Ο Μητσοτάκης υπερασπίζεται το επιτελικό κράτος του…

Πίσω από την κριτική των βουλευτών στον Κυριάκο Μητσοτάκη διακρίνεται μια ευρύτερη ανησυχία για τον βαθμό επιρροής τους στη χάραξη πολιτικής. Το “επιτελικό κράτος”, που έγινε σύνθημα στα χείλη του πυρήνα των συνεργατών του πρωθυπουργού, περιόρισε –τουλάχιστον σε επίπεδο αντίληψης– τον χώρο πολιτικής παρέμβασης των κοινοβουλευτικών στελεχών. Αυτή η δυσαρέσκεια δεν εκφράζεται πάντα δημόσια, ωστόσο σε περιόδους πίεσης βρίσκει διέξοδο.

Η αντίδραση του Μεγάρου Μαξίμου υπήρξε άμεση. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε να παρέμβει προσωπικά, ξεκαθαρίζοντας ποιος – προς ώρας – κάνει κουμάντο. Από το προσυνέδριο στο Ναύπλιο αρχικά, και στη συνέχεια πιο θεσμικά από το υπουργικό συμβούλιο, έριξε λάδι στη φωτιά, απαντώντας ουσιαστικά: “Το κόμμα είμαι εγώ”.

«Στη διαβούλευση για τις ορεινές περιοχές και την νησιωτικότητα, έχουν συμμετάσχει ενεργά και οι βουλευτές μας και αυτός είναι η απάντηση στον τρόπο με τον οποίον αντιλαμβανόμαστε την αναβάθμιση του ρόλου του εκλεγμένου εκπροσώπου της κάθε περιφέρειας», ανέφερε, εξηγώντας ότι στόχος είναι η ουσιαστική συμβολή του βουλευτή στη διαμόρφωση πολιτικών που αφορούν την αναπτυξιακή προοπτική των περιοχών που εκπροσωπεί.

Ο κ. Μητσοτάκης έθεσε ως κεντρικό ζητούμενο «ακριβώς τη συμμετοχή του βουλευτή», όπως είπε, «στο πώς μπορεί να αγωνιστεί για την ανάπτυξη και την προκοπή της περιοχής του», συνδέοντας τη συμμετοχή αυτή με τη διαδικασία σχεδιασμού και ωρίμανσης των σχεδίων πολιτικής.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην έννοια του «επιτελικού κράτους», διευκρινίζοντας ότι αφορά στην εκτελεστική εξουσία και όχι τη νομοθετική. «Μιλάμε συχνά για το επιτελικό κράτος, το οποίο αφορά εμάς, την εκτελεστική εξουσία, όχι τη νομοθετική εξουσία», σημείωσε, υπογραμμίζοντας τη θεσμική διάκριση αρμοδιοτήτων.

Παράλληλα, τόνισε ότι οι υποχρεώσεις κυβέρνησης και Βουλής είναι διακριτές και καθορισμένες. «Άλλες οι υποχρεώσεις της κυβέρνησης, άλλες υποχρεώσεις της Βουλής, αυτά είναι καθορισμένα με απόλυτη σαφήνεια από το Σύνταγμα», είπε, προσθέτοντας ωστόσο ότι στην προκειμένη περίπτωση η συνεργασία αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.

«Όμως σε αυτή την περίπτωση η στενή συνεργασία μεταξύ των βουλευτών μας και της κεντρικής κυβέρνησης για την εκπόνηση αυτών των σχεδίων αποκτά μια ξεχωριστή σημασία», κατέληξε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, δίνοντας το στίγμα της θεσμικής συνεργασίας που, όπως περιέγραψε, συνοδεύει τη συγκεκριμένη διαβούλευση, εξαπολύοντας ταυτόχρονα σφοδρή επίθεση στην αντιπολίτευση, την οποία κατηγόρησε ότι επιστρατεύει τα πιο χυδαία συνθήματα του διαδικτύου. Αν και δεν κατονόμασε κόμματα, δεν μοιάζει τυχαίο που η δήλωση ήρθε μετά την αναφορά του Νίκου Ανδρουλάκη σε «συμμορία του Μαξίμου που επηρεάζει την Δικαιοσύνη».

Χάνει τις ισορροπίες ο Μητσοτάκης

Υπενθυμίζεται πως μερικές ημέρες πριν από την έναρξη της συζήτησης για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, πέντε βουλευτές της ΝΔ παρεμβαίνουν με κοινή δημόσια επιστολή στα ΝΕΑ, θέτοντας ζήτημα αλλαγών στο μοντέλο διακυβέρνησης. Οι Αθανάσιος Ζεμπίλης (βουλευτής Π.Ε. Εύβοιας), Ανδρέας Κατσανιώτης (βουλευτής Π.Ε. Αχαΐας), Ξενοφών Μπαραλιάκος (βουλευτής Π.Ε. Πιερίας), Γιάννης Οικονόμου (βουλευτής Π.Ε. Φθιώτιδας) και Ιωάννης Παππάς ζητούν ενίσχυση του κοινοβουλευτικού ρόλου και επαναπροσδιορισμό της σχέσης κυβέρνησης και βουλευτών, υπογραμμίζοντας ότι η λειτουργία της εξουσίας πρέπει να φέρνει τα κέντρα λήψης αποφάσεων πιο κοντά στην κοινωνία.

Πάντως η κριτική που άσκησαν οι βουλευτές της ΝΔ δεν ήταν ούτε τυχαία, ούτε αδικαιολόγητη. Αντιθέτως, εξέφρασε μια πραγματική αγωνία: Ότι το κυβερνητικό σχήμα λειτουργεί περισσότερο ως κλειστό σύστημα τεχνοκρατών και λιγότερο ως πολιτικός οργανισμός που αφουγκράζεται τους εκλεγμένους εκπροσώπους της κοινωνίας. Όταν οι βουλευτές αισθάνονται ότι ο ρόλος τους περιορίζεται σε απλή επικύρωση αποφάσεων, τότε το πρόβλημα δεν είναι επικοινωνιακό αλλά βαθιά πολιτικό.

Η απάντηση του πρωθυπουργού κινήθηκε σε γνώριμα μονοπάτια. Από τη μία, αναγνώρισε την ανάγκη «συμμετοχής», από την άλλη όμως έσπευσε να θέσει αυστηρά όρια, υπενθυμίζοντας ότι το «επιτελικό κράτος» αφορά την εκτελεστική εξουσία και όχι τη νομοθετική. Με άλλα λόγια, οι βουλευτές καλούνται να συμμετέχουν, αλλά όχι να επηρεάζουν ουσιαστικά τον πυρήνα των αποφάσεων. Πρόκειται για μια αντίφαση που δύσκολα κρύβεται πίσω από θεσμικές διατυπώσεις.

Η πραγματικότητα είναι ότι το μοντέλο διακυβέρνησης που έχει επιλέξει το Μαξίμου λειτουργεί ιεραρχικά και συγκεντρωτικά. Οι αποφάσεις λαμβάνονται σε έναν στενό κύκλο και στη συνέχεια «κατεβαίνουν» προς υλοποίηση. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, η επίκληση της συμμετοχής των βουλευτών μοιάζει περισσότερο με προσπάθεια εκτόνωσης της δυσαρέσκειας παρά με ουσιαστική αλλαγή κατεύθυνσης.

Ακόμη πιο προβληματική είναι η επιλογή να υποβαθμιστεί το ζήτημα ως μεμονωμένο περιστατικό. Η εύκολη ανάγνωση ότι πρόκειται για «παραφωνία» αγνοεί το γεγονός ότι η γκρίνια στο εσωτερικό της Κοινοβουλευτικής Ομάδας δεν είναι καινούργια. Απλώς σπάνια εκφράζεται δημόσια. Και όταν τελικά εκδηλώνεται, αντιμετωπίζεται ως πρόβλημα πειθαρχίας και όχι ως πολιτικό μήνυμα που αξίζει να ληφθεί σοβαρά υπόψη.

Σε αυτό το πλαίσιο, δεν είναι δυνατόν να μην ενοχλεί και να μην προκαλεί ερωτήματα ο “αμετακίνητος” Άκης Σκέρτσος ο οποίος ανήκει στα πρόσωπα εκείνα που δεν έχει αφήσει ποτέ από το 2019 ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το πλευρό του.

Επεισόδιο Γιογιάκα-Ταχιάου στη Βουλή

Την ίδια στιγμή, η χρηματοδότηση κατασκευής του έργου “Οδικός Άξονας Ηγουμενίτσα-Σαγιάδα-Μαυρομμάτι, Παράκαμψη Ηγουμενίτσας, αποτέλεσε σημείο τριβής στη Βουλή, μεταξύ του υφυπουργού Υποδομών και Μεταφορών, Νίκου Ταχιάου και του τοπικού βουλευτή Θεσπρωτίας της ΝΔ, Βασίλη Γιόγιακα, ο οποίος είχε καταθέσει σχετική ερώτηση διαμαρτυρόμενος για την καθυστέρηση ολοκλήρωσης του έργου, το οποίο εδώ και χρόνια είναι ώριμο για δημοπράτηση.

Η απάντηση του κ. Ταχιάου ότι η ερώτηση του βουλευτή “έχει τοπικά χαρακτηριστικά” και ότι είναι απολύτως αδύνατον αυτή τη στιγμή δώσει χρονοδιάγραμμα χρηματοδότησης του έργου για να μη δημιουργηθούν λάθος εντυπώσεις στους εκλογείς του, με υποσχέσεις, προκάλεσε την έντονη αντίδραση του τελευταίου.

“Ειλικρινά με έχετε εκπλήξει αρνητικά κ. υπουργέ. Λυπάμαι… Εσείς τα ισοπεδώσατε όλα. Η αγωνία κάθε βουλευτή, κύριε Ταχιάο, για την περιοχή του είναι ξεχωριστή. Μη λέμε άλλα λόγια να αγαπιόμαστε”, σχολίασε ο κ. Γιόγιακας. “Δεν θα πέσουμε στον λαϊκισμό τού να πάμε και να υποσχεθούμε σε κάθε τόπο την κάθε ανάγκη του. Δεν είναι εφικτό να γίνει αυτό”, σημείωσε από την πλευρά του ο υφυπουργός Υποδομών.

“Να μην κάνουμε τότε ερωτήσεις” ήταν το σχόλιο του “γαλάζιου” βουλευτή με τον κ. Ταχιάο να απαντά “καλά κάνετε την ερώτηση αλλά κι εγώ καλά σας δίνω την απάντηση που δίνω” και τον προεδρεύοντα του Σώματος, Γιώργο Γεωργαντά να παρεμβαίνει λέγοντας, “ο υπουργός μιλάει για όλη τη χώρα εσείς βεβαίως, πολύ σωστά εκπροσωπείτε τα αιτήματα των Θεσπρωτών”. Το επεισόδιο ήρθα να θυμίσει το χάσμα μεταξύ μεταξύ βουλευτών και των μη εκλεγμένων μελών της κυβέρνησης…