Η υψηλή στρατηγική του Πούτιν στο Ιρανικό

Βοηθάει ο Πούτιν το Ιράν; Υπάρχει ρωσική στρατιωτική βοήθεια προς το Ιράν; Υπάρχει κάποια μυστική αλληλοκατανόηση ή και κάποιο “deal” μεταξύ του Πούτιν και του Τραμπ; Πώς να ερμηνεύσουμε τη μερική άρση των πετρελαϊκών κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας από τον Τραμπ, ενώ οι αρχηγοί των κυβερνήσεων της Γερμανίας, της Βρετανίας και της Γαλλίας διαφώνησαν με αυτή την απόφαση του Τραμπ και υποστήριξαν μια σκληρή πολιτική εναντίον της Ρωσίας στο πλαίσιο του G7;

Όταν ο Πούτιν εξελέγη για πρώτη φορά πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας, το 2000, έθεσε ως άμεσο και θεμελιώδη στρατηγικό του σκοπό τη διαφύλαξη της κρατικής ενότητας και την ανασυγκρότηση της ρωσικής οικονομίας και κοινωνίας, μετά από τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης.

Για αυτόν τον λόγο, συγκρότησε έναν συνασπισμό, που περιλάμβανε μια δυτικότροπη ή και δυτικόφιλη ιντελιγκέντσια, την επιχειρηματική κοινότητα, που ωφελούνταν από τις οικονομικές σχέσεις της Ρωσίας με τη Δύση, εθνικιστές, κομμουνιστές, και άλλους παράγοντες, που ήταν μεν δυσαρεστημένοι από τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, αλλά είδαν στον Πούτιν έναν πολιτικό ηγέτη, που θα μπορούσε να εξασφαλίσει για τη Ρωσία τον ρόλο μιας μεγάλης δύναμης του διεθνούς συστήματος. Ο Πούτιν κατορθώνει έκτοτε να επιτυγχάνει μια δημιουργική μεγάλη σύνθεση μεταξύ αυτών των τάσεων, και αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους της ευστάθειας της διακυβέρνησής του.

Ωστόσο, πρόσφατα, ιδιαιτέρως μετά από την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, ορισμένοι από τους εθνικιστές και από αυτούς που αυτοπροσδιορίζονται ως πατριώτες ασκούν κριτική στην πολιτική του Πούτιν. Ορισμένοι από αυτούς είναι ο στρατιωτικός αναλυτής Dandykin, ο απόστρατος πλοίαρχος του ρωσικού Πολεμικού Ναυτικού και ακαδημαϊκός Konstantin Sivkov, και άλλοι απόστρατοι, αναλυτές και σχολιαστές, που θα ήθελαν μια πιο γρήγορη νίκη εναντίον της Ουκρανίας, μια πιο σκληρή στάση προς τη Δύση, που υποστηρίζει πολλαπλώς την Ουκρανία, μηδενική ανοχή προς την κλίκα των Μπαντεριστών στην Ουκρανία και μια πιο ενεργή υποστήριξη της Ρωσίας προς το Ιράν.

Ο Πούτιν γνωρίζει αυτές τις κριτικές εκτιμήσεις ρωσικών παραγόντων και τα τεχνάσματα της διπλωματίας των ΗΠΑ, αλλά συνεχίζει τις διαπραγματεύσεις με τον Γουίτκοφ και τις συζητήσεις με τον πρόεδρο Τραμπ. Η στρατηγική του Πούτιν περιλαμβάνει τις εξής αρχές:

• Διακυβέρνηση της Ρωσίας ως μιας μεγάλης δύναμης και ως μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφάλειας του ΟΗΕ, και όχι σαν να ήταν ένας μικρομεσαίος εξτρεμιστικός διεθνοπολιτικός δρων ή μια ακτιβιστική οργάνωση.
• Αντιμετώπιση των δυτικών προκλήσεων και επιθέσεων με περίσκεψη, ψυχραιμία και ορθολογικό σχεδιασμό, και όχι με συναισθηματικές αντιδράσεις. Γενικώς, όταν σε προκαλεί κάποιος, το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνεις είναι να μην τον αφήσεις να παίξει με τον εγκέφαλό σου και να μην σε χειραγωγήσει συναισθηματικά.
• Εφαρμογή μιας μακροπρόθεσμης πολιτικής ισχύος.
• Ταυτόχρονη διατήρηση διαφορετικών προοπτικών και τρόπων θεώρησης και διαχείρισης των πραγμάτων, προκειμένου να καλύπτονται ολόκληρη η δυναμική της πραγματικότητας και η πολυπλοκότητά της.
• Αύξηση και αξιοποίηση της εντροπίας και των ενδογενών αντιφάσεων του αντίπαλου συστήματος, αντί για συναισθηματικές και επιπόλαιες αντιδράσεις, που θα εξυπηρετούσαν τους σκληροπυρηνικούς παράγοντες του ευρωατλαντικού συνασπισμού.

Η πολιτική του Πούτιν στο ζήτημα του Ιράν

Ο διακεκριμένος Ρώσος τηλεοπτικός σχολιαστής και στρατηγικός αναλυτής, Αλεξάντρ Αρταμόνοφ, έχει εξηγήσει την πολιτική της Ρωσίας προς το Ιράν στο πλαίσιο του τρέχοντος πολέμου ως εξής: Η Ρωσία δεν παρέχει πληροφόρηση στο Ιράν με άμεσο τρόπο, και δεν είναι υποχρεωμένη να κάνει κάτι τέτοιο, σύμφωνα με τη συνθήκη Ρωσίας-Ιράν, αφού η εν λόγω συνθήκη δεν έχει χαρακτήρα ρωσοϊρανικής στρατιωτικής συμμαχίας. Ωστόσο, η Ρωσία έχει συμβατικές συμμαχικές υποχρεώσεις προς τη Βόρεια Κορέα, καθώς υπάρχει συνθήκη αμοιβαίας στρατιωτικής υποστήριξης μεταξύ της Ρωσίας και της Βόρειας Κορέας.

Η Βόρεια Κορέα, από την πλευρά της, έχει στενή στρατιωτική συνεργασία με το Ιράν. Υπάρχουν διάφορα οπλικά συστήματα, που η Ρωσία έχει διαθέσει στη Βόρεια Κορέα ή έχουν κατασκευαστεί από κοινού από τη Ρωσία και τη Βόρεια Κορέα, και τα οποία η Βόρεια Κορέα είναι ελεύθερη να διαθέσει στο Ιράν.

Ακριβώς όπως οι Βρετανοί εφοδιάζουν την Ουκρανία με πυραύλους Storm Shadow, και ύστερα τους μετονομάζουν σε Flamingo και ισχυρίζονται ότι αποτελούν ουκρανικούς πυραύλους και ότι οι Ουκρανοί τους χρησιμοποιούν από μόνοι τους χωρίς να χρειάζεται να ζητήσουν άδεια από τους Βρετανούς. Με παρόμοιο τρόπο, σύμφωνα με τον Αρταμόνοφ, η Βόρεια Κορέα μπορεί να εφοδιάζει το Ιράν με ρωσικά οπλικά συστήματα ή με ρωσική στρατιωτική τεχνολογία ή με βορειοκορεατικά οπλικά συστήματα βασισμένα σε ρωσικά οπλικά συστήματα, χωρίς η Ρωσία να εμπλέκεται με άμεσο τρόπο.

Η πολιτική της Ρωσίας δεν βασίζεται στην αύξηση της εμπλοκής της σε πολέμους, αλλά στη σταθεροποίηση του διεθνούς συστήματος και στην παρεμπόδιση φιλοπόλεμων πολιτικών. Έτσι, θέτει προσχώματα και εμπόδια στην πολιτική σκληροπυρηνικών παραγόντων του ευρωατλαντικού συνασπισμού. Επίσης, σύμφωνα με την προαναφερθείσα στρατηγική του, ο Πούτιν απολαμβάνει το μοναδικό πλεονέκτημα να διατηρεί ταυτοχρόνως ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με τον Τραμπ, με τον Νετανιάχου, με τις ηγεσίες των αραβικών κρατών και με το Ιράν.

Πετρέλαιο και λιπάσματα

Στο ζήτημα του πετρελαίου, ο Τραμπ αποφάσισε τη μερική άρση των πετρελαϊκών κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας, για τουλάχιστον έναν μήνα, και αυτό είναι μια εξέλιξη win-win. Η Ρωσία αναλαμβάνει να καλύπτει το έλλειμμα εφοδιασμού της παγκόσμιας αγοράς με πετρέλαιο λόγω της κρίσης στο Ιράν και να σταθεροποιεί την τιμή του πετρελαίου. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και στην αγορά λιπασμάτων, όπου η Ρωσία και το Κατάρ είναι οι μεγαλύτεροι παραγωγοί λιπασμάτων, αλλά, λόγω της κρίσης στο Ιράν, το Κατάρ έχει υποστεί σοβαρά προβλήματα, ενώ η εποχική ζήτηση για λιπάσματα έχει αυξητική τάση.