Πώς παραβιάζουν την συμφωνία για τις βάσεις οι ίδιοι οι Βρετανοί!
09/03/2026
Ένα ζήτημα ανοικτό αφήνουν οι Βρετανοί σε σχέση με τις στρατιωτικές βάσεις, που διατηρούν στο νησί. Πρόκειται για το θέμα των οικονομικών υποχρεώσεών τους, που βρίσκεται πέραν των 60 χρόνων στα αζήτητα. Η ουσία είναι πως το Λονδίνο σκοπίμως και για πολιτικούς λόγους δεν εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους, έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας, παραβιάζοντας τις συμφωνίες.
Η ουσία είναι η εξής: Οι Βρετανοί δεν πληρώνουν από το 1965 στην Κυπριακή Δημοκρατία για τη χρήση των βάσεων. Αυτό είναι ένα ζήτημα που απασχολεί έκτοτε και για χρόνια τίθετο από τη Λευκωσία διαχρονικά, χωρίς κανένα αποτέλεσμα. Όλες οι κινήσεις προσκρούουν στην άρνηση του Λονδίνου. Τι ισχύει, με βάση τις Συμφωνίες και τι έχει παραβιασθεί;
Σημειώνεται συναφώς ότι στο Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας υπάρχει το Παράρτημα R (Appendix R), με τίτλο “Οικονομική βοήθεια στην Κυπριακή Δημοκρατία”, το οποίο καλύπτει την ανταλλαγή σημειώσεων μεταξύ του αντιπροσώπου του Ηνωμένου Βασιλείου που υπέγραψε τη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης (Κυβερνήτη Σερ Χιου Φουτ) και των Αρχιεπισκόπου Μακαρίου και Δρος Κουτσιούκ.
Στη βάση αυτή, η Βρετανία είχε υποχρέωση να πληρώσει (χορηγία grant), ποσό 12 εκατομμυρίων λιρών για την περίοδο πέντε χρόνων (ολοκλήρωση της φάσης αυτής η 31η Μαρτίου). Από την 1η Απριλίου και για τους επόμενους έξι μήνες θα συναποφάσιζαν οι δυο πλευρές το ποσό της οικονομικής βοήθειας. Μακάριος και Κουτσιούκ αποδέχθηκαν τη σημείωση αυτή του παραρτήματος. Πρέπει να σημειωθεί πως το Φόρεϊν Όφις είχε διαφωνήσει και για την τελευταία δόση, λόγω των εξελίξεων στο νησί!
Η δόση δόθηκε με απόφαση του υπουργείου Άμυνας, παρά τις όποιες ενστάσεις. Στη συνέχεια, όμως, επικράτησε η άποψη του Φόρεϊν Όφις και δεν ξαναδόθηκε οικονομική βοήθεια προς την Κυπριακή Δημοκρατία αν και οι Βρετανοί χρησιμοποιούσαν ανενόχλητα τις βάσεις. Είναι σαφές για το Λονδίνο ότι δεν μπορούσε η Βρετανία να πληρώνει την Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά τα χρήματα να μοιράζονται εξίσου και στους Τουρκοκύπριους. Πρέπει, πάντως, να σημειωθεί πως η κυβέρνηση Μακαρίου, με τα χρήματα που εισέπραττε το κυπριακό κράτος από τις δόσεις, μέρος δόθηκε στην τουρκοκυπριακή πλευρά. Το παραδέχθηκε το 1982 ο ίδιος ο Ραούφ Ντενκτάς εμπιστευτικά, σε Βρετανό συνομιλητή του.
Η Λευκωσία έθετε κατά καιρούς το θέμα. Ακόμη και το 1973 και τους μήνες πριν το πραξικόπημα και την εισβολή του 1974. Το Λονδίνο είχε διαμηνύσει πως μόνο δάνειο μπορούσε να παραχωρήσει και όχι οικονομική βοήθεια. Μέχρι το τέλος του Σεπτέμβρη οι καθυστερημένες πληρωμές ανέρχονταν στις £75 εκ. Οι Βρετανοί απέρριψαν και συμβιβασμό που πρότεινε ο Πρόεδρος Μακάριος με λιγότερα ποσά και επανεκκίνηση με νέο πρόγραμμα για δόσεις. Η βρετανική πλευρά δεν υπήρξε ποτέ συνεργάσιμη. Δεν τήρησε ποτέ τα όσα συμφωνήθηκαν, αρνείται να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις. Ωστόσο, τις Βάσεις τις θέλει, δεν τις εγκαταλείπει και τις χρησιμοποιεί σε βάρος της ασφάλειας της Κυπριακής Δημοκρατίας.
