Put the chair down now κι άλλες… ωραίες συζητήσεις στην ΕΔΕΚ

Στις τελευταίες εκλογές, της 24ης Μαΐου, η ΕΔΕΚ έμεινε εκτός Βουλής. Για πρώτη φορά. Και το αποτέλεσμα δεν ήταν συγκυριακό. Το κόμμα οδηγήθηκε – το οδήγησαν για την ακρίβεια – στον καταποντισμό. Αποδείχθηκε ότι δεν ήταν αρκετή η επίκληση της ιστορίας και του ιδρυτή του, του Βάσου Λυσσαρίδη. Στο 2026 εκείνο που μετρά είναι τι εκπέμπει το κόμμα, τι εκφράζει, που βαδίζει και λιγότερο η ιστορία, η κληρονομιά του. 

Την  περασμένη Κυριακή πραγματοποιήθηκε έκτακτο συνέδριο, το οποίο διεξήχθη σε έντονο κλίμα, αντιπαραθέσεων και καυγάδων. Σε κάποιο βαθμό αναμενόμενο και φυσιολογικό, μετά και το εκλογικό αποτέλεσμα. Τι αποφάνθηκε το συνέδριο της ΕΔΕΚ; Φαίνεται πως οι αποφάσεις “εμβολιάσθηκαν”  από τις  προτάσεις της “Πρωτοβουλίας Αγώνα”, η οποία συγκροτήθηκε από παλιούς Αγωνίτες. Την ίδια ώρα, από την ηγεσία, που παραμένει ατάραχη και αμετακίνητη μετά και την πανωλεθρία, τέθηκαν και αποκλεισμοί.

Ένα κόμμα, ωστόσο, το οποίο προβαίνει σε (δραματικές) εκκλήσεις προς την κοινωνία, προς παλιά στελέχη, μέλη, ψηφοφόρους, να επανέλθουν, να συμπορευθούν,  μπορεί να θέτει αποκλεισμούς; Και οι αποκλεισμοί, που έχουν τεθεί με βάση και την περιγραφή,  προφανώς και έχουν ονοματεπώνυμο. Η ανάγνωσή τους, προδήλως αποκλείει “φωτογραφικά” μια σειρά από παλιά στελέχη, όπως είναι ο Κωστής Ευσταθίου, ο Δημήτρης Παπαδάκης κ.ά. Έχουν αυτή την πολυτέλεια;

Δεν θεωρώ πως οι πιθανότητες επιβίωσης της ΕΔΕΚ είναι μεγάλες, με βάση τα δεδομένα και την μετεκλογική στάση και εν γένει συμπεριφορά. Δεν φαίνεται να έχουν συνειδητοποιήσει το μέγεθος του προβλήματος, ώστε να διαμορφωθούν νέα δεδομένα. Και γι’  αυτό και τίθενται και περιορισμοί. Προφανώς, θεωρούν, πως με τους περιορισμούς διασφαλίζουν καρέκλες. Τι να τις κάνουν, όμως, τις καρέκλες όταν αυτές είναι τρύπιες; Το σύνθημα, put the chair down now, είναι ανέκδοτο.

Είναι σαφές πως η επιβίωση συνδέεται με ανατροπές, που δεν θα περιορίζονται στα διαδικαστικά, τα μητρώα και τις όποιες καταστατικές αλλαγές. Όλα αυτά, προφανώς, είναι απαραίτητα καθώς καθορίζουν κατεύθυνση και επόμενα βήματα. Είναι απαραίτητα για να μπει το κόμμα ξανά στις ράγες. Αλλά η επιβίωση, συνδέεται με την ανάγκη αυτοπροσδιορισμού, πολιτικού και ιδεολογικού Τι είναι η ΕΔΕΚ; Ένα κόμμα της σοσιαλδημοκρατίας, της σοσιαλιστικής αριστεράς ή είναι χωρίς μπούσουλα; Είναι κόμμα μονίμως διαμαρτυρόμενο, που αποσυνδέθηκε, με πράξεις του, από  το παρελθόν του και έχει θολό μέλλον. Αυτό ήταν τα τελευταία χρόνια. 

Το πρόβλημα της ΕΔΕΚ

Μετά τις εκλογές, κυρίως τις πρώτες ημέρες, εκφράσθηκε συμπάθεια και θεωρήθηκε απώλεια η μη εκπροσώπηση της ΕΔΕΚ στη Βουλή. Προφανώς και θα έπρεπε να ήταν στο κοινοβούλιο. Ήταν χρήσιμη η παρουσία της στο κοινοβουλευτικό πεδίο, όπου βρισκόταν από το 1970 μέχρι το 2026. Αλλά αυτό δεν γίνεται αυτόματα. Το θέμα δεν είναι ποιο κόμμα “πρέπει” να βρίσκεται στη Βουλή, αλλά εκείνο που συγκεντρώνει τις απαιτούμενες ψήφους.

Η ΕΔΕΚ, όπως ειπώθηκε, έχει πρόβλημα εσωστρέφειας. Ισχύει.  Αλλά εσωστρέφεια υπήρχε κι όταν το κόμμα “σκαρφάλωσε” στο 11%. Είναι προφανώς πρόβλημα να ασχολούνται στελέχη κι άλλοι με την πολιτική τους, προσωπική επιβίωση, σε αντιπαράθεση με συναγωνιστές τους. 

Το μείζον, ωστόσο, είναι να βρεθούν εκείνοι, που χωρίς βαρίδια και εξαρτήσεις θα μπορέσουν να προχωρήσουν στην επανίδρυση του κόμματος, έχοντας πυξίδα και σαφή πολιτική και ιδεολογική κατεύθυνση. Η επανίδρυση δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να διακοπούν οι σχέσεις με το παρελθόν. Σημαίνει, όμως, ρήξη με τις στρεβλώσεις και τις παθογένειες. Η ΕΔΕΚ δεν έχασε συγκυριακά. Έχασε γιατί την οδήγησαν στον πάτο. Είτε προχωρά, έστω και δύσκολα, είτε κλείνει τον κύκλο της. Είτε θα είναι κόμμα, είτε εταιρεία περιορισμένης ευθύνης. Είτε θα αλλάξει άρδην, είτε ο τελευταίος… θα τραβήξει την πρίζα.