Ψίθυροι άνοιξης σ’ ένα χαλί από κόκκινες τουλίπες!

Μια οργανωμένη γιορτή που ζωντανεύει ξανά τελευταία ενώ αναβίωνε τη δεκαετία του ’60 , που έρχεται να υπενθυμίσει την ευθύνη μας σε αυτό το δώρο της φύσης. Έτσι και φέτος με διαφωτιστικές ομιλίες ειδικών επιστημόνων του ΕΛΓΟ Δήμητρα, με παραδοσιακούς χορούς, με εγκάρδια υποδοχή για κρασί και τοπικές νοστιμιές, με περιήγηση στο οροπέδιο και κίνητρο για φωτογράφηση αυτού του πλούτου της ελληνικής φύσης, τη “θάλασσα”από τις σπάνιες τουλίπες, ολοκληρώθηκε ο γιορτασμός στέλνοντας μηνύματα σε ώτα ακουόντων.

Εμπειρία ήταν και η επίσκεψη στις Δολίνες των Διδύμων Αργολίδας (Μεγάλη και Μικρή Σπηλιά), που αποτελούν εντυπωσιακούς ανοικτούς σμιλεμένους κρατήρες, που θεωρούνται απόκοσμα μνημεία της φύσης. Η επίσκεψη στο εντυπωσιακό λαογραφικό μουσείο Διδύμων από παλιά αποτύπωνε γλέντια, εκκλησιαστικές τελετές, σχολικές επιδείξεις, μέσα από πλήθος φωτογραφιών, γεωργικών εργαλείων, μπαούλων με ρούχα και έχει μοναδικό ενδιαφέρον.

 

Η γιορτή της αυτοφυούς τουλίπας (Tulipa kuymatophila) στις Δολίνες Διδύμων Αργολίδας πραγματοποιείται στον οικισμό με τη στήριξη του Δήμου Ερμιονίδας, της Περιφέρειας Πελοποννήσου, του τοπικού Μορφωτικού συλλόγου “Αθηνά”, τοπικών ομάδων, εθελοντών της δημοτικής κοινότητας Διδύμων. Φυσικά η περιοχή προσφέρεται για μια επίσκεψη που σου ομορφαίνει το βλέμμα. Πόσο σημαντικό στις μέρες μας που τα περισσότερα γύρω μας τείνουν στο γκρι.

Το οροπέδιο των Διδύμων στην Αργολίδα αποτελεί έναν από τους ελάχιστους τόπους στην Ελλάδα όπου μπορεί κανείς να φωτογραφήσει την άγρια κυματόφυλλη τουλίπα, αλλά και την tulipa hageri σε τέτοια έκταση. Οι τουλίπες αυτές, με το χαρακτηριστικό βαθύ κόκκινο χρώμα και τα μυτερά πέταλα, ανθίζουν μέσα σε καλλιεργημένα χωράφια, σε ελιές, σε αμπελώνες δημιουργώντας μια μοναδική αντίθεση με το πράσινο που κυριαρχεί.

 

Οι τουλίπες της Ελλάδας

Οι εξειδικευμένοι επιστήμονες που συναντήσαμε αναφέρουν ότι στην Ελλάδα φύονται τα 15 από τα περίπου εκατό είδη τουλίπας που υπάρχουν στον κόσμο. Μερικά από αυτά, αποκλειστικά στη χώρα μας σε ορεινές περιοχές και σε νησιά. Στην Πελοπόννησο και την Κρήτη φύεται και η Tulipa goulimyi, που ξεχωρίζει για τα μυτερά της πέταλα. Οι άγριες τουλίπες είναι συνήθως μικρότερες από τις καλλιεργημένες που βλέπει κάποιος στα ανθοπωλεία, αλλά έχουν πιο έντονα χρώματα όπου κυριαρχεί το κόκκινο και το ιδιαίτερο σχήμα τους.

Στην Χίο ενδημούν τέσσερα είδη τουλίπας που ονομάζονται “λαλάδες”. Είναι η Tulipa praecox, η Tulipa agenensis, η Tulipa clusiana και η Tulipa undulatifolia. Τόπος καταγωγής της τουλίπας αναφέρεται όμως η κεντρική Ασία. Κι από εκεί ήρθε και αναπτύχθηκε στην Ευρώπη. Το Τιέν Σαν και τα όρη των Παμίρ Αλέ στο Ισλαμαμπάντ είναι μία από τις δύο περιοχές που πρωτοεμφανίστηκε η τουλίπα. Η δεύτερη περιοχή είναι το Αζερμπαϊτζάν και η Αρμενία. Από εκεί μαθαίνουμε μέσα από διάφορες εκδοχές ότι εξαπλώθηκαν οι τουλίπες σε όλη τη Μεσόγειο.

Σήμερα η Ολλανδία (Κάτω Χώρες) παραμένει η μεγαλύτερη παραγωγός και εξαγωγέας τουλίπας στον κόσμο. Κυριαρχεί στην παγκόσμια αγορά χάρη σε μια σειρά από παράγοντες που υιοθετήθηκαν έξυπνα κι έγκαιρα έτσι ώστε, οι μισοί από τους 47.150 αγρούς της Ολλανδίας που προορίζονται για βολβούς είναι φυτεμένοι αποκλειστικά με τουλίπες!

 

Η τουλίπα εκεί αποτελεί το “εθνικό σύμβολο” της χώρας, η οποία γιορτάζει την Εθνική Ημέρα Τουλίπας κάθε Ιανουάριο, σηματοδοτώντας την έναρξη της σεζόν. Στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια όμως πραγματοποιούνται σημαντικές εκδηλώσεις αφιερωμένες στην τουλίπα, με πιο γνωστές αυτές στην Αργολίδα, τη Χίο, την Κύπρο και την Κωνσταντινούπολη όπου κινητοποιείται η βιομηχανία του τουρισμού για την προβολή της.

Γιορτές λουλουδιών γίνονται σε Αγγλία Arundel Castle, σε Βέλγιο Floralia στις Βρυξέλλες, το Φεστιβάλ Άγριας Τουλίπας στην Κύπρο στο Πολέμι, στην Πάφο αφιερωμένη στην ενδημική άγρια τουλίπα tulipa agenensis, είναι τα Ανθεστήρια της Λάρνακας, η γιορτή τριαντάφυλλου που γίνεται και στη χώρα μας. Φεστιβάλ λουλουδιών θα δει κάποιος και στη Μαδέρα Πορτογαλίας.  Η άγρια ελληνική τουλίπα όμως για ένα διήμερο επισκίασε το ενδιαφέρον χαρίζοντας ηρεμία, θετική διάθεση, ατμόσφαιρα γλεντιού σε όσα ζοφερά μας κατακλύζουν στην παγκόσμια σκηνή.

 

Πέρα από την ψυχική ευεξία που προσέφερε η γιορτή της τουλίπας, την οποία την ζουν κάθε χρόνο εκατοντάδες επισκέπτες με οργανωμένες εκδρομές από την Αθήνα και αλλού, είναι και οι γνώσεις για το σεβασμό στη βιοποικιλότητα που απαντάται στη χώρα μας, για την διαμόρφωση μιας πιο ψαγμένης οικολογικής συνείδησης, για την προσοχή σε ένα κόσμο που συνυπάρχει στη φύση με τη βλάστηση, και τα έμβια όντα δίπλα της, σε μια κοινωνία που αν αφήσει τα τάμπλετ, τα PC, κινητά από τα χέρια, τις μπετονένιες γειτονιές και πάρει το δρόμο σε τέτοια μονοπάτια έχει να ευφρανθεί πολλαπλά…

Όχι όμως να τις κόψει γιατί αυτό είναι εγκληματικό για το φυτό που για να να ανθίσει θα χρειαστεί χρόνια! Είναι ένα σπάνιο είδος που προστατεύεται με το Προεδρικό Διάταγμα 67/1981, αλλά απειλείται απ’ το βαθύ όργωμα, τη χρήση ζιζανιοκτόνων, την κοπή των ανθέων που συρρικνώνει κάθετα τον πολλαπλασιασμό τους.

Ο Δήμος Ερμιονίδας και ο τοπικός σύλλογος των Διδύμων ανέλαβαν με φυλλάδια ενημερωτικά, με τεράστιες πινακίδες που τοποθέτησαν, να εξηγήσουν γιατί πρέπει απλά να θαυμάσουμε αυτό το δώρο τις φύσης, τις τουλίπες, και να μην τις κόβουμε. Εξ άλλου, στο ανθοδοχείο κρατούν ελάχιστες μέρες και το έγκλημα που θα συντελεστεί είναι καθοριστικό γι αυτό το θησαυρό της φύσης που οφείλουμε να τον διαφυλάξουμε και για τις επόμενες γενιές.

Η επιστημονική γνώση συναντά τη φύση και την παράδοση

Στο πλαίσιο της φετινής Γιορτής Τουλίπας, ξεχωριστή θέση είχαν οι ομιλίες δύο σημαντικών επιστημόνων του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, που ανέδειξαν και πιο πρακτικά την αξία της ελληνικής αυτοφυούς τουλίπας.  Ο Δρ. Ν. Κρίγκας που μελετά τον πλούτο, τη σημασία και τη διατήρηση των ελληνικών τουλιπών κι ασχολείται με την καλλιέργεια για πρώτη φορά στην Ελλάδα όπως το φαρμακευτικό “Λουλούδι του Δαρβίνου”.

Ερευνά τις αλλαγές στην ανθοφορία των φυτών και τις επιπτώσεις των αλλαγών στις χρήσεις γης. Στην ομιλία του ανέλυσε τον πλούτο και τη σημασία των αυτοφυών ελληνικών τουλιπών, τόσο στο φυσικό τους περιβάλλον όσο και εκτός τόπου διατήρησης επισημαίνοντας την ανάγκη δημιουργίας μικροαποθεμάτων για την προστασία της τουλίπας των Διδύμων — ενός μοναδικού και απειλούμενου θησαυρού.

Ο Δρ. Γ. Τσοκτουρίδης παρουσίασε σύγχρονες ερευνητικές προσεγγίσεις και πρωτόκολλα αναπαραγωγής και καλλιέργειας για τις ελληνικές τουλίπες, με ιδιαίτερη έμφαση στην τοπική ποικιλία των Διδύμων. Μια ομιλία που επεδίωκε να γεφυρώσει την επιστήμη με την εφαρμογή στην πράξη καινοτόμων ερευνητικών πρωτοβουλιών που γίνονται στη μονάδα λιπασμάτων Τheofrastos του Τάσου Παπά για τη δυνατότητα παραγωγής βολβών και μεταφύτευσης αυτών των φυτών, ενημέρωσης σε ευρύτερο πεδίο φοιτητών, σχολικών μονάδων, ενδιαφερομένων από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

 

Μέσα από τις εισηγήσεις τους, αναδείχθηκε η σημασία της έρευνας, της διατήρησης της βιοποικιλότητας και της βιώσιμης αξιοποίησης των φυσικών πόρων.  Η συνομιλία μαζί τους αποκάλυψε ότι η πιο σπάνια αυτοφυής τουλίπα στα Βαλκάνια είναι “η Ροδοπαία” τουλίπα που βρίσκεται στα ορεινά του νομού Ξάνθης και στη νότια Βουλγαρία, αλλά, εκεί δεν παρατηρείται η διάθεση να προβληθεί και να αναδειχθεί αυτή η μοναδικότητα…

Συμπερασματικά επαναλαμβάνουμε. Η γιορτή της αυτοφυούς κυματόφυλλης τουλίπας συμβάλλει στο να γίνει κτήμα όλων ότι θα πρέπει να τις αγαπάμε, να τις προστατεύουμε, να τις θαυμάζουμε, να τις φωτογραφίζουμε αλλά να μην τις κόβουμε! Θα το εμπεδώσουμε αλήθεια;