“Μάχη”: Μια ταινία για την ωριμότητα της εξελιγμένης οικογένειας

Αυτά τα κακοποιημένα παιδιά, τα νεαρά άτομα γενικώς που δεν έχουν προλάβει να ενταχθούν στην παραγωγική μηχανή, ή ως «νεοσύλλεκτοι» στον «κόσμο των μεγάλων» γίνονται αντικείμενο δοκιμασιών («καψόνια» στο Στρατό) όχι απλώς για «να τους σπάσουν τον τσαμπουκά» αλλά για να μάθουν ότι το σώμα τους δεν τους ανήκει, ότι είναι μια μηχανή (ένα γρανάζι μάλλον) σε έναν ευρύτερο άγνωστο απροσδιόριστο κοινωνικό μηχανισμό, που έχει τις δικές του νόρμες κι ό,τι δεν υπακούει (ή δεν χωράει) στα καλούπια πετάγεται αυθωρεί και παραχρήμα στα σκουπίδια, στο «περιθώριο» ως απόρριμμα προς άμεσην εκμετάλλευσιν / ποδοπάτησιν.

Η Μπέττυ Βακαλίδου, η Πάολα (Παύλος Ρεβενιώτης, πρώην μόνιμος υπαξιωματικός στο Στρατό) και πολλοί/πολλές άλλοι πλαισίωσαν στις αρχές τής απελευθερωτικής δεκαετίας τού 1980 το Αυτόνομο Κίνημα Ομοφυλοφίλων Ελλάδος (Α.Κ.Ο.Ε.) και με έντονο ακτιβισμό κατάφεραν και καταργήθηκε (επί Μελίνας) ο «Νόμος περί αφροδισίων νοσημάτων», που τους αντιμετώπιζε απάνθρωπα. Από τότε κύλησε πολύ νερό στο ποτάμι τού Ηράκλειτου και ήρθε η ώρα των απολογισμών. Κινηματογραφικών, μυθοπλαστικών, επιστημονικών…

Η Μπέττυ Βακαλίδου δεν υποδύεται τον εαυτό της σε αυτή την άκρως ενδιαφέρουσα ταινία. Ο ρόλος είναι φανταστικός, μυθοπλασμένος. Παίζει με άκρα αξιοπρέπεια και με τον αέρα μιας μεγάλης σταρ, γιατί η αληθοφάνεια απαιτεί οικονομία κινήσεων. Κάτι που δεν συμβαίνει με άλλους ηθοποιούς που υπερπαίζουν, κάτι που χτυπάει πολύ άσχημα στη μεγάλη οθόνη. Η Μπέττυ Βακαλίδου έχει βιώσει ανάλογες καταστάσεις με αυτά που παριστάνει και μπορεί να τα αναλογίζεσαι την ώρα που ανάβουν τα φώτα και στέκεται μπροστά στο φακό. Είναι επαγγελματίας ηθοποιός, γιατί έτσι επιβίωσε: υποδυόμενοι κοινωνικούς ρόλους. 

Η φυλομετάβαση είναι μια εξαιρετικά επώδυνη, χρονοβόρα και πανάκριβη διαδικασία με άγνωστες συνυποδηλώσεις. Δεν είναι απλώς άλλος ένας ρόλος, που όπως λέει ο Καβάφης «όταν η παράστασις τελειώσει (ο ηθοποιός) αλλάζει φορεσιά και απέρχεται». Εδώ είναι το σώμα σου, όχι απλώς όπως το βλέπουν οι άλλοι/άλλες ή εσύ στον καθρέφτη, αλλά όπως το βιώνεις από μέσα. Κι εδώ είναι το πραγματικό «θεατρικό σανίδι». Καλείσαι να ντυθείς, να βαφτείς, να χτενιστείς και να βγεις έξω στον κόσμο ως μία κοινωνική «μάσκα», ακριβώς όπως κάνουμε όλες και όλοι μας, όλα τα κοινωνικοποιηθέντα έλλογα όντα.

Ο φόβος τού εφήβου μπροστά στην αλλοτρίωση είναι ακριβώς ετούτη η αμηχανία να μάθει έναν ρόλο χωρίς να γνωρίζει όλο το έργο και δίχως να ψυχανεμίζεται τις συνέπειες. Όταν έρθει η πείρα είναι πλέον μάλλον αργά για να γυρίσεις πίσω στο Χρόνο και να στρίψεις σε άλλο μονοπάτι.

Καταπληκτικό σενάριο, παρά τις όποιες εκλογικεύσεις και απλοποιήσεις του.  Δείτε αυτή την άκρως ενδιαφέρουσα ταινία. Συμβάλλει στην ατομική και συλλογική αυτογνωσία μας.

Ταινία: Μάχη

2025

Έγχρ.

Διάρκεια: 121′

 3

Δραματική

Eλληνική

Η Μάχη, η οποία στα χρόνια της δικτατορίας ήταν άντρας αξιωματικός και πατέρας δύο παιδιών, επιστρέφει στην Ελλάδα ύστερα από απουσία μισού αιώνα. Μια εμφάνισή της στην τηλεόραση οδηγεί στην απόπειρα αυτοκτονίας του γιου της και στην περιπετειώδη επανασύνδεσή της με την κόρη της.

Σκηνοθεσία:

Ηλίας Γιαννακάκης

Με τους:

Έλενα Τοπαλίδου

Μανώλης Μαυροματάκης

Μπέττυ Βακαλίδου

Γιάννης Οικονομίδης