ΗΠΑ - Μεσανατολικό: Λύση με αιχμή την οικονομία

-
103

Το πρώτο στάδιο του ειρηνευτικού σχεδίου του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τη Μέση Ανατολή θα ανακοινωθεί σήμερα στο Μπαχρέιν, σε μια διάσκεψη για την οποία ο Λευκός Οίκος λέει πως έχει στόχο τη συγκέντρωση 50 δισεκ. δολαρίων σε επενδύσεις, αλλά την οποία οι Παλαιστίνιοι απορρίπτουν ως μια προσέγγιση που βασίζεται στην αρχή «πρώτα η οικονομία» και είναι καταδικασμένη να αποτύχει.

Η διήμερη διεθνής συνάντηση, με επικεφαλής τον γαμπρό του Τραμπ Τζάρεντ Κούσνερ, έχει χαρακτηρισθεί το πρώτο μέρος του ευρύτερου πολιτικού σχεδίου της Ουάσινγκτον για την επίλυση της ισραηλινο-παλαιστινιακής σύγκρουσης, το οποίο θα ανακοινωθεί αργότερα. Όμως ούτε η ισραηλινή κυβέρνηση ούτε η παλαιστινιακή κυβέρνηση θα συμμετάσχουν στην εναρκτήρια συνάντηση που θα πραγματοποιηθεί στη Μανάμα, την πρωτεύουσα του Μπαχρέιν.

Το ερώτημα είναι αν συμμετέχοντες, όπως η Σαουδική Αραβία και άλλα εύπορα κράτη του Κόλπου, θα δείξουν ενδιαφέρον για να κάνουν δωρεές υπέρ ενός αμερικανικού σχεδίου που έχει ήδη προσελκύσει δριμεία κριτική από τους Παλαιστίνιους και πολλούς άλλους στον αραβικό κόσμο.

Αν και η συνάντηση υποτίθεται ότι θα επικεντρωθεί στα οικονομικά, αραβικά κράτη του Κόλπου ελπίζουν να την χρησιμοποιήσουν και για να δείξουν την αλληλεγγύη τους με την κυβέρνηση Τραμπ στη σκληρή γραμμή της εναντίον του Ιράν, δήλωσε ανώτερος διπλωμάτης στον Κόλπο. Ο Τραμπ χθες, Δευτέρα, επέβαλε κυρώσεις στον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και άλλους ιρανούς αξιωματούχους μετά την κατάρριψη την περασμένη εβδομάδα από το Ιράν ενός αμερικανικού στρατιωτικού μη επανδρωμένου αεροπλάνου.

Βάσει του σχεδίου του Κούσνερ, δωρήτριες χώρες και επενδυτές θα συνεισφέρουν περίπου 50 δισεκατομμύρια δολάρια στην περιοχή. Απ' αυτά τα 28 δισεκ. δολάρια θα διατεθούν στα Παλαιστινιακά Εδάφη --την κατεχόμενη από το Ισραήλ Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας-- ενώ 7,5 δισεκ. δολάρια θα διατεθούν στην Ιορδανία, 9 δισεκ. δολάρια στην Αίγυπτο και 6 δισεκ. δολάρια στον Λίβανο.

Ανάμεσα στα 179 προτεινόμενα επιχειρηματικά προγράμματα και προγράμματα υποδομής περιλαμβάνεται η δημιουργία ενός διαδρόμου μεταφορών αξίας 5 δισεκ. δολαρίων που θα συνδέσει τη Δυτική Όχθη με τη Γάζα. «Θα είναι η ευκαιρία του αιώνα, αν έχουν το θάρρος να την επιδιώξουν», δήλωσε ο Κούσνερ στο Ρόιτερ. Ο Κούσνερ, σύμβουλος του Τραμπ που, όπως και ο πεθερός του, προέρχεται από τον κόσμο της νεοϋορκέζικης αγοράς ακινήτων, παρουσιάζει το σχέδιό του σε δύο φυλλάδια γεμάτα γραφήματα και στατιστικές που μοιάζουν με διαφημιστικά προσπέκτους για επενδύσεις.

Από την ειρήνη στην ευημερία

Οι προσδοκίες για επιτυχία είναι χαμηλές. Η ομάδα του Τραμπ παραδέχεται πως το οικονομικό σχέδιο --με τίτλο «Από την ειρήνη στην ευημερία»-- θα εφαρμοστεί μόνο αν επιτευχθεί μια πολιτική λύση σε μια από τις πιο δύσκολες συγκρούσεις στον κόσμο.

Οποιαδήποτε λύση θα πρέπει να διευθετεί μακροχρόνια ζητήματα όπως το καθεστώς της Ιερουσαλήμ και τα αμοιβαία συμφωνημένα σύνορα, να ικανοποιεί τις ανησυχίες του Ισραήλ για την ασφάλειά του και τα παλαιστινιακά αιτήματα για τη δημιουργία ενός κράτους, και να ρυθμίζει την τύχη των ισραηλινών οικισμών και της ισραηλινής στρατιωτικής παρουσίας στα εδάφη στα οποία οι Παλαιστίνιοι θέλουν να οικοδομήσουν αυτό το κράτος.

Σε συνέντευξή του στο «Αλ Τζαζίρα» που πρόκειται να μεταδοθεί σήμερα, ο Κούσνερ έδωσε μια ιδέα για το πιθανό πολιτικό περίγραμμα του σχεδίου λέγοντας πως μια ενδεχόμενη συμφωνία δεν θα επιμένει στην Αραβική Ειρηνευτική Πρωτοβουλία, ένα σαουδαραβικό σχέδιο που από το 2002 αποτελεί την αραβική συναίνεση για τα απαραίτητα στοιχεία μιας συμφωνίας.

«Πιστεύω πως πρέπει όλοι να αναγνωρίσουμε πως, αν υπάρξει ποτέ συμφωνία, αυτή δεν θα ευθυγραμμίζεται με την Αραβική Ειρηνευτική Πρωτοβουλία. Θα βρίσκεται κάπου μεταξύ της Αραβικής Ειρηνευτικής Πρωτοβουλίας και της ισραηλινής θέσης», δήλωσε. Η Αραβική Ειρηνευτική Πρωτοβουλία καλεί για τη δημιουργία ενός παλαιστινιακού κράτους, τα σύνορα του οποίου θα είναι αυτά που υπήρχαν πριν από την κατάληψη από το Ισραήλ εδαφών με τον πόλεμο του 1967 και το οποίο θα έχει πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ, ενώ προβλέπει το δικαίωμα επιστροφής των παλαιστίνιων προσφύγων, σημεία που απορρίπτονται από το Ισραήλ.

Αναφορικά με την πρωτοβουλία διατυπώνονται ερωτήματα αν η ομάδα του Τραμπ σχεδιάζει να εγκαταλείψει τη «λύση των δύο κρατών», η οποία περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους δίπλα στο Ισραήλ. Ο ΟΗΕ και οι περισσότερες χώρες υποστηρίζουν τη λύση των δύο κρατών και εδώ και δεκαετίες στη λύση αυτή βασίζεται κάθε ειρηνευτικό σχέδιο. Όμως η ομάδα του Τραμπ --με επικεφαλής τον Κούσνερ, τον απεσταλμένο του Τραμπ στη Μέση Ανατολή Τζέισον Γκρίνμπλατ και τον αμερικανό πρεσβευτή στο Ισραήλ Ντέιβιντ Φρίντμαν-- έχει αρνηθεί επίμονα να δεσμευθεί σ' αυτή τη λύση.

Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, στενός σύμμαχος του Τραμπ, έχει τα δικά του εσωτερικά προβλήματα και αντιμετωπίζει εκλογές και ενδεχομένως κατηγορίες για διαφθορά. Ο ίδιος αρνείται ότι διέπραξε οποιοδήποτε αδίκημα.

«Θα ακούσουμε την αμερικανική πρόταση και θα είμαστε δίκαιοι και ανοιχτοί», δήλωσε την Κυριακή ο Νετανιάχου. Στη συνάντηση δεν θα συμμετάσχουν ισραηλινοί υπουργοί, αναμένεται όμως μια ισραηλινή επιχειρηματική αντιπροσωπεία. Παλαιστίνιοι ηγέτες έχουν μποϊκοτάρει τη συνάντηση και αρνούνται να δεσμευθούν με τον Λευκό Οίκο --κατηγορώντας τον για φιλοϊσραηλινές προκαταλήψεις έπειτα από μια σειρά πρόσφατων αποφάσεων του Τραμπ. Ο Κούσνερ δήλωσε στο Ρόιτερ πως «μερικοί» παλαιστίνιοι επιχειρηματίες θα συμμετάσχουν.

Ο παλαιστίνιος πρόεδρος Μαχμούντ Αμπάς, η Παλαιστινιακή Αρχή του οποίου ασκεί περιορισμένη διακυβέρνηση στην κατεχόμενη από το Ισραήλ Δυτική Όχθη, ήταν καυστικός για τις προοπτικές επιτυχίας της συνάντησης. «Το χρήμα είναι σημαντικό. Η οικονομία είναι σημαντική. Όμως η πολιτική είναι πιο σημαντική. Η πολιτική λύση είναι πιο σημαντική», υπογράμμισε. Η Χαμάς, η μαχητική ισλαμιστική οργάνωση που ελέγχει τη Γάζα, φαίνεται να συμφωνεί με τον αντίπαλό της Αμπάς, κάτι σπάνιο. «Μόνον ο παλαιστινιακός λαός και ουδείς άλλος μπορεί να εκπροσωπήσει την παλαιστινιακή υπόθεση», δήλωσε ο αξιωματούχος της Χαμάς Μουσίρ αλ-Μάσρι.

Ο ίδιος δήλωσε πως η προσέγγιση του Τραμπ «επιδιώκει να μετατρέψει την πολιτική υπόθεσή μας σε μια ανθρωπιστική υπόθεση και να συγχωνεύσει την κατοχή στην περιοχή». Ο Κούσνερ δήλωσε πως, ακόμη και χωρίς την εκπροσώπηση των κυβερνήσεων του Ισραήλ και της Παλαιστίνης, η παρουσία ισραηλινών επιχειρηματιών, αξιωματούχων και δημοσιογράφων με ομολόγους τους από τον αραβικό κόσμο είναι σημαντική.