντονη αντιμεταναστευτική ρητορική, ενώ επί Βαλερί Ζισκάρ Ντ΄Εστεν του απερχόμενου προέδρου και υποψηφίου της κεντροδεξιάς, η πολιτική των απελάσεων ήταν μια κυρίαρχή του προσέγγιση.

Με την εκλογή του Μιτεράν, ο τότε υπουργός Εσωτερικών ο Γκαστίν Ντεφέρ ανακοίνωσε στις 26 Μαΐου  την αναστολή της εκτέλεσης των μέτρων απέλασης των αλλοδαπών, θεωρώντας ότι οι ξένοι εργαζόμενοι εν πολλοίς κακοπληρωμένοι βέβαια, συμβάλλουν στην οικονομική ανάπτυξη της Γαλλίας!

Όσοι ήμασταν τότε στη Γαλλία για σπουδές, βιώσαμε τα ακόλουθα που κυκλοφόρησαν ευρύτατα αμέσως μετά τις εκλογές του 1981: Η Γάλλοι βιομήχανοι τόνισαν στον Μιτεράν χωρίς περιστροφές ότι αν συνεχίζονταν οι απελάσεις θα κατέρρεε η γαλλική βιομηχανία! Οι φθηνοί παράνομοι μετανάστες με τις χαμηλές αποδοχές τους, ήταν λοιπόν μια σημαντική ένεση ανταγωνιστικότητας!

Τόσο κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων του πολυμερούς “Γύρου της Ουρουγουάης” (1986-1994) όσο και του “Γύρου της Ντόχα” (2001-15), η απελευθέρωση της μετακίνησης  επαγγελματιών και επιστημόνων που συνδέονται με τις υπηρεσίες (της ονομαζόμενης Συμφωνίας GATS, προϊόν του “Γύρου της Ουρουγουάης”) όπως και των ανειδίκευτων εργαζομένων-μεταναστών κέρδισε έδαφος. Ο λόγος ήταν απλός για τη δεύτερη κατηγορία. Οι φοβισμένοι μετανάστες, παράνομοι και μη, είναι στην πράξη πιο ευάλωτοι στους μισθολογικούς εκβιασμούς της εργοδοσίας και τις μειωμένες μισθολογικές αποδοχές.

Το μεταναστευτικό ζήτημα, και η νέα βίαια ολική επανεκκίνηση της παγκόσμιας οικονομίας μέσω του προσφυγικού, οδηγούν σε ένα αποτέλεσμα: Τα φθηνά χέρια αφθονούν πλέον στον πλανήτη. Είναι η λύση που έψαχνε απεγνωσμένα το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα σε ένα πρόβλημα, που χαρακτηρίζεται από μια ιδιαίτερη πολυπλοκότητα.

Οι παράγοντες που την προσδιορίζουν δεν περιορίζονται μόνο στο σεβασμό της ζωής και την προστασία των μεταναστών και προσφύγων, κάτι φυσικά αδιαμφισβήτητο. Υπάρχουν και άλλοι, οι οποίοι όταν αγνοούνται ή υποβαθμίζονται, τότε οι λύσεις που δίνονται είναι είτε λάθος, είτε ακόμη και μοιραίες.

Στο πλαίσιο αυτό δεν μπορεί λοιπόν να οικοδομηθεί μια πολιτική που πατά μόνο στα ανθρωπιστικά στοιχεία και στην προσωρινή παραμονή των μη προσκεκλημένων μεταναστών και προσφύγων στις χώρες υποδοχής. Σκοπιμότητες που συνδέονται με τη φθηνή τους εργασία είναι μια κυρίαρχη συνιστώσα του προβλήματος.

Μεταναστευτικό-προσφυγικό: Ένα οξύμωρο σχήμα

Σύμφωνα με τα παραπάνω λοιπόν, οι υποστηρικτές των ανοικτών συνόρων, από όποιον πολιτικό χώρο και αν προέρχονται, γίνονται απλώς φερέφωνα των επιλογών της φιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης και των υψηλών κερδών μέσω των μισθών πείνας των μεταναστών, που επηρεάζουν δυσμενώς και τις αυξήσεις των μισθών των υπόλοιπων εργαζομένων.

Ως εκ τούτου, η  πρόταξη εκ μέρους των συντηρητικών πολιτικών δυνάμεων, τα περί πολυπολιτισμικής κοινωνίας, είναι ο “φερετζές” της οικονομικής εκμετάλλευσης των μεταναστών-προσφύγων και της αδυναμίας εφαρμογής των επίσημων μισθολογικών ρυθμίσεων! Και εδώ βιώνουμε ένα οξύμωρο σχήμα που αφορά τις Ακροδεξιές πολιτικές δυνάμεις κυρίως. Ενώ οι ηγέτες και οι οπαδοί Ακροδεξιών πολιτικών σχηματισμών είναι κατά των μεταναστών, οι επιχειρηματίες-χρηματοδότες τους παραμένουν αναφανδόν υπέρ τους καθώς εξασφαλίζουν υπερκέρδη από τη φθηνή τους εργασία!

Τέλος, η εργαλειοποίηση του ζητήματος από διάφορες κυβερνήσεις (Βλ. ΗΠΑ και η φημολογούμενη εκ μέρους τους μαζική συντονισμένη εισροή χιλιάδων προσφύγων στην Ισπανία μετά την άρνησή του Πέδρο Σαντσέθ για συνδρομή υπέρ του Τραμπ στο Ιράν), οι γεωπολιτικές σκοπιμότητες και άλλα πολλά έρχονται να συμπληρώσουν το πάζλ της πολυπλοκότητας.

Είναι το σκάκι πάνω στο οποίο κινείται η ασύδοτη οικονομική εκμετάλλευση και οι εκάστοτε γεωπολιτικές στρατηγικές έχοντας ως αιχμή του δόρατος τους μετανάστες και τους πρόσφυγες. Και εδώ έρχεται προς συζήτηση και το ευαίσθητο θέμα της απόδοσης της ιθαγένειας σε μη προσκεκλημένους μετανάστες-πρόσφυγες και στους απογόνους τους. Η χαλάρωση των όρων απόδοσης ιθαγένειας, εισάγει εν δυνάμει διάφορες προκλήσεις  πολιτικής υφής.

Δεν υπάρχουν διεθνείς κανόνες που οφείλουμε να σεβαστούμε στο ζήτημα αυτό. Η απόδοση της ιθαγένειας εντάσσεται στην ατζέντα των θεμάτων που αφορούν στην εθνική κυριαρχία και μόνο. Τέλος, στο μεταναστευτικό – προσφυγικό βέβαια συγκρούεται η αλληλεγγύη που δείχνουν οι λαοί με την τάση για όλο και πιο ισχυρή διεθνοποίηση της φθηνής εργασίας, στον ορίζοντα απρόβλεπτων γεωπολιτικών εξελίξεων και στοχευμένων στρατηγικών.