Αμερικανικό σωσίβιο με την Halkbank, αλλά παραμένουν οι κυρώσεις…

Η επίτευξη συμφωνίας στην υπόθεση Halkbank αποτελεί σημαντική εξέλιξη για τις σχέσεις Τουρκίας-ΗΠΑ. Στις 11 Μαρτίου, ο ομοσπονδιακός δικαστής των ΗΠΑ ανέστειλε για 90 ημέρες τη δίκη κατά της Halkbank. Η αναστολή αυτή επιβεβαιώνει ότι, η τράπεζα συμμορφώνεται με τη συμφωνία της με την αμερικανική κυβέρνηση, η οποία προβλέπει την απόσυρση της υπόθεσης.

Η δίκη, που ξεκίνησε το 2019, αφορούσε κατηγορίες κατά της Halkbank για βοήθεια στην παράκαμψη των κυρώσεων κατά του Ιράν. Η διαδικασία συνδέεται με τη σύλληψη του επιχειρηματία Ριζά Σαράφ το 2016 και την καταδίκη του πρώην διευθυντή της τράπεζας Χακάν Αττίλα.

Η υπόθεση Halkbank ήταν κρίσιμη για την Άγκυρα, αλλά ΌΧΙ το μοναδικό σημαντικό θέμα. Η Γκιονούλ Τολ, διευθύντρια του προγράμματος για την Τουρκία στο Middle East Institute, τονίζει ότι οι κυρώσεις στον αμυντικό τομέα (CAATSA) ήταν μεγαλύτερη προτεραιότητα για την Άγκυρα. Παρ’ όλα αυτά, η υπόθεση της Halkbank ήταν ευαίσθητη, καθώς στο κατηγορητήριο περιλαμβάνονταν πρόσωπα κοντά στην κυβέρνηση.

Η συμφωνία φαίνεται να επιτεύχθηκε, εν πολλοίς, χάρη στην προσωπική σχέση μεταξύ Τραμπ και Ερντογάν. Ο οικονομολόγος Ατίλλα Γιεσίλαντα σημειώνει ότι η φιλία τους είχε πρακτική αξία και συνέβαλε στην επίλυση της υπόθεσης. Η συμφωνία μειώνει σημαντικά τον οικονομικό κίνδυνο για την Τουρκία, καθώς η Halkbank δεν θα καταβάλει πρόστιμο, ενώ όμως δεν σημαίνει αυτόματα ότι θα επιλυθούν και άλλα θέματα στις διμερείς σχέσεις, όπως οι κυρώσεις για τα ρωσικά συστήματα S-400.

H απόφαση για την Halkbank

Οι εισαγγελείς ανέφεραν ότι η επίλυση της υπόθεσης είναι προς το «συμφέρον του κράτους» των ΗΠΑ, σημειώνοντας ότι παράγοντες εθνικής ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής – ιδίως η συνδρομή της Τουρκίας στην επίτευξη εκεχειρίας μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς και στην απελευθέρωση ομήρων – συνέβαλαν καθοριστικά στη συμφωνία.

Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η Halkbank δεν θα υποστεί καμία ποινική ευθύνη ούτε θα πληρώσει πρόστιμα, ενώ θα υποβληθεί σε ανεξάρτητη επιτήρηση για να διασφαλιστεί η συμμόρφωσή της με τους κανόνες για τις κυρώσεις και την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Η υπόθεση, που εκκρεμεί από το 2019 με κατηγορίες για παράνομες μεταφορές δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων ιρανικών κεφαλαίων παραβιάζοντας τις αμερικανικές κυρώσεις, αποτελεί μια από τις πιο διαρκείς δικαστικές και διπλωματικές εντάσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Άγκυρας τις τελευταίες δεκαετίες.